Trong bối cảnh đó, báo chí cách mạng Việt Nam càng phải phát huy vai trò là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng - văn hóa, giữ vững bản lĩnh chính trị, nâng cao trách nhiệm xã hội và đạo đức nghề nghiệp, kiên quyết đấu tranh với thông tin giả, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc và niềm tin của nhân dân.
Thông tin giả - thách thức lớn đối với báo chí và xã hội
Hiện nay, với chỉ một chiếc điện thoại thông minh, bất cứ cá nhân nào cũng có thể trở thành người sản xuất và phát tán thông tin. Tốc độ lan truyền của một tin tức trên mạng xã hội đôi khi chỉ tính bằng giây. Tuy nhiên, không phải mọi thông tin được chia sẻ đều chính xác và đáng tin cậy.
Nhiều đối tượng đã lợi dụng không gian mạng để tung tin thất thiệt, bóp méo sự thật, cắt ghép hình ảnh, dựng video giả hoặc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm tạo ra các sản phẩm truyền thông giả mạo với mục đích câu view, câu like, trục lợi kinh tế hoặc phục vụ các ý đồ chính trị, chống phá.
Thực tế cho thấy, thông tin giả không chỉ gây hoang mang dư luận mà còn tác động trực tiếp đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, hoạt động sản xuất kinh doanh và uy tín của các cơ quan, tổ chức, cá nhân. Nhiều vụ việc đã chứng minh rằng một tin giả lan truyền rộng rãi có thể gây thiệt hại rất lớn về kinh tế và làm suy giảm niềm tin xã hội.
Đáng lo ngại hơn, các thế lực thù địch, phản động và cơ hội chính trị đang triệt để lợi dụng không gian mạng để phát tán thông tin sai lệch, xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành quả cách mạng, bôi nhọ lãnh tụ, hạ thấp vai trò lãnh đạo của Đảng, kích động tư tưởng cực đoan, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Trước thực trạng đó, nhiệm vụ của báo chí cách mạng không chỉ là đưa tin nhanh mà quan trọng hơn là đưa tin đúng, chính xác, khách quan và có trách nhiệm.
Báo chí cách mạng là "lá chắn" trước làn sóng tin giả
Trong suốt chặng đường gần một thế kỷ hình thành và phát triển, báo chí cách mạng Việt Nam luôn đồng hành cùng dân tộc, góp phần quan trọng vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Ngày nay, trong môi trường truyền thông đa chiều, báo chí cách mạng tiếp tục giữ vai trò định hướng dư luận xã hội, cung cấp thông tin chính thống, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch và xây dựng niềm tin trong nhân dân. Khác với các nền tảng mạng xã hội vốn hoạt động chủ yếu dựa trên thuật toán và lưu lượng truy cập, báo chí cách mạng đặt lợi ích quốc gia, dân tộc và nhân dân lên hàng đầu. Mỗi tác phẩm báo chí được công bố đều phải trải qua quy trình kiểm chứng chặt chẽ, bảo đảm tính chính xác, khách quan và trung thực.
Chính vì vậy, trong cuộc đấu tranh chống thông tin giả hiện nay, báo chí chính thống phải là nguồn thông tin đáng tin cậy nhất để người dân tìm đến khi cần xác minh sự thật. Không chỉ phản ánh sự kiện, báo chí còn phải chủ động phát hiện, nhận diện và cảnh báo sớm những nguy cơ từ tin giả.
Cùng với đó là việc tăng cường phổ biến kiến thức, nâng cao nhận thức và kỹ năng tiếp nhận thông tin cho người dân, giúp hình thành "sức đề kháng" trước những luồng thông tin độc hại trên không gian mạng.
Nâng cao bản lĩnh và đạo đức nghề nghiệp của người làm báo
Để hoàn thành tốt sứ mệnh của mình, trước hết mỗi người làm báo phải không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp. Trong thời đại số, yêu cầu đối với người làm báo không chỉ là kỹ năng viết và khai thác thông tin mà còn phải có năng lực thẩm định, xác minh dữ liệu, nhận diện các thủ đoạn tạo dựng thông tin giả đang ngày càng tinh vi.
Người làm báo cần tuân thủ nghiêm các nguyên tắc nghề nghiệp, kiểm chứng thông tin từ nhiều nguồn, không đăng tải những nội dung chưa được xác thực. Việc chạy theo tốc độ mà xem nhẹ độ chính xác có thể vô tình tiếp tay cho tin giả và gây tổn hại đến uy tín của cơ quan báo chí.
Bên cạnh đó, đội ngũ người làm báo cũng cần chủ động ứng dụng công nghệ mới, nhất là trí tuệ nhân tạo và các công cụ phân tích dữ liệu lớn nhằm hỗ trợ việc phát hiện thông tin giả, xác minh nguồn tin và nâng cao chất lượng tác phẩm báo chí.
Đấu tranh với thông tin giả không phải là nhiệm vụ riêng của các cơ quan báo chí mà cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp công nghệ và toàn xã hội. Các cơ quan chức năng cần tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, phát tán thông tin giả trên không gian mạng. Đồng thời, cần đẩy mạnh hợp tác với các nền tảng số nhằm kiểm soát hiệu quả các nội dung độc hại.
Về phía cơ quan báo chí, cần tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức truyền thông theo hướng hiện đại, hấp dẫn nhưng vẫn bảo đảm tính chính xác và định hướng. Khi báo chí chính thống nhanh hơn, hấp dẫn hơn và gần gũi hơn với công chúng, khoảng trống để tin giả lan truyền sẽ ngày càng bị thu hẹp. Người dân cũng cần nâng cao ý thức trách nhiệm khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin. Mỗi cá nhân phải trở thành một "người gác cổng" cho chính mình, không vội tin, không vội chia sẻ những thông tin chưa được kiểm chứng.
Ngày nay, khi thông tin giả đang trở thành một trong những thách thức lớn của thời đại số, yêu cầu đó càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Báo chí cách mạng không chỉ làm nhiệm vụ thông tin mà còn góp phần xây dựng niềm tin xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Mỗi người làm báo cần nhận thức sâu sắc rằng bảo vệ sự thật cũng chính là bảo vệ uy tín của báo chí, bảo vệ niềm tin của nhân dân và bảo vệ những giá trị cốt lõi của chế độ. Trong cuộc chiến chống thông tin giả hôm nay, báo chí cách mạng phải luôn là ngọn cờ tiên phong của sự thật, là tiếng nói tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân, góp phần xây dựng một môi trường thông tin lành mạnh và minh bạch.
