Bí ẩn hồ xương người ngàn năm trên dãy Himalaya

(CLO) Nhiều năm qua, các nhà khoa học vẫn chưa thể giải mã bí ẩn của một vùng hồ tuyệt đẹp nhưng chết chóc trên dãy Himalaya, nơi chứa hàng trăm bộ hài cốt người có niên đại cách nhau cả ngàn năm.

Hàng trăm bộ hài cốt kỳ dị trong lòng hồ Roopkund 

Hồ sông băng Roopkund nằm ở độ cao 5.029 m trên sườn núi thuộc dãy Himalaya, cách ngôi làng gần nhất từ 4-5 ngày đi đường. Nhìn từ trên xuống, vùng hồ chẳng khác nào một viên ngọc xanh lam trong khung cảnh mênh mông của băng tuyết.

bi an ho xuong nguoi ngan nam tren day himalaya hinh 1

Nhưng vào năm 1942, một kiểm lâm Ấn Độ tên là H.K.Madhwal đã tình cờ phát hiện hàng trăm bộ xương người xếp chồng lên nhau tại hồ Roopkund. 

Số hài cốt trên, thuộc về từ 300 đến 800 cá nhân. Phát hiện rùng rợn này đã thu hút nhiều sự chú ý và bắt đầu cho những cuộc điều tra, tìm hiểu kéo dài tới ngày nay.

bi an ho xuong nguoi ngan nam tren day himalaya hinh 2

Nhiều giả thuyết cho rằng, những bộ xương liên quan tới vị vua Ấn Độ cùng vợ và những người hầu cận. Tất cả đã tử nạn trong một trận bão tuyết khoảng 870 năm trước.

Một số ý kiến lại nhận định, số hài cốt này là của những người lính Ấn Độ cố gắng xâm lược Tây Tạng vào năm 1841 và bị đáp trả. Hơn 70 người trong số họ phải tìm đường về nhà trên dãy Himalaya và tử nạn trên đường đi. Một giả thiết khác lại cho rằng, đây có thể là nghĩa trang nơi các nạn nhân của trận dịch bệnh được chôn cất.

Tuy nhiên, theo kết quả nghiên cứu trước đây về số hài cốt đã phát hiện rằng, hầu hết người chết đều cao, tức là có tầm vóc hơn trung bình. Hầu hết họ là người trưởng thành ở độ tuổi trung niên từ 35 đến 40. Không có hài cốt của trẻ sơ sinh hay trẻ em. Một số khác là phụ nữ lớn tuổi. Tất cả đều có sức khỏe khá tốt.

Giải mã bí ẩn hồ xương người ngàn năm

bi an ho xuong nguoi ngan nam tren day himalaya hinh 3

Năm 2014, 38 mẫu xương lưu trữ tại Cơ quan Khảo sát Nhân loại học Kolkata của Ấn Độ đã được gửi đến 16 phòng thí nghiệm trên toàn thế giới. Chúng được phân tích bộ gen và phân tử sinh học. 5 năm sau, kết quả của cuộc nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Communications.

Nghiên cứu cho thấy, những giả định trên có thể đều không đúng. Theo đó, 38 bộ xương thuộc ba nhóm khác biệt về mặt di truyền. Họ đã tử vong hơn 1.000 năm trước, vào giữa thế kỷ 7 và 10 trong một hoặc nhiều sự kiện.

Nghiên cứu cũng tìm thấy một nhóm cá thể mới có nguồn gốc từ đông Địa Trung Hải ở đảo Crete. Những người này đã chết vào thế kỷ 19. Có một mẫu có nguồn gốc Đông Nam Á cũng từ thế kỷ 19.

Hồ xương người vẫn là một ẩn số

Qua những câu chuyện được dân làng gần đó truyền miệng qua nhiều thế hệ, vùng hồ nằm trên đường hành hương đến rặng núi Nanda Devi, biểu tượng của nữ thần Parvati theo Hindu giáo. Vì thế, một số nhà nghiên cứu cho rằng có lẽ nhiều người đã chết trong lúc leo lên ngọn núi thiêng. 

Đến nay các nhà khoa học vẫn chưa đạt được đồng thuận về giả thuyết trên, nhất là về sự hiện diện bất thường của nhóm nạn nhân có nguồn gốc Địa Trung Hải vào khoảng năm 1800. Họ đã làm gì ở nơi xa xôi và hẻo lánh như thế?

Tuy nhiên, lịch sử đến nay chưa hề ghi nhận bất kỳ cuộc hành trình nào của người từ khu vực trên đến Himalaya, theo Tạp chí The New Yorker dẫn lời nhà báo chuyên điều tra Douglas Preston của Mỹ.

Vì vậy, những bộ xương ở hồ Roopkund vẫn là một ẩn số một phần do chưa có cuộc nghiên cứu kỹ lưỡng về vùng hồ sông băng này, do thời tiết khắc nghiệt và độ cao của rặng núi.

Nhà khảo cổ sinh học Veena Mushrif-Tripathy của Đại học Deccan (Ấn Độ) bày tỏ hy vọng có thể tiến hành cuộc điều tra vùng hồ chết chóc trong tương lai. Ông cho rằng nhiều khả năng vẫn còn thi thể với mô mềm được bảo quản trong hồ. Nếu nghiên cứu được mẫu mô trên xác chết, họ sẽ có được câu trả lời hợp lý hơn.

Xem thêm

Đặc sắc Lễ hội Cầu ngư vạn chài phường Phan Thiết

Đặc sắc Lễ hội Cầu ngư vạn chài phường Phan Thiết

(CLO) Tối 1/8 (tức ngày 19/6 âm lịch), Lễ hội Cầu ngư các vạn chài Phan Thiết năm 2026 chính thức khai mạc với nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc, mở đầu chuỗi sự kiện tôn vinh di sản văn hóa biển và quảng bá hình ảnh du lịch địa phương.

‘Như chưa hề có cuộc chia ly’ nối lại cuộc đoàn tụ sau 69 năm thất lạc

‘Như chưa hề có cuộc chia ly’ nối lại cuộc đoàn tụ sau 69 năm thất lạc

(CLO) Sau gần bảy thập kỷ lưu lạc vì bị bắt cóc khi mới 4 tuổi, bà Phạm Thị Vân (tên thật Phạm Thị Vinh) cuối cùng đã tìm lại được gia đình ruột trong tập 203 chương trình “Như chưa hề có cuộc chia ly”. Cuộc đoàn tụ xúc động đã khép lại hành trình tìm kiếm tưởng như vô vọng kéo dài suốt 69 năm.

Kỷ niệm 300 năm Ngày sinh nhà bác học Lê Quý Đôn, lan tỏa giá trị tri thức Việt

Kỷ niệm 300 năm Ngày sinh nhà bác học Lê Quý Đôn, lan tỏa giá trị tri thức Việt

(CLO) Tối 31/7, tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên), Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam phối hợp với tỉnh Hưng Yên tổ chức Lễ kỷ niệm cấp quốc gia 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726-2026).

Lần đầu tiên Hội An tổ chức lễ hội đèn lồng

Lần đầu tiên Hội An tổ chức lễ hội đèn lồng

(CLO) UBND TP. Đà Nẵng vừa ban hành kế hoạch tổ chức Lễ hội đèn lồng quốc tế Hội An 2026 với chủ đề "Hội An - Sắc màu di sản", đánh dấu lần đầu tiên Hội An có một lễ hội đèn lồng mang tầm quốc tế nhằm quảng bá giá trị văn hóa, nghề thủ công truyền thống và tăng sức hút du lịch.

Làng Văn hóa tổ chức chuỗi hoạt động tôn vinh văn hóa Khmer

Làng Văn hóa tổ chức chuỗi hoạt động tôn vinh văn hóa Khmer

(CLO) Trong tháng 8/2026, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ tổ chức chuỗi hoạt động với chủ đề "Về miền Tây qua nét văn hóa của đồng bào Khmer", mang đến không gian trải nghiệm đậm bản sắc văn hóa Nam Bộ cùng nhiều chương trình nghệ thuật, tái hiện lễ hội và hoạt động giao lưu hấp dẫn.

‘Rạng rỡ Văn hiến Việt Nam’ tái hiện cuộc đời Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn

‘Rạng rỡ Văn hiến Việt Nam’ tái hiện cuộc đời Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn

(CLO) Lễ kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa, nhà bác học kiệt xuất Lê Quý Đôn sẽ diễn ra tối 31/7 tại Hưng Yên. Điểm nhấn của sự kiện là lễ trao Nghị quyết của UNESCO vinh danh Lê Quý Đôn và chương trình nghệ thuật đặc biệt "Rạng rỡ Văn hiến Việt Nam", truyền hình trực tiếp trên VTV1.

Chương trình nghệ thuật đặc biệt được dàn dựng công phu dự kiến diễn ra trong tháng 8 hoặc tháng 9/2026.

Quảng Ninh sẵn sàng bùng nổ với tuần lễ du lịch và đại nhạc hội

(CLO) Tâm điểm rực rỡ nhất trong toàn bộ chuỗi hoạt động hướng tới dấu mốc lịch sử của vùng đất mỏ trong tháng 8 và tháng 9 tới đây chính là đại nhạc hội đặc biệt và tuần lễ vàng kích cầu du lịch, hứa hẹn biến toàn bộ không gian Quảng Ninh thành một chuỗi ngày hội văn hóa đa sắc màu.

Người trẻ có thể trở thành ‘đại sứ văn hóa’ trên không gian số

Người trẻ có thể trở thành ‘đại sứ văn hóa’ trên không gian số

(CLO) Mạng xã hội đang mở ra cơ hội chưa từng có để văn hóa truyền thống đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Tuy nhiên, theo Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Tấn Phát (nghệ nhân sơn mài, làng cổ Đường Lâm, Sơn Tây, Hà Nội), bên cạnh sự sáng tạo, người làm nội dung cần đặt tính chân thực và sự tôn trọng di sản lên hàng đầu, bởi chỉ khi hiểu đúng thì mới có thể lan tỏa đúng.

Từ “sơn mài trắng” đến “sơn mài tổng hợp”: Hành trình “làm mới” chất liệu của họa sĩ Lê Văn Thìn

Từ “sơn mài trắng” đến “sơn mài tổng hợp”: Hành trình “làm mới” chất liệu của họa sĩ Lê Văn Thìn

(NB&CL) Gần nửa thế kỷ sáng tạo, họa sĩ Lê Văn Thìn đưa đến những thử nghiệm nghệ thuật táo bạo từ “sơn mài trắng” đến triết lý “vẽ bằng búa”. Đó là hành trình không ngừng tìm kiếm ngôn ngữ tạo hình mới, đồng thời mở rộng giới hạn biểu đạt của chất liệu sơn mài Việt Nam.

Cỡ chữ bài viết: