Nhập khẩu dầu thô từ vùng Bắc Cực của Nga vào Trung Quốc đang gia tăng mạnh mẽ nhờ hoạt động chuyển tải từ tàu sang tàu (STS) diễn ra sôi nổi ngoài khơi Malaysia và Singapore.
Các nhà giao dịch và chuyên gia phân tích cho biết, xu hướng này xuất phát từ việc dầu được chuyển từ các tàu bị trừng phạt sang những tàu chở dầu không nằm trong danh sách cấm, qua đó đáp ứng nhu cầu của thị trường Trung Quốc.
Đầu tháng 1 vừa qua, chính quyền Tổng thống Joe Biden đã áp đặt các biện pháp trừng phạt cuối cùng nhắm vào hoạt động thương mại và xuất khẩu dầu của Nga. Hàng chục tàu chở dầu thô từ các dự án ở Bắc Cực như ARCO, Novy Port và Varandey đã bị đưa vào danh sách đen.
Những tàu này, bao gồm cả các tàu chuyên dụng và tàu con thoi, từng được Nga sử dụng để vận chuyển hỗn hợp dầu thô ESPO từ cảng Kozmino ở Viễn Đông đến các nhà máy lọc dầu độc lập tại Trung Quốc. Hiện tại, phần lớn các tàu vận chuyển dầu từ khu vực Bắc Cực và Viễn Đông Thái Bình Dương đến châu Á đều phải đối mặt với lệnh cấm.
Trước áp lực này, các nhà nhập khẩu Trung Quốc đã yêu cầu dầu phải được giao bằng những tàu không bị trừng phạt. Điều này dẫn đến sự gia tăng đáng kể các hoạt động chuyển tải STS ở Biển Đông và khu vực gần Singapore, theo thông tin từ các nhà giao dịch dầu Nga cung cấp cho Reuters.
Bà Emma Li, nhà phân tích cấp cao tại công ty Vortexa chuyên về dòng chảy năng lượng, tiết lộ với Reuters rằng trong tuần qua, khoảng 4 triệu thùng dầu thô từ Bắc Cực của Nga đã được chuyển tải qua phương thức STS.
Bà Li cũng cho biết thêm, dự kiến trong tháng 4, sẽ có khoảng 16 triệu thùng dầu thô khác từ khu vực này cập bến hoặc chuẩn bị đến Biển Đông.
Tháng trước, lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc đã phục hồi mạnh mẽ, đạt mức cao nhất trong 20 tháng. Một phần nguyên nhân đến từ việc tăng cường nhập khẩu dầu từ Nga và Iran, hai quốc gia đang đối mặt với các thách thức từ lệnh trừng phạt quốc tế.
Sự thay đổi lớn trong đội tàu chở dầu sau các biện pháp hạn chế áp lên Nga và Iran đã mở ra cơ hội cho những tàu không bị trừng phạt tham gia vận chuyển dầu từ hai nước này.
Theo Vortexa, nhập khẩu dầu thô từ Iran vào Trung Quốc trong tháng 3 đã tăng vọt lên mức kỷ lục 1,8 triệu thùng mỗi ngày. Riêng tỉnh Sơn Đông đã tiếp nhận hơn 1,5 triệu thùng mỗi ngày, tăng gần 50% so với mức trung bình của năm 2024.
Tại Trung Quốc, dầu thô Nga cũng đang trên đà phục hồi. Nhiều lô hàng trên các tàu bị trừng phạt đã tìm được đầu ra tại Sơn Đông.
Ngoài ra, bà Li từ Vortexa cho hay, những lô dầu thô Bắc Cực của Nga từng bị mắc kẹt giờ đây đang hướng đến các nhà nhập khẩu nhỏ lẻ tại Trung Quốc thông qua phương thức chuyển tải STS, sử dụng đội tàu được gọi là "đội tàu ngầm".
