Ảo diệu như tiểu thuyết
Chuyện phát thanh viên nữ xuất hiện trên các kênh truyền hình Afghanistan đã là chuyện không mới ở đất nước này. Nhưng, một kênh truyền hình dành riêng cho phụ nữ tại một quốc gia mà đàn ông dường như chiếm thế độc tôn, lấn át trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội, quyền lợi của phụ nữ vẫn còn bị xem nhẹ thì theo đánh giá của phóng viên thường trú hãng Reuters tại Kabul đó thực sự ảo diệu như một cuốn tiểu thuyết. Kênh truyền hình đó vừa chính thức phát sóng ngày 4/11 vừa qua và có tên gọi rất đơn giản: Zan TV - Women’s TV - Truyền hình phụ nữ. Zan TV là kênh truyền hình vệ tinh kỹ thuật số phát sóng 24/24 giờ cho khán giả toàn cầu, với nội dung là các chương trình về sức khỏe, giáo dục, kế hoạch hóa gia đình nhằm phổ biến những thành tựu của phụ nữ Afghanistan cũng như những thách thức hàng ngày mà họ phải đối mặt.
Việc một chiến dịch PR rầm rộ cho Zan TV được tổ chức trên khắp các pano áp phích ở thủ đô Kabul và trên mạng xã hội cho thấy Zan TV được quan tâm như thế nào. “Tôi cảm thấy vô cùng hạnh phúc trước việc một kênh truyền hình được lập ra dành riêng cho phái nữ ở Afghanistan - những người mà bấy lâu nay dường như chưa bao giờ ý thức hoặc có quyền ý thức rõ về quyền lợi phải có, phải được hưởng của họ. Zan TV đại diện cho phụ nữ, nói lên tiếng nói của phụ nữ và giúp phụ nữ tự bảo vệ mình” - Khatira Ahmadi - nhà sản xuất mới tròn 20 tuổi của Zan TV trải lòng.
Truyền hình cho phụ nữ, phụ nữ làm truyền hình
Điều đáng nói hơn nữa về Zan TV là việc ê kíp thực hiện kênh truyền hình này, hơn 50 người, hoàn toàn là nữ. Bởi nguồn kinh phí dành cho Zan TV khá hạn hẹp nên phần lớn trong số họ là những nữ nhà báo trẻ, thậm chí không ít người trong số họ còn là sinh viên. “Tuổi trẻ và niềm say nghề sẽ bù đắp cho sự thiếu hụt về kinh nghiệm làm nghề. Chúng tôi làm việc theo kiểu truyền kinh nghiệm” - đại diện Zan TV chia sẻ. Không chỉ các phóng viên là nữ, đội ngũ ê kíp kỹ thuật đứng sau hậu trường sản xuất của Zan TV như đồ họa, quay phim, biên tập viên… khoảng 16 người, tất cả đều là nữ. Để được là thành viên của Zan TV, nhiều PV, BTV, kỹ thuật viên của kênh còn phải vượt qua sự ngăn cản từ gia đình. Bởi theo quan niệm xưa nay ở Afghanistan, chuyện phụ nữ làm báo vẫn là chuyện gì đó không mấy… bình thường.
Còn một điều đặc biệt nữa là, dù Zan TV là kênh truyền hình do phụ nữ, cho phụ nữ nhưng người sáng lập Zan TV lại là một… nam giới. Trải lòng với Reuters vì nguyên cớ lập nên Zan TV, doanh nhân truyền thông Hamid Samar tâm sự mong muốn lập ra kênh truyền hình dành cho nữ giới nảy lên trong tâm trí anh khi anh chứng kiến rất nhiều phụ nữ nộp đơn ứng cử cho công việc của một BTV trong khi vị trí này lâu nay gần như mặc định chọn nam giới.
Tham vọng lớn
Dù kinh phí hoạt động eo hẹp, dù lượng nhân sự ít ỏi, dù phần đa là người trẻ, ít kinh nghiệm làm nghề, dù mới chỉ có hai văn phòng hoạt động… nhưng tất cả không cản bước người sáng lập của Zan TV đề ra tham vọng lớn: phát triển ra toàn Afghanistan, tiếp cận cả các vùng nông thôn xa xôi nơi phụ nữ gặp phải những thách thức lớn nhất. Doanh nhân Hamid Samar nuôi hy vọng các nhà tài trợ quốc tế sẽ hỗ trợ để Zan TV phát triển bền vững trong nhiều năm tới và trở thành một nhân tố chủ chốt trong lĩnh vực truyền hình.
Nếu Zan TV tồn tại và phát triển, đó sẽ là bước tiến vượt bậc của truyền thông Afghanistan. Nên nhớ, sau sự sụp đổ của chế độ Taliban, nhiều phương tiện truyền thông tư nhân đã ra đời tại Afghanistan. Hiện nay, tại Afghanistan có khoảng 76 kênh truyền hình nhưng phần lớn phụ thuộc vào các khoản viện trợ và trợ cấp của nước ngoài để tồn tại.
Phát biểu tại hội nghị chuyên đề “Phụ nữ Afghanistan, thông điệp về hòa bình” hồi tháng trước, Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani cho biết hòa bình thực sự chỉ có thể đạt được khi nam giới và phụ nữ được hưởng các quyền cơ bản.❏
Hà Trang
