Theo HoREA, Luật Kinh doanh bất động sản 2023 đang quy định khi ký hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai, bên mua, thuê mua được lựa chọn có hoặc không có bảo lãnh đối với nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư.
Hiệp hội đánh giá đây là quy định hợp lý, sát thực tiễn, không làm tăng chi phí vốn, giá nhà và giá bất động sản, đồng thời không tạo đặc quyền cho các tổ chức tín dụng thực hiện bảo lãnh.
Tuy nhiên, HoREA cho biết nội dung này hiện không được thể hiện trong dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).
Ảnh minh họa/VARS
Theo dự thảo, trước khi bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai, chủ đầu tư phải có bảo lãnh của ngân hàng thương mại trong nước hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động hợp pháp tại Việt Nam. Bảo lãnh nhằm bảo đảm nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư với khách hàng trong trường hợp không bàn giao nhà theo đúng cam kết trong hợp đồng.
Có thể hiểu rằng trong bối cảnh nhiều dự án chậm tiến độ, việc yêu cầu chủ đầu tư có bảo lãnh ngân hàng trước khi bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai sẽ tạo thêm một lớp bảo vệ cho khách hàng. Trường hợp chủ đầu tư không thực hiện đúng cam kết bàn giao nhà, khách hàng có thêm cơ sở để bảo đảm quyền lợi tài chính của mình, qua đó hạn chế rủi ro khi mua nhà hình thành trong tương lai.
Tuy nhiên, nếu bắt buộc tất cả khách hàng đều phải sử dụng bảo lãnh ngân hàng, chủ đầu tư sẽ phát sinh thêm một khoản chi phí. Khi thực hiện bảo lãnh, chủ đầu tư phải trả phí cho ngân hàng và khoản chi phí này có thể được tính vào giá bán nhà.
HoREA cho biết mức phí bảo lãnh thường không thấp hơn 2% giá trị hợp đồng mua bán nhà ở hình thành trong tương lai. Đây là khoản chi phí không nhỏ, cuối cùng có thể được chuyển vào giá bán và khiến người mua phải gánh thêm.
Thực tế, theo HoREA, với những tập đoàn, doanh nghiệp bất động sản có thương hiệu và uy tín, nhiều khách hàng có thể cảm thấy không cần thiết phải sử dụng bảo lãnh ngân hàng. Ngược lại, với những chủ đầu tư mà khách hàng chưa thực sự yên tâm, việc lựa chọn có bảo lãnh sẽ giúp tăng thêm mức độ an toàn cho giao dịch.
Do đó, Hiệp hội cho rằng nên để khách hàng tự quyết định có sử dụng bảo lãnh hay không, thay vì áp dụng một quy định bắt buộc cho tất cả.
HoREA cũng nhận định hệ thống pháp luật về bất động sản đang ngày càng hoàn thiện, yêu cầu đối với năng lực và trách nhiệm của chủ đầu tư ngày càng cao. Vì vậy, nguy cơ chủ đầu tư không bàn giao nhà theo đúng cam kết được kỳ vọng sẽ giảm.
Từ những lý do trên, HoREA đề nghị giữ lại quy định này tại Luật Kinh doanh bất động sản 2023 và bổ sung dự thảo Luật, qua đó tiếp tục bảo đảm quyền lựa chọn của người mua, thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai.
