Bài 2: Những nhà báo "đi trước về sau"…

Cuộc chiến với bão...

Nhà báo Vũ Văn Đức, Trưởng cơ quan thường trú tại Quảng Ninh kể lại: "Bão đổ bộ được chừng 20 phút, cảm có chút thấy an toàn, tôi và phóng viên Đức Hiếu nhanh chóng chạy xuống đường ghi hình và dẫn hiện trường ngay trước cửa trụ sở. Trong lúc dẫn hiện trường, chúng tôi miệng luôn nhắc nhau 'chú ý an toàn', liên tục quan sát xung quanh để tránh những tấm tôn bay trên phố. Chỉ vừa kịp kết thúc lời dẫn thì…'vèo', một tấm tôn nhỏ chừng 1m2 hướng vào Hiếu đang cầm máy quay. Chỉ có phản xạ nhanh và may mắn, trong tích tắc Hiếu nhảy sát vào cửa nhà bên, miếng tôn sượt qua tai. Hai anh em hết hồn vội thu máy lên tầng 2 dựng hình, gõ tin...

Gần 2 tiếng quần thảo, sức gió bắt đầu giảm, trời ít mưa dần. Nhận được tin từ Văn phòng Tỉnh ủy có đoàn đi kiểm tra bão, hai anh em vội khoác áo mưa, lấy xe máy chạy ra ngoài. Đường đến Tỉnh ủy cách trụ sở chỉ chừng 2km, song ngổn ngang cây cối đổ gãy và sắt thép đầy nguy hiểm. Vừa đi vừa phải tránh cây đổ, luôn đề phòng vật thể bay lạ lao tới. Đang đi, bất ngờ những cơn gió cường độ mạnh lại nổi lên như muốn hất tung chúng tôi lên. Nhanh chân, chúng tôi trú tạm ở tầng hầm một khách sạn lớn bên đường và chứng kiến cảnh bão số 3 đổi hướng gió ngược trở lại với cường độ kinh khủng, hãi hùng. Giữa lúc gió bão mạnh, Đức Hiếu men theo các hiên nhà, ghi lại những khoảng khắc hung dữ của cơn bão..."

Gần 4 ngày tác nghiệp với bão trong điều kiện "3 không," các phóng viên Thông tấn xã Việt Nam tại Quảng Ninh may mắn được sự giúp đỡ, hỗ trợ của một người dân ở thành phố Hạ Long có máy phát điện công suất lớn 24/24 giờ, có wifi và hỗ trợ cả về bữa ăn. Cũng từ đó, cơ quan thường trú tạm di dời bản doanh về đây để xử lý tin, bài gửi về Tổng xã.

Nhà báo Văn Đức cho biết những ngày trước và sau bão, công việc luôn bắt đầu từ sáng sớm và kết thúc lúc tối khuya; cá biệt ngày thứ tư sau bão (11/9), ngỡ tưởng rằng công việc dễ thở hơn thì Quảng Ninh lại phải di dời 136 hộ dân khẩn cấp trong đêm để tránh vùng nguy cơ sạt lở ở thành phố Cẩm Phả.

Không chỉ khó khăn về điều kiện tác nghiệp trong bão, phóng viên còn có nhiều nỗi lo toan khác. Xe ôtô của nữ phóng viên Thanh Vân bị chết máy khi trên đường tác nghiệp trở về nhà thì đúng lúc bão đổ bộ. Thanh Vân bỏ lại xe trên đường gần 4 ngày trong và sau bão nhưng vẫn hăng say làm việc.

Quê nhà phóng viên Đức Hiếu - thị xã Quảng Yên, nơi có mẹ già cùng 2 vợ chồng người em sinh sống, bão số 3 đang tàn phá nặng nề. Chỉ biết vẻn vẹn tin ban đầu tiên là nhà, bếp của gia đình bị tốc mái hoàn toàn; nhiều ngày sau đó, thông tin bị gián đoạn, Hiếu không còn liên lạc được với mẹ và các em. Trong lúc ấy, Quảng Yên là địa phương chịu nhiều thiệt hại nặng nề nhất trong bão, khiến Đức Hiếu không thể không lo âu, bồn chồn.

Song, nhiệm vụ là trên hết, phóng viên thường trú gạt nỗi lo ấy dành trọn thời gian, sức lực cho vào những dòng tin, bức ảnh, thước phim gửi về Tổng xã.

“Ngày thứ tư sau bão, thông tin liên lạc thông suốt, được Trưởng cơ quan thường trú đồng ý cho nghỉ về giúp đỡ gia đình nhưng Đức Hiếu vẫn nán lại nửa ngày cùng cơ quan khắc phục hậu quả, dọn dẹp trụ sở, xử lý nước sinh hoạt đảm bảo vệ sinh…," nhà báo Vũ Văn Đức cho biết.

Tin vào những giọt nước mắt

Đoàn công tác cơ động của Báo Nhân Dân gồm phóng viên viết, chụp ảnh và truyền hình nhận lệnh lên đường vào vùng tâm bão ngay ngày 8/9 để cập nhật tin tức kịp thời… Giống như mọi chuyến tác nghiệp “điểm nóng” khác, nhà báo Thành Đạt và các đồng nghiệp về Quảng Ninh ngay khi bão đổ bộ, chia sẻ rằng, dù đã có nhiều kinh nghiệm tác nghiệp bão lũ nhưng chưa bao giờ chứng kiến một trận bão khủng khiếp đến như vậy. Được cơ quan chuẩn bị rất kỹ về phương tiện, trang thiết bị, vật tư, lương thực… và chủ trương tác nghiệp trong tâm thế xung kích nhưng đảm bảo an toàn.

Nhà báo Thành Đạt tâm sự thêm: “Những ngày tác nghiệp qua, ekip chúng tôi thực hiện livestream trực tiếp để cung cấp thông tin một cách chân thực, chủ động, nhanh nhạy nhất về tình hình bão. Trong bối cảnh vừa phải có thông tin nhanh vừa phải đảm bảo an toàn thì kinh nghiệm quan trọng nhất mà tôi áp dụng chính là khi thấy đủ thông tin cần thiết thì phải dừng ngay để truyền tải thông tin về cơ quan tức thì… Nếu quá tham và bị cuốn theo sự kiện thì rất dễ đẩy bản thân vào nguy hiểm. Điều quan trọng nhất là phải giữ an toàn cho chính bản thân mình trước, khi mình an toàn thì mới tác nghiệp tốt được. Thêm nữa, với những khu vực tác nghiệp đặc biệt như vậy, nên sử dụng điện thoại, chuẩn bị cẩn thận thiết bị hỗ trợ như đầu đọc thẻ chẳng hạn. Ở cơ quan có 1 ekip đã chờ sẵn tin tức bất kể giờ nào, cho nên khi hình ảnh nóng nhất chúng tôi chuyển về, ngay lập tức sẽ đến với công chúng… Đây cũng là bài học kinh nghiệm quan trọng trong tác nghiệp của người làm báo mà tôi đã đúc kết được và thấy hiệu quả. Mong là điều này sẽ có ích với những nhà báo trẻ đã và đang tác nghiệp trong bão lũ”.

Tâm sự về câu chuyện và bức ảnh cảm động đang lan truyền trên mạng xã hội những ngày này, nhà báo Thành Đạt kể rằng trong khi tác nghiệp các thông tin quá khủng khiếp về bão, anh cùng nhà báo Sơn Bách đã có thảo luận với nhau về đề tài, cả hai đều cho rằng, hiện tại các hình ảnh trên các báo đều đang đưa quá nhiều về sự tang thương, về nỗi đau, mất mát, nếu chỉ tiếp tục đào sâu vào những tin tức tiêu cực ấy sẽ khiến người dân hoang mang, lo sợ.

“Chúng tôi bàn nhau phải làm khác đi, tìm kiếm những điểm sáng, tích cực, nhân văn, để tiếp thêm hi vọng trong lúc khó khăn này… Chúng tôi bắt đầu tranh thủ mày mò trên những trang MXH và vô tình thấy lời kêu cứu của người con một thuyền trưởng đang mất tích ngoài biển. Ngay lập tức, chúng tôi liên lạc với gia đình, tìm đến tận nơi và chứng kiến câu chuyện về thuyền trưởng Lê Văn Tiến đoàn tụ gia đình một cách thần kỳ sau đúng 12 giờ bị sóng đẩy ngược ra biển. Và “12 giờ sinh tử tìm đường sống từ biển khơi để trở về” với khoảnh khắc đáng nhớ mà tôi chụp được khi người vợ gặp lại chồng và bật khóc… đã ra đời như thế. Đến bây giờ khi kể lại tôi vẫn thực sự xúc động và cứ nhớ mãi về tiếng gọi thất thanh, tiếng khóc vỡ òa khi nhìn thấy chồng từ cõi chết trở về của chị Mùi - vợ anh Tiến” – Nhà báo Thành Đạt nghẹn ngào.

Bức ảnh đặc biệt của nhà báo Thành Đạt được nhiều người chia sẻ, dường như đã và đang nhen lên những ngọn lửa hy vọng và một niềm tin mãnh liệt vào những điều kì diệu sẽ đến, như nhà báo Xuân Ba từng viết: “Vẫn phải tin vào những giọt nước mắt, cả những giọt nước mắt hạnh phúc, cả những giọt nước mắt đau thương…”.

Sông Mây – Phúc Hằng