Đây là hoạt động đối ngoại quan trọng nằm trong chương trình công tác năm 2025 của Quốc hội Việt Nam, thực hiện theo lời mời của Chủ tịch Hạ viện Malaysia. Phiên họp do Chủ tịch Hạ viện Malaysia Johari bin Abdul, Chủ tịch AIPA-46, chủ trì, với sự tham dự của các Chủ tịch, Phó Chủ tịch và lãnh đạo Quốc hội các nước ASEAN và Timor Leste.
Trước đó, trong sáng cùng ngày, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh đã dự buổi ăn sáng làm việc giữa Chủ tịch Hạ viện Malaysia và Trưởng đoàn Quốc hội các nước.
Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Hạ viện Malaysia nhấn mạnh ý nghĩa then chốt của Cuộc gặp giữa lãnh đạo ASEAN và AIPA trong việc thúc đẩy trao đổi giữa hai nhánh hành pháp - lập pháp, nhằm phối hợp chính sách và hành động hướng tới các mục tiêu ưu tiên chung của khu vực. Phó Chủ tịch Hạ viện Malaysia cũng khẳng định phiên họp trù bị có nhiệm vụ quan trọng trong việc thảo luận, thống nhất nội dung thông điệp của AIPA gửi tới các nhà lãnh đạo ASEAN.
Thảo luận tại phiên họp, lãnh đạo nghị viện các nước ASEAN đều đánh giá cao chủ đề bao trùm và bền vững do Malaysia đề xuất trong vai trò Chủ tịch ASEAN và AIPA năm 2025, đồng thời nhất trí thông điệp gửi tới các nhà lãnh đạo phải mang tính toàn diện, phản ánh nguyện vọng của hơn 670 triệu người dân ASEAN.
Thông điệp của Chủ tịch AIPA sau đó đã được thảo luận và nhất trí thông qua. Thông điệp khẳng định ủng hộ mạnh mẽ chủ đề Bao trùm và Bền vững; hoan nghênh Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 do các nhà lãnh đạo ASEAN thông qua; cam kết phối hợp cùng chính phủ các nước trong hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược đã đề ra. Với chủ đề năm nay là “Quốc hội ASEAN ở tuyến đầu vì một ASEAN tăng trưởng bao trùm và bền vững", AIPA thể hiện quyết tâm tiếp tục đóng vai trò cầu nối giữa nhân dân với chính phủ, tăng cường tiếng nói của người dân và đẩy mạnh liên kết khu vực.
Về hợp tác kinh tế - thương mại, AIPA cam kết thúc đẩy thương mại, đầu tư bền vững, đặc biệt là vào các dự án xanh và cơ sở hạ tầng hiện đại, hướng tới hội nhập kinh tế sâu rộng và phối hợp chính sách kinh tế hiệu quả.
Trong lĩnh vực sáng tạo và công nghệ, AIPA sẽ tăng cường hợp tác về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và đầu tư có trách nhiệm, góp phần xây dựng một ASEAN năng động, cạnh tranh và sẵn sàng cho tương lai.
Trên phương diện chính trị - an ninh, AIPA nhấn mạnh sự tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc, Hiến chương ASEAN và luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982. Trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực diễn biến phức tạp, AIPA kêu gọi duy trì đoàn kết, phát huy vai trò trung tâm của ASEAN, thúc đẩy giải pháp hòa bình cho các xung đột hiện nay, trong đó có Myanmar thông qua việc thực hiện đầy đủ Đồng thuận 5 điểm.
Phát biểu tại Phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh chúc mừng Malaysia đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN và AIPA vào thời điểm có ý nghĩa đặc biệt – kỷ niệm 10 năm thành lập Cộng đồng ASEAN và chuyển sang giai đoạn phát triển mới. Phó Chủ tịch Quốc hội khẳng định Việt Nam ủng hộ và sẵn sàng phối hợp chặt chẽ cùng Malaysia nhằm thực hiện thành công các ưu tiên năm 2025, bao gồm tăng trưởng bao trùm, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và khai thác động lực từ phát triển khoa học - công nghệ. Nhân dịp này, Phó Chủ tịch Quốc hội cũng chúc mừng Lào đã hoàn thành tốt vai trò Chủ tịch AIPA-45.
Về nội dung thông điệp của Chủ tịch AIPA, Đoàn Việt Nam có nhiều đóng góp quan trọng, được các nước đánh giá cao và ghi nhận trong văn kiện cuối cùng. Trong đó, Đoàn nhấn mạnh AIPA cần ủng hộ mạnh mẽ Tầm nhìn ASEAN 2045, đồng hành cùng chính phủ và nhân dân các nước trong hiện thực hóa các mục tiêu phát triển. Đặc biệt, Việt Nam đề nghị tiếp tục ưu tiên thu hẹp khoảng cách phát triển, hỗ trợ các tiểu vùng như Mekong, thúc đẩy phát triển bao trùm và bền vững.
Trước những thách thức phức tạp, Việt Nam đề xuất ASEAN giữ vững đoàn kết và vai trò trung tâm, thúc đẩy hợp tác trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982, nhằm đóng góp thiết thực cho hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực.
Theo kế hoạch, thông điệp của Chủ tịch AIPA sẽ được Chủ tịch Hạ viện Malaysia trình bày tại Cuộc gặp lãnh đạo ASEAN - AIPA lần thứ 14, diễn ra vào chiều 26/5.
