Tích cực mua dầu, than của Nga: Một mũi tên trúng hai đích
Trước đó, Reuters đã đưa tin về một thỏa thuận lớn về nhập khẩu than của Ấn Độ liên quan đến đồng nhân dân tệ của Trung Quốc, nhưng dữ liệu hải quan nhấn mạnh việc thanh toán phi đô-la đang trở nên phổ biến như thế nào.
Ấn Độ đã tích cực tăng cường mua dầu và than của Nga kể từ khi xung đột ở Ukraine bắt đầu, giúp bảo vệ Nga khỏi ảnh hưởng của các lệnh trừng phạt và cho phép Ấn Độ đảm bảo nguồn nguyên liệu thô với mức chiết khấu cao so với nguồn cung từ các nước khác.
Theo đó, Nga trở thành nhà cung cấp than lớn thứ ba của Ấn Độ trong tháng 7, với tỷ lệ nhập khẩu tăng hơn 1/5 so với tháng 6 lên mức kỷ lục 2,06 triệu tấn.
Các công ty Ấn Độ đang đổi đồng đô-la Mỹ sang tiền tệ châu Á để mua than của Nga nhằm tránh các lệnh trừng phạt của phương Tây. (Nguồn: Shutterstock)
Vào tháng 6, Ấn Độ đã mua ít nhất 742.000 tấn than của Nga bằng các đơn vị tiền tệ khác với đồng đô-la Mỹ, theo một bản tóm tắt các giao dịch được tổng hợp bởi một nguồn thông tin có trụ sở tại Ấn Độ bằng cách sử dụng các tài liệu hải quan. Con số này tương đương 44% trong số 1,7 triệu tấn than Ấn Độ nhập khẩu từ Nga trong tháng đó.
Các nhà sản xuất thép và sản xuất xi măng của Ấn Độ cũng mua than của Nga bằng đồng dirham của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, đồng đô-la Hong Kong, nhân dân tệ và đồng euro trong những tuần gần đây, theo các tài liệu hải quan.
Đồng nhân dân tệ chiếm 31% các khoản thanh toán không bằng đồng đô-la Mỹ để nhập khẩu than đá từ Nga trong tháng 6 và đồng đô-la Hong Kong chiếm 28%. Dữ liệu thương mại cho thấy, đồng euro chiếm dưới 1/4 và đồng dirham của Tiểu vương quốc Ả Rập Saudi vào khoảng 1/6 các khoản thanh toán.
Bộ Tài chính Ấn Độ, cơ quan quản lý hải quan, đã không trả lời các email xác nhận số liệu này. Bộ Công Thương nước này cũng từ chối bình luận. Ngân hàng Trung ương Ấn Độ (RBI) cũng không trả lời yêu cầu bình luận.
RBI đã phê duyệt các khoản thanh toán cho hàng hóa nhập khẩu bằng đồng rupee Ấn Độ, một động thái mà họ kỳ vọng sẽ thúc đẩy thương mại song phương với Nga bằng đồng tiền của mình.
Các nhà giao dịch cho biết, đồng đô-la Mỹ đã trở thành đồng tiền chủ đạo đối với nhập khẩu hàng hóa của Ấn Độ và chiếm phần lớn dự trữ ngoại hối của nước này.
Đối với các giao dịch bằng đơn vị tiền tệ khác với đồng đô-la Mỹ, bên mua có khả năng phải gửi đô-la đến các chi nhánh ngân hàng ở quốc gia có đồng tiền dùng để giao dịch hoặc các ngân hàng mà họ có quan hệ, đổi lấy loại tiền tệ đó để thanh toán giao dịch.
Giữ khoảng cách với đồng đô-la
Hai doanh nghiệp có trụ sở tại Ấn Độ mua than cho khách hàng trong nước và một doanh nghiệp có trụ sở ở châu Âu giao dịch với than Nga cho biết họ kỳ vọng tỷ lệ giao dịch phi đô-la đối với than của Nga sẽ tăng lên khi các ngân hàng và các bên khác tìm cách chủ động chống lại việc thắt chặt các biện pháp trừng phạt.
Mua than của Nga bằng đồng đô-la Mỹ không phải là bất hợp pháp đối với các công ty Ấn Độ. (Nguồn: Reuters)
Reuters đã có thể chứng thực các tài liệu hải quan cho 4 trong số 11 tàu trong bản tóm tắt giao dịch than của Nga vào tháng 6, trong đó cho thấy các khoản thanh toán được thực hiện bằng đồng nhân dân tệ, euro và dirham của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.
Ba con tàu khác trong 11 tàu giao dịch nhập khẩu than này đã được thanh toán bằng cách sử dụng đồng đô-la Hong Kong và nhân dân tệ, hai nguồn tin trong cuộc nắm rõ thông tin các giao dịch đã xác nhận.
Một trong ba thương vụ đó là công ty Jindal Steel and Power đã nhập khẩu 79.721 tấn than PCI trên tàu Zheng Kai từ cảng Ust-Luga của Nga bằng đồng nhân dân tệ, theo hai nguồn tin tiết lộ.
Nhà sản xuất thép đối thủ Arcelormittal Nippon Steel của Ấn Độ cũng đã nhập khẩu 35.000 tấn than antraxit của Nga bằng đồng euro, một tài liệu hải quan ngày 15/6 cho thấy.
JSPL và Arcelormittal Nippon từ chối bình luận.
Số liệu nhập khẩu than từ Nga và thanh toán phi đô-la tiếp tục diễn ra vào tháng 7.
Hai tài liệu hải quan của Ấn Độ từ tháng trước cho thấy các công ty Ấn Độ đã đồng ý thanh toán cho than của Nga bằng đô-la Hong Kong và đồng dirham của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.
Xi măng JK Lakshmi của Ấn Độ đã nhập khẩu 10.000 tấn than nhiệt của Nga trên tàu chở hàng rời có tên Ada, theo một tài liệu hải quan ngày 20/7. Hóa đơn trị giá 14,62 triệu dirhams (tương đương 3,98 triệu USD), và công ty giao dịch Swiss Singapore đã tạo điều kiện cho thương vụ này.
JK Lakshmi đã không trả lời các cuộc gọi hoặc email yêu cầu bình luận. Swiss Singapore, thuộc sở hữu của tập đoàn Ấn Độ Aditya Birla Group, cũng không trả lời yêu cầu bình luận.
Công ty giao dịch than của Ấn Độ Chettinad Logistics đã nhập khẩu 25.000 tấn than nhiệt của Nga từ công ty Avani Resources có trụ sở tại Singapore và thanh toán bằng đồng đô-la Hong Kong, một tài liệu hải quan khác vào ngày 20/7 cho thấy.
Reuters không thể liên hệ với Chettinad Logistics. Avani cũng không trả lời một email tìm kiếm bình luận.
Sơn Tùng (Theo Reuters)
