AI đang 'ăn mòn' 79% lưu lượng truy cập vào các tờ báo

Một xu hướng đáng báo động khác cũng đang xảy ra: Các liên kết YouTube thường được ưu tiên hiển thị hơn so với các nguồn tin tức truyền thống, một phát hiện đã được gửi đến Cơ quan Cạnh tranh và và Thị trường Anh (CMA).

z6855523529230_bb675595aac3ed78f7499c07dfd1a00e.jpg
Theo phân tích từ Authoritas, một công ty dữ liệu uy tín, cho thấy một số tòa soạn có thể mất tới 79% lưu lượng truy cập từ tìm kiếm do AI Overviews.

AI đang "hút" người dùng ra khỏi nền tảng báo chí truyền thống

Nhà báo, Ths. Vũ Thế Cường, giảng viên chuyên ngành báo mạng điện tử, báo chí đa phương tiện, truyền thông, Học Viện Báo chí và Tuyên truyền, nhận định: "AI - ngay từ khi xuất hiện, đã nhanh chóng trở thành một lực lượng kiến tạo lại cục diện trong ngành báo chí và truyền thông". Ông nhấn mạnh: "Dù mang đến vô vàn cơ hội về tối ưu hóa quy trình hay cá nhân hóa nội dung, điều đáng lo ngại hơn cả là những thách thức và nguy cơ hiện hữu mà nó đang đặt ra".

Ths. Vũ Thế Cường phân tích rằng vấn đề nổi cộm nhất chính là việc AI đang trực tiếp "hút" người dùng ra khỏi các nền tảng báo chí truyền thống. Công chúng, bạn đọc và người dùng đang ngày càng ít truy cập trực tiếp vào các trang báo mạng hay những tờ báo lớn. Thay vào đó, họ tìm kiếm thông tin qua các công cụ do AI hỗ trợ hoặc các nền tảng tổng hợp tin tức sử dụng AI.

Điều này dẫn đến sự sụt giảm đáng kể về lượng hiển thị, lượng xem và truy cập, gây áp lực nặng nề lên mô hình kinh doanh và khả năng tiếp cận công chúng của các tòa soạn.

Hệ lụy từ sự chuyển hành vi: Chỉ 1/100 nhấp chuột

Con số này được nêu ra trong một nghiên cứu độc lập từ Trung tâm Pew (Mỹ) trên gần 69.000 lượt tìm kiếm được khảo sát: chỉ 1/100 lượt người dùng nhấp vào liên kết dưới phần tóm tắt AI. Đây không chỉ là một thống kê đáng báo động mà còn phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong hành vi tìm kiếm và tiếp nhận thông tin của công chúng.

Theo Ths. Vũ Thế Cường, lý do lớn nhất có lẽ nằm ở sự tiện lợi: các phần tóm tắt AI được thiết kế để cung cấp câu trả lời nhanh chóng, súc tích ngay trên giao diện tìm kiếm, khiến người dùng không cần phải "nhấp" thêm để tìm hiểu thông tin chi tiết.

z6855523529177_35bc9558bd605a039552262c8b13be75.jpg
Thói quen tiếp cận thông tin của người dùng đang thay đổi nhanh chóng với sự xuất hiện của các công cụ tìm kiếm.

Họ tin rằng AI đã tổng hợp đủ những gì cần biết, bỏ qua bối cảnh đầy đủ, sự đa chiều trong phân tích hay thậm chí là các quan điểm trái chiều mà một bài báo gốc có thể mang lại. "Niềm tin vào khả năng "chắt lọc" thông tin của AI, dù đôi khi chưa thật sự chính xác hoặc đầy đủ, đang dần thay thế thói quen tiếp cận trực tiếp các nguồn tin cậy", ông Cường cảnh báo.

