Ngày 22/10, sau khi nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra, Quốc hội tiến hành thảo luận tại tổ, góp ý cho dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).
Ổn định chính sách không đồng nghĩa giữ nguyên mức giá
Tại đoàn ĐBQH TP.HCM, đại biểu Phạm Văn Thanh cơ bản đồng tình với sự cần thiết ban hành luật và định hướng đổi mới cơ chế tài chính về đất đai. Việc mở rộng áp dụng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh theo luật định sẽ giúp chuẩn hóa cách xác định giá, giảm bớt công việc định giá riêng lẻ. Dù vậy, đại biểu đề xuất cần bổ sung trách nhiệm quản trị mà không làm phát sinh thêm thủ tục.
Ghi nhận việc dự thảo đã dự liệu sửa đổi, bổ sung bảng giá đất trước chu kỳ 3 năm, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) đặt vấn đề: khi thực tế đã biến động đáng kể, cơ chế nào bảo đảm việc rà soát được tiến hành chủ động, có căn cứ và có kết luận rõ ràng?
Ông dẫn chứng, khi một tuyến đường lớn được đưa vào khai thác, khả năng tiếp cận và nhu cầu sử dụng đất sẽ thay đổi; đây là dấu hiệu cần được đánh giá khách quan dựa trên dữ liệu phù hợp. Ngược lại, khi điều kiện suy giảm, việc không cập nhật kịp thời sẽ làm chi phí đất đai trở nên thiếu phù hợp.
Đại biểu đề nghị làm rõ trách nhiệm tổ chức rà soát khi có dấu hiệu biến động đáng kể, nhưng điều cốt lõi là quyết định trên cơ sở thông tin đáng tin cậy chứ không chạy theo biến động giá ảo.
"Ổn định chính sách là điều kiện để người dân và doanh nghiệp dự báo được chi phí, chủ động xây dựng kế hoạch đầu tư và sử dụng đất lâu dài. Tuy nhiên, ổn định không có nghĩa là giữ nguyên mức giá khi điều kiện thực tế đã thay đổi đáng kể", ông Thanh nhấn mạnh.
Nguy cơ định giá thiếu chính xác từ dữ liệu đầu vào sai lệch
Cùng bàn về chính sách giá đất, đại biểu Trần Anh Tuấn phân tích quy trình dự thảo giao cơ quan tài chính cấp tỉnh chủ trì phối hợp xây dựng bảng giá và hệ số điều chỉnh, trình UBND cấp tỉnh thẩm định trước khi trình HĐND quyết định.
Dù đánh giá quy trình này khá chặt chẽ, đại biểu đề xuất rà soát thêm khoản 6 Điều 76 nhằm phân định rõ trách nhiệm xây dựng, thẩm định, quyết định và đặc biệt là kiểm tra dữ liệu đầu vào.
Theo đại biểu Tuấn, hiện nay, thông tin giao dịch đất đai thực tế thường không sát và khác rất nhiều so với hệ thống công chứng. Nếu sử dụng mức giá đầu vào không phản ánh đúng thực tế sẽ làm giá đất hình thành không chính xác, do đó cần thiết lập hệ thống giám sát chuẩn xác.
Bên cạnh đó, đại biểu Trần Anh Tuấn cũng cảnh báo việc HĐND cấp tỉnh quyết định bảng giá đất và hệ số điều chỉnh "cứng" theo chu kỳ 3 năm sẽ khó phản ánh đúng tính chất thị trường, bởi thị trường, hạ tầng và quy hoạch có thể thay đổi liên tục.
Một trong những nội dung đáng chú ý, dự thảo luật đề xuất thu thêm tiền tăng dần theo từng năm hoặc thu hồi đất với dự án không đưa đất vào sử dụng hoặc chậm tiến độ quá 60 tháng.
Dù tán thành chủ trương chống đầu cơ, lãng phí đất, đại biểu Trần Anh Tuấn chỉ rõ thực tế nhiều dự án chậm triển khai không phải do lỗi nhà đầu tư mà do khâu giải phóng mặt bằng chậm, chờ điều chỉnh quy hoạch hoặc vướng mắc thủ tục từ phía cơ quan nhà nước.
Theo ông, một trong những nội dung đáng chú ý, dự thảo luật đề xuất thu thêm tiền tăng dần theo từng năm hoặc thu hồi đất với dự án không đưa đất vào sử dụng hoặc chậm tiến độ quá 60 tháng.
Dù tán thành chủ trương chống đầu cơ, lãng phí đất, đại biểu Trần Anh Tuấn chỉ rõ thực tế nhiều dự án chậm triển khai không phải do lỗi nhà đầu tư mà do khâu giải phóng mặt bằng chậm, chờ điều chỉnh quy hoạch hoặc vướng mắc thủ tục từ phía cơ quan nhà nước.
Nhấn mạnh việc áp dụng “chế tài” cần phải đúng người, đúng lỗi, đại biểu Trần Anh Tuấn cho rằng nếu không tách bạch rõ nguyên nhân chậm trễ, áp dụng chung chế tài thu hồi hoặc thu thêm tiền sẽ “không thuyết phục”.
