Bí ẩn hồ xương người ngàn năm trên dãy Himalaya

(CLO) Nhiều năm qua, các nhà khoa học vẫn chưa thể giải mã bí ẩn của một vùng hồ tuyệt đẹp nhưng chết chóc trên dãy Himalaya, nơi chứa hàng trăm bộ hài cốt người có niên đại cách nhau cả ngàn năm.

Hàng trăm bộ hài cốt kỳ dị trong lòng hồ Roopkund 

Hồ sông băng Roopkund nằm ở độ cao 5.029 m trên sườn núi thuộc dãy Himalaya, cách ngôi làng gần nhất từ 4-5 ngày đi đường. Nhìn từ trên xuống, vùng hồ chẳng khác nào một viên ngọc xanh lam trong khung cảnh mênh mông của băng tuyết.

bi an ho xuong nguoi ngan nam tren day himalaya hinh 1

Nhưng vào năm 1942, một kiểm lâm Ấn Độ tên là H.K.Madhwal đã tình cờ phát hiện hàng trăm bộ xương người xếp chồng lên nhau tại hồ Roopkund. 

Số hài cốt trên, thuộc về từ 300 đến 800 cá nhân. Phát hiện rùng rợn này đã thu hút nhiều sự chú ý và bắt đầu cho những cuộc điều tra, tìm hiểu kéo dài tới ngày nay.

bi an ho xuong nguoi ngan nam tren day himalaya hinh 2

Nhiều giả thuyết cho rằng, những bộ xương liên quan tới vị vua Ấn Độ cùng vợ và những người hầu cận. Tất cả đã tử nạn trong một trận bão tuyết khoảng 870 năm trước.

Một số ý kiến lại nhận định, số hài cốt này là của những người lính Ấn Độ cố gắng xâm lược Tây Tạng vào năm 1841 và bị đáp trả. Hơn 70 người trong số họ phải tìm đường về nhà trên dãy Himalaya và tử nạn trên đường đi. Một giả thiết khác lại cho rằng, đây có thể là nghĩa trang nơi các nạn nhân của trận dịch bệnh được chôn cất.

Tuy nhiên, theo kết quả nghiên cứu trước đây về số hài cốt đã phát hiện rằng, hầu hết người chết đều cao, tức là có tầm vóc hơn trung bình. Hầu hết họ là người trưởng thành ở độ tuổi trung niên từ 35 đến 40. Không có hài cốt của trẻ sơ sinh hay trẻ em. Một số khác là phụ nữ lớn tuổi. Tất cả đều có sức khỏe khá tốt.

Giải mã bí ẩn hồ xương người ngàn năm

bi an ho xuong nguoi ngan nam tren day himalaya hinh 3

Năm 2014, 38 mẫu xương lưu trữ tại Cơ quan Khảo sát Nhân loại học Kolkata của Ấn Độ đã được gửi đến 16 phòng thí nghiệm trên toàn thế giới. Chúng được phân tích bộ gen và phân tử sinh học. 5 năm sau, kết quả của cuộc nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Communications.

Nghiên cứu cho thấy, những giả định trên có thể đều không đúng. Theo đó, 38 bộ xương thuộc ba nhóm khác biệt về mặt di truyền. Họ đã tử vong hơn 1.000 năm trước, vào giữa thế kỷ 7 và 10 trong một hoặc nhiều sự kiện.

Nghiên cứu cũng tìm thấy một nhóm cá thể mới có nguồn gốc từ đông Địa Trung Hải ở đảo Crete. Những người này đã chết vào thế kỷ 19. Có một mẫu có nguồn gốc Đông Nam Á cũng từ thế kỷ 19.

Hồ xương người vẫn là một ẩn số

Qua những câu chuyện được dân làng gần đó truyền miệng qua nhiều thế hệ, vùng hồ nằm trên đường hành hương đến rặng núi Nanda Devi, biểu tượng của nữ thần Parvati theo Hindu giáo. Vì thế, một số nhà nghiên cứu cho rằng có lẽ nhiều người đã chết trong lúc leo lên ngọn núi thiêng. 

Đến nay các nhà khoa học vẫn chưa đạt được đồng thuận về giả thuyết trên, nhất là về sự hiện diện bất thường của nhóm nạn nhân có nguồn gốc Địa Trung Hải vào khoảng năm 1800. Họ đã làm gì ở nơi xa xôi và hẻo lánh như thế?

Tuy nhiên, lịch sử đến nay chưa hề ghi nhận bất kỳ cuộc hành trình nào của người từ khu vực trên đến Himalaya, theo Tạp chí The New Yorker dẫn lời nhà báo chuyên điều tra Douglas Preston của Mỹ.

Vì vậy, những bộ xương ở hồ Roopkund vẫn là một ẩn số một phần do chưa có cuộc nghiên cứu kỹ lưỡng về vùng hồ sông băng này, do thời tiết khắc nghiệt và độ cao của rặng núi.

Nhà khảo cổ sinh học Veena Mushrif-Tripathy của Đại học Deccan (Ấn Độ) bày tỏ hy vọng có thể tiến hành cuộc điều tra vùng hồ chết chóc trong tương lai. Ông cho rằng nhiều khả năng vẫn còn thi thể với mô mềm được bảo quản trong hồ. Nếu nghiên cứu được mẫu mô trên xác chết, họ sẽ có được câu trả lời hợp lý hơn.

Xem thêm

Nguyễn Khắc Phê và “Quảng Trị, vùng đất hội tụ”

Nguyễn Khắc Phê và “Quảng Trị, vùng đất hội tụ”

(NB&CL) Giữa tháng 5 năm 2026, tôi tìm trên giá sách riêng, tập hợp được hơn chục tác phẩm của nhà văn, nhà báo Nguyễn Khắc Phê. Cuốn sách xuất bản gần đây nhất in 1500 bản của ông ra mắt đầu năm 2026 có tựa đề “Quảng Trị - Vùng đất hội tụ” (Nhà Xuất bản Hội Nhà văn).

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

(NB&CL) Để bảo tàng tư nhân “sống sót” và hoạt động chuyên nghiệp là câu chuyện hoàn toàn không đơn giản. Thực tế tại Việt Nam, không hiếm chuyện chủ nhân bảo tàng rơi vào cảnh “vừa làm chủ, vừa làm nhân viên” vì nguồn lực tài chính hạn hẹp. Theo PGS.TS. Nguyễn Văn Huy (nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, người sáng lập Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên), Nhà nước cần có chính sách để thu hút các nguồn lực tài trợ cho hoạt động bảo tàng, từ đó tạo điểm tựa vững chắc cho các bảo tàng tư nhân phát triển bền vững.

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

(NB&CL) Với việc trưng bày các hiện vật đến từ nhiều nền văn hóa, nhiều bảo tàng tư nhân đang thực hiện tiêu chí và thông điệp cốt lõi của UNESCO là góp phần thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau và gắn kết giữa các dân tộc, xóa bỏ sự ngăn cách và tệ nạn phân biệt đối xử về văn hóa, tôn vinh các giá trị nhân văn, nhân đạo giữa các dân tộc.

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

(CLO)- Ban tổ chức Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026 vừa chính thức ban hành quy chế sửa đổi với hàng loạt điều chỉnh quan trọng. Việc khôi phục trọn vẹn thể thức hai vòng đấu sau nhiều năm gián đoạn cùng những thay đổi bước ngoặt trong luật phân định thắng thua là những điểm mới cốt lõi nhằm nâng cao tính minh bạch và chất lượng chuyên môn cho di sản văn hóa phi vật thể quốc gia này.

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

(CLO) Với người Khmer Nam Bộ, việc vào chùa tu học không đơn thuần là thực hành tín ngưỡng mà còn là cách báo hiếu cha mẹ, rèn luyện đạo đức và đánh dấu bước trưởng thành của một người đàn ông trước khi bước vào cuộc sống gia đình, xã hội.

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

(CLO) Chương trình Phát triển thủ công đương đại trên nền tảng Di sản làng nghề trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 được khởi động với mục tiêu xây dựng hệ sinh thái kết nối giữa nghệ nhân, nhà thiết kế, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo, góp phần đưa nguồn lực di sản trở thành động lực cho sáng tạo và phát triển bền vững.

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

(CLO) Lần đầu tiên, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) triển khai dự án truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã mang tên “Vietnam Wild Live - Kết nối thiên nhiên, lan tỏa nhận thức”, đưa những hình ảnh chân thực của hệ sinh thái tự nhiên đến với khán giả trong và ngoài nước.

Cỡ chữ bài viết: