Việc sửa đổi bảng danh mục và mã số nhằm cập nhật hệ thống quản lý phù hợp với tình hình thực tế sau khi triển khai sắp xếp đơn vị hành chính các cấp trên toàn quốc.
Theo Bộ Tài chính, Bảng danh mục và mã số các đơn vị hành chính Việt Nam hiện hành được ban hành từ năm 2004 theo Quyết định số 124/2004/QĐ-TTg ngày 8/7/2004. Từ đó đến nay, bảng danh mục này do Bộ Tài chính (Cục Thống kê) quản lý và cập nhật căn cứ theo các nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội liên quan đến điều chỉnh địa giới hành chính. Qua quá trình sử dụng, bảng danh mục đã phát huy hiệu quả trong công tác thống kê, quản lý và xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.
Tuy nhiên, trong bối cảnh cả nước đang triển khai sắp xếp lại đơn vị hành chính theo tinh thần Nghị quyết số 60-NQ/TW ngày 12/4/2025 của Hội nghị Trung ương 11 (khóa XIII), Nghị quyết số 126/NQ-CP ngày 9/5/2025 của Chính phủ và Quyết định số 759/QĐ-TTg ngày 14/4/2025 của Thủ tướng Chính phủ, bảng danh mục và mã số hành chính hiện hành cần được sửa đổi toàn diện.
Theo phương án đã được phê duyệt, cấp tỉnh giảm từ 63 đơn vị xuống còn 34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Ở cấp xã, tổng số đơn vị hành chính giảm từ 10.035 xuống còn 3.321 đơn vị, gồm 2.636 xã, 672 phường và 13 đặc khu. Tỷ lệ giảm đạt 66,91%, tương ứng 6.714 đơn vị hành chính cấp xã không còn tồn tại sau sắp xếp.
Dự thảo Quyết định mới quy định tại Phụ lục I danh mục và mã số các đơn vị hành chính cấp tỉnh gồm 34 đơn vị, mỗi đơn vị được mã hóa bằng hai chữ số. Phụ lục II quy định danh mục và mã số cấp xã gồm 3.321 đơn vị, mỗi đơn vị được mã hóa bằng bốn chữ số.
Nguyên tắc sắp xếp mã số được xác định theo trật tự Bắc – Nam, Tây – Đông, có tham chiếu vị trí địa lý kết hợp với vùng hành chính. Trong phạm vi cả nước, thành phố Hà Nội được xếp đầu tiên. Trong phạm vi từng tỉnh, đơn vị có trụ sở Ủy ban nhân dân được xếp trước, tiếp theo là các đơn vị thành thị rồi đến nông thôn, theo trật tự địa lý từ Bắc xuống Nam, từ Tây sang Đông.
Dự thảo cũng nêu rõ nguyên tắc cấp, giữ hoặc thu hồi mã số khi có sự thay đổi đơn vị hành chính. Trường hợp tách tỉnh, nếu UBND đặt tại địa điểm cũ thì mã số cấp tỉnh, huyện, xã được giữ nguyên; nếu đặt tại địa điểm mới thì tỉnh mới được cấp mã số mới, nhưng mã số cấp huyện, cấp xã vẫn giữ nguyên. Trường hợp nhập tỉnh, tỉnh hợp nhất mang mã số của tỉnh có UBND được giữ lại, mã số của tỉnh còn lại sẽ bị đóng và không sử dụng lại cho đơn vị hành chính khác.
Đối với cấp xã, khi tách, xã đặt trụ sở UBND tại vị trí cũ sẽ giữ nguyên mã số, xã mới tại vị trí khác sẽ được cấp mã mới. Trường hợp nhập xã, xã có trụ sở được giữ lại sẽ giữ mã số, xã bị sáp nhập sẽ bị đóng mã số. Trong các trường hợp xã chuyển huyện, thay đổi từ xã sang phường (hoặc ngược lại), hoặc đổi tên, mã số không thay đổi.
Bộ Tài chính cho biết việc sửa đổi bảng danh mục và mã số các đơn vị hành chính không chỉ bảo đảm cập nhật dữ liệu kịp thời, thống nhất phục vụ quản lý nhà nước, mà còn góp phần quan trọng trong xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, phục vụ công tác thống kê, ngân sách, dân cư, đất đai, đầu tư công và các lĩnh vực khác có liên quan.