Hệ quả trực tiếp của sự dịch chuyển này là gánh nặng khổng lồ đặt lên mô hình kinh doanh của các tòa soạn. Với việc lưu lượng truy cập giảm sút nghiêm trọng, doanh thu từ quảng cáo - nguồn sống chính của nhiều cơ quan báo chí - cũng sẽ lao dốc không phanh. Các mô hình đăng ký trả phí cũng bị ảnh hưởng vì người dùng không cảm thấy cần phải trả tiền để đọc nội dung khi họ có thể nhận được "tóm tắt" miễn phí từ AI.

Điều này đe dọa trực tiếp đến khả năng duy trì hoạt động, đầu tư vào chất lượng nội dung, và thậm chí là sự tồn vong của nhiều tòa soạn, đặc biệt là những đơn vị nhỏ hoặc không có nguồn lực tài chính vững mạnh.

fe7f3be34525cc7b9534.jpg
Nhiều chuyên gia nhận định, nếu xu hướng hiện tại tiếp diễn, có thể dẫn đến "sự diệt vong của thông tin chính thống trên mạng”.

Thích nghi để tồn tại

Ths. Vũ Thế Cường chia sẻ thêm về con đường thích nghi của báo chí truyền thống trong bối cảnh đầy thách thức này: "Rõ ràng, báo chí truyền thống đang đứng trước một ngã rẽ quan trọng, đòi hỏi sự thích nghi cấp tốc để giữ vững vai trò và vị thế của mình trong bối cảnh công nghệ đang thay đổi nhanh chóng". Ông gợi ý một số hướng đi then chốt.

Theo Ths. Cường, để tồn tại, các tòa soạn cần tập trung vào nội dung có giá trị cao và độc quyền. Khi AI có thể tổng hợp thông tin, các tòa soạn cần đi sâu hơn vào phân tích, điều tra, bình luận chuyên sâu, hoặc những câu chuyện độc quyền mà AI khó có thể tạo ra. Giá trị của một bài báo lúc này không chỉ nằm ở thông tin mà còn ở góc nhìn, sự giải thích thấu đáo, và uy tín của người chấp bút.

Bên cạnh đó, Ths. Cường cũng nhấn mạnh việc đa dạng hóa định dạng và cách tiếp cận. Thay vì chỉ là văn bản truyền thống, các tòa soạn cần tích hợp mạnh mẽ hơn video, podcast, đồ họa tương tác, hoặc các bản tin được cá nhân hóa. Việc này không chỉ thu hút người dùng trên các nền tảng khác nhau mà còn tạo ra trải nghiệm đa phương tiện mà AI khó có thể tái tạo hoàn chỉnh.

Về mặt kinh tế, Ths. Cường cho rằng các tòa soạn cần khám phá các mô hình doanh thu mới. Bên cạnh quảng cáo, các tòa soạn có thể tìm kiếm cơ hội từ việc cung cấp dịch vụ tư vấn nội dung, tổ chức sự kiện, phát triển các sản phẩm thông tin chuyên biệt, hoặc thậm chí là khai thác dữ liệu độc quyền của mình một cách có đạo đức.

Xem thêm

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

(CLO) Các số liệu và thảo luận tại nhiều sáng kiến của Hiệp hội Tin tức và Truyền thông Quốc tế (INMA) cho thấy mối quan hệ giữa độc giả với từng nhà báo, người sáng tạo nội dung đang ngày càng có giá trị, trong khi sức mạnh của thương hiệu báo chí truyền thống không còn đủ để giữ chân công chúng.

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

(CLO) Với các cơ quan báo chí địa phương, tác động của Luật Báo chí 2025 không chỉ nằm ở những quy định mới về quản lý hoạt động báo chí. Điều đáng chú ý hơn là một tư duy mới đang được đặt ra: từ “thuần quản lý hành chính” sang “đồng hành và kiến tạo phát triển” trong môi trường truyền thông số.

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

(CLO) Sau một tuần tham dự Hội nghị bàn tròn CEO của INMA tại Vail (Mỹ), với sự góp mặt của khoảng 40 lãnh đạo các tổ chức báo chí, nhiều quan điểm về tương lai ngành truyền thông đã được đưa ra, trong đó nổi bật là việc tự động hóa các công việc thường nhật và tăng đầu tư vào những nội dung tạo khác biệt.

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

(CLO) Rời xa giai đoạn thí điểm rời rạc, báo chí đang bước vào kỷ nguyên ứng dụng AI sâu vào quy trình và hạ tầng. Cuộc đua công nghệ giờ đây không thuộc về ai sở hữu nhiều công cụ hơn, mà được định đoạt bởi năng lực biến dữ liệu và tri thức tòa soạn thành sức mạnh nội tại.

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

(CLO) Luật Báo chí 2025 cho phép cơ quan báo chí liên kết với cơ quan báo chí khác, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để cùng sản xuất nội dung. Luật cũng bổ sung các nguồn thu từ bán quyền đọc, nghe, xem, cấp phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; đồng thời quy định cụ thể hơn về xuất nhập khẩu sản phẩm báo chí.

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

(CLO) Một bài báo có thể mất nhiều ngày tác nghiệp, xác minh, biên tập nhưng chỉ cần vài phút để bị sao chép. Video bị cắt ghép, livestream lại; dữ liệu bị tự động "cào" cho các hệ thống công nghệ. Công nghệ giúp báo chí lan xa hơn, nhưng cũng khiến tài sản trí tuệ của tòa soạn dễ bị khai thác hơn bao giờ hết.

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

(NB&CL) Cuộc cạnh tranh của báo chí đang thay đổi. Trong kỷ nguyên AI, khoảng cách giữa các tòa soạn sẽ không còn được tạo ra bởi việc ứng dụng thêm một công nghệ mới, mà bởi năng lực quản trị, khả năng tổ chức dữ liệu và những lựa chọn chiến lược được thực hiện từ hôm nay. Khi công nghệ dần trở thành điều kiện phổ biến, dữ liệu sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi cơ quan báo chí.

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

(CLO) “Trong một thế giới mà thông tin ngày càng dư thừa nhưng niềm tin ngày càng khan hiếm, đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí có lẽ không nằm ở việc sản xuất thêm nội dung, mà ở việc thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin cho phát triển” - ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Group of Companies, nhấn mạnh khi đề xuất cách tiếp cận 'Báo chí Hạ tầng Niềm tin'.

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

(NB&CL) Với VnExpress, xây dựng năng lực dữ liệu bắt đầu từ nhu cầu trả lời những câu hỏi rất cụ thể về độc giả và sản phẩm: Vì sao pageview tăng hoặc giảm? Độc giả là ai? Họ đến và đi vì điều gì? Làm thế nào để kéo họ quay lại và tương tác? Sau nhiều năm xây dựng hệ thống riêng, dữ liệu trở thành một phần trong cách tòa soạn phân tích nội dung, hiểu độc giả và vận hành sản phẩm.

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

(NB&CL) AI đang đi rất nhanh từ một công nghệ được báo chí thử nghiệm sang một năng lực được tích hợp vào hoạt động tác nghiệp. Nhưng phía sau những mô hình ngôn ngữ ngày càng mạnh vẫn tồn tại một điều kiện nền tảng: AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi nó được cung cấp dữ liệu đủ tốt, đủ ngữ cảnh và có thể sử dụng một cách đáng tin cậy.

Tòa soạn không thiếu dữ liệu, mà thiếu năng lực khai thác

Tòa soạn không thiếu dữ liệu, mà thiếu năng lực khai thác

(NB&CL) Một tòa soạn có thể tích lũy hàng triệu bài viết, hình ảnh, video sau nhiều năm hoạt động nhưng chưa chắc đã sở hữu một kho dữ liệu có giá trị. Khi thông tin còn phân tán, thiếu cấu trúc và khó kết nối, dữ liệu dù nhiều vẫn chưa thể trở thành nguồn lực tạo ra những giá trị mới.

Cỡ chữ bài viết: