Các bác sĩ nhận định, chỉ cần lệch thêm vài milimet, dị vật có thể xuyên nhãn cầu, tổn thương não hoặc cướp đi tính mạng của trẻ.
Theo gia đình, sau giờ học, bé được bố mẹ đưa đi ăn thịt xiên nướng. Trong lúc vừa cầm que thịt vừa chạy chơi, bé bất ngờ vấp ngã khiến đầu que nhọn đâm thẳng vào vùng giữa mặt.
Tai nạn khiến cả gia đình hoảng loạn khi đầu que tre cắm sâu sát mắt trái. Bé đau đớn, quấy khóc liên tục và được chuyển cấp cứu xuyên đêm từ bệnh viện địa phương lên tuyến trên rồi tới Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.
Khi nhập viện, dị vật vẫn cắm sâu từ vùng gốc mũi chếch lên hốc mắt trái. Điều khiến các bác sĩ lo ngại nhất là chưa thể xác định đầu nhọn của que tre đã xuyên sâu đến đâu.
PGS.TS Nguyễn Hồng Hà – Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt – Tạo hình và Thẩm mỹ cho biết, đây là tình huống cấp cứu đặc biệt khó khăn bởi bệnh nhi còn quá nhỏ, hoảng loạn và không thể phối hợp thăm khám.
“Các bác sĩ chỉ biết có một dị vật sắc nhọn xuyên từ gốc mũi vào ổ mắt nhưng chưa thể xác định đã thủng nhãn cầu, xuyên sọ não hay tổn thương mạch máu, thần kinh quan trọng hay chưa”, bác sĩ Hà chia sẻ.
Theo các bác sĩ, nếu tự ý rút dị vật có thể gây chảy máu ồ ạt, tổn thương thần kinh hoặc biến chứng sọ não nghiêm trọng.
Khó khăn lớn nhất là dị vật bằng tre gần như không cản quang trên phim X-quang thông thường. Nhiều phim chụp ở tuyến dưới không thể xác định rõ đường đi của đầu nhọn trong cơ thể trẻ.
Một thành viên ê-kíp cho biết, có thời điểm bác sĩ phải tính đến phương án quay lại quán thịt nướng để lấy một que xiên tương tự nhằm ước lượng chiều dài dị vật đã đâm vào trong. Tuy nhiên phần que tre bên ngoài trước đó đã bị cắt bỏ để thuận tiện vận chuyển bệnh nhi và sau đó thất lạc, khiến việc xác định độ sâu gần như bất khả thi.
Ngay trong đêm, quy trình hội chẩn đa chuyên khoa được kích hoạt với sự tham gia của các chuyên khoa: Phẫu thuật Hàm mặt – Tạo hình và Thẩm mỹ, Ngoại thần kinh sọ não, Tim mạch – Lồng ngực, Gây mê hồi sức và Chẩn đoán hình ảnh.
Các bác sĩ phải dựng hình CT đa dãy 3D, rà soát từng lát cắt mỏng để truy tìm đường đi của dị vật không cản quang. Theo bác sĩ, que xiên đi từ vùng gốc mũi hướng lên mắt trái – nơi tập trung hàng loạt cấu trúc sống còn như nhãn cầu, thần kinh thị giác, động mạch mắt, nền sọ trước và xoang hang chứa các mạch máu lớn của não.
“Nếu dị vật xuyên thủng nhãn cầu, trẻ có nguy cơ mù vĩnh viễn. Nếu xuyên sâu vào sọ não hoặc xoang hang, bệnh nhi có thể đối mặt nguy cơ xuất huyết nội sọ, nhiễm trùng não hoặc tử vong ngay trên bàn mổ”, một bác sĩ trong ê-kíp nhận định.
Do nguy cơ biến chứng nặng, các bác sĩ buộc phải phẫu thuật cấp cứu ngay trong đêm. Trong gần một giờ đồng hồ, ê-kíp phải lần theo hướng đi của que tre, kiểm soát tổn thương từng milimet trước khi rút dị vật ra ngoài.
May mắn, sau khi lấy toàn bộ que tre, bệnh nhi không bị chảy máu ồ ạt hay rò dịch não tủy. Nhãn cầu trái vẫn còn nguyên vẹn và giữ được độ căng.
ThS.BS Nguyễn Thị Hương Giang, khoa Phẫu thuật Hàm mặt – Tạo hình và Thẩm mỹ cho hay, đây là trường hợp cực kỳ hy hữu và may mắn bởi que xiên thịt được vót nhọn, nguy cơ xuyên thủng nhãn cầu rất cao.
Theo các bác sĩ, dị vật đã đi từ gốc mũi xuyên qua lớp cơ và tổ chức phía trên nhãn cầu rồi dừng lại ở đỉnh hốc mắt, chỉ cách sọ não trong gang tấc. Sau 5 ngày phẫu thuật, sức khỏe bệnh nhi ổn định dần. Bé tỉnh táo, chơi ngoan, không sốt. Mắt trái còn sưng nhẹ nhưng vẫn duy trì được thị lực.
Tuy nhiên, các bác sĩ cho biết trẻ vẫn cần tiếp tục theo dõi sát nguy cơ nhiễm trùng, tổn thương thần kinh sọ não và chức năng vận động nhãn cầu trong những ngày tới.
Bác sĩ Hà cũng cảnh báo các tai nạn do que xiên thịt, đũa, tăm tre, que kẹo hay bút nhọn ở trẻ nhỏ hoàn toàn có thể gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
“Chỉ một cú ngã khi vừa ăn vừa chạy nhảy cũng có thể biến những vật dụng tưởng vô hại thành dị vật xuyên thấu mắt hoặc sọ não”, bác sĩ Hà nói.
Các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh không để trẻ vừa ăn vừa chạy chơi, nên tháo thức ăn khỏi que xiên trước khi cho trẻ sử dụng và tuyệt đối không để trẻ cầm các vật sắc nhọn khi vui chơi. Khi trẻ bị vật nhọn đâm vào cơ thể, phụ huynh tuyệt đối không tự ý rút dị vật mà cần cố định vị trí tổn thương, nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên sâu để được xử trí đúng cách.
