Chiều 26/6, tại Hà Nội, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã dự và phát biểu tại hội thảo kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và các nước Trung và Đông Âu, có sự tham dự của các đại sứ, nhà ngoại giao, học giả, chuyên gia, doanh nghiệp và cộng đồng người Việt Nam sinh sống, làm việc tại khu vực Trung – Đông Âu.
Cộng đồng người Việt Nam tại Trung - Đông Âu là tài sản vô giá giữa hai bên
Theo Phó Thủ tướng, trong 75 năm qua, quan hệ Việt Nam – Trung và Đông Âu không ngừng được mở rộng, phát triển mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực: Chính trị, ngoại giao, kinh tế, thương mại, đầu tư, giáo dục, khoa học công nghệ, quốc phòng và văn hóa.
Đáng chú ý, về kinh tế, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) đang mở ra nhiều cơ hội mới cho hợp tác song phương. Kim ngạch đầu tư trực tiếp từ các nước Trung và Đông Âu vào Việt Nam đạt khoảng 1,8 tỷ USD, tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm như công nghiệp, năng lượng tái tạo và nông nghiệp thông minh.
Trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, khoảng 12.000 sinh viên Việt Nam đã được học tập tại các nước Trung và Đông Âu. Nhiều người hiện là chuyên gia đầu ngành, nhà ngoại giao, nhà lãnh đạo. Ngoài ra, các dự án hợp tác mới trong các lĩnh vực như năng lượng tái tạo tại Hungary, sản xuất thông minh tại Cộng hòa Czech đang được triển khai tích cực.
Bên cạnh đó, hiện có hơn 140.000 người Việt Nam đang sinh sống tại các nước Trung và Đông Âu, trong đó hơn 120.000 người có hai quốc tịch. Một số quốc gia đã công nhận cộng đồng người Việt là một cộng đồng dân tộc chính thức. “Đây là một tài sản vô giá, là cầu nối văn hóa và tình hữu nghị giữa hai bên”.
Kim ngạch thương mại hoàn toàn có thể đạt mức 15 tỷ USD trong thời gian tới
Thời gian tới, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh, Việt Nam và các nước Trung - Đông Âu cần chủ động tiếp nối dòng chảy hợp tác, đưa mối quan hệ lên tầm cao mới, không chỉ để giải quyết các thách thức riêng, mà còn cùng đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển bền vững của khu vực và thế giới.
Việt Nam hiện là nền kinh tế mở, đã ký 17 hiệp định thương mại tự do với các thị trường lớn nhất thế giới. “Chúng tôi sẵn sàng làm cầu nối giữa các nước Trung - Đông Âu với ASEAN, với châu Á – Thái Bình Dương. Đồng thời, chúng tôi mong muốn các bạn cũng trở thành cầu nối để Việt Nam bước sâu hơn vào châu Âu, đưa văn hóa, thương hiệu và sản phẩm Việt đến gần hơn với người tiêu dùng châu Âu”, Phó Thủ tướng khẳng định.
Phó Thủ tướng cho rằng kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và các nước Trung - Đông Âu hiện tăng trưởng khoảng 10% mỗi năm, mức khiêm tốn so với tiềm năng. Trong bối cảnh hai bên có thể bổ sung lẫn nhau về hàng hóa và thị trường, từ hoa, nông sản, hải sản, đến bia, dược phẩm, năng lượng xanh, chuyển đổi số... kim ngạch thương mại hoàn toàn có thể đạt mức 15 tỷ USD trong thời gian tới.
Phó Thủ tướng khuyến nghị, để thúc đẩy đầu tư hai chiều, cần nhanh chóng hoàn tất các hiệp định bảo hộ đầu tư và thương mại song phương giữa Việt Nam và các nước Trung – Đông Âu. Theo Phó Thủ tướng, dù đã có EVFTA, nhưng nếu thiếu cơ chế bảo hộ pháp lý thì doanh nghiệp vẫn e ngại trong việc mở rộng đầu tư, vì chưa có sự đảm bảo về tiêu chuẩn, quy chuẩn và bảo vệ lợi ích đầu tư. Đây là yếu tố then chốt để doanh nghiệp hai bên yên tâm hợp tác lâu dài.
Đồng thời, hai bên cần có bước tiến mạnh mẽ trong thúc đẩy kết nối hàng không, hợp tác du lịch, giao lưu giáo dục và nghiên cứu khoa học. Trong đó cần cải thiện các chính sách visa, thị thực, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công dân hai bên trong việc đi lại, đầu tư, học tập và du lịch.
Phó Thủ cũng tướng khẳng định, Chính phủ Việt Nam luôn cam kết tạo điều kiện thuận lợi nhất về thể chế, pháp lý, cơ chế hỗ trợ để thúc đẩy quan hệ với các nước Trung và Đông Âu, cùng nhau kiến tạo một tầm nhìn chiến lược, tổng thể cho giai đoạn mới.
