Với Quyết định số 2138/QĐ-BKHCN thành lập đoàn công tác làm việc với các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị về vận hành chính quyền địa phương cấp xã, phường, đặc khu. Qua đó, đoàn công tác của Bộ KH&CN do ông Trần Hậu Ngọc, Phó Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia, làm Trưởng đoàn, đã có buổi làm việc với tỉnh Hà Tĩnh.
Chuyến công tác không chỉ nắm bắt tình hình vận hành bộ máy chính quyền cơ sở mà còn trực tiếp xử lí những vướng mắc trong thực hiện nhiệm vụ KH&CN được phân cấp; hướng dẫn địa phương xử lý khó khăn; kiểm tra, giám sát việc áp dụng các quy trình, tiêu chuẩn và hệ thống công nghệ mới trong quản lý hành chính.
Đại diện Sở KH&CN Hà Tĩnh cho biết, thời gian qua tỉnh đã tích cực triển khai các quy định của Chính phủ về phân cấp, phân quyền; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin và hoàn thiện các hệ thống phục vụ quản lý, kết nối đồng bộ với các nền tảng quốc gia. Sở cũng đã đưa ra nhiều kiến nghị nhằm tháo gỡ các vướng mắc trong việc thực hiện nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền.
Trong lĩnh vực Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, Sở kiến nghị Bộ KH&CN và Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng hỗ trợ địa phương tổ chức một khóa đào tạo trực tuyến về nghiệp vụ kiểm tra nhà nước về đo lường cho khoảng 150 cán bộ. Mục tiêu là để cán bộ có chứng chỉ, đáp ứng yêu cầu công việc. Bên cạnh đó, tỉnh cũng đề nghị Bộ có văn bản hướng dẫn chi tiết các thủ tục hành chính sau khi phân cấp và hỗ trợ kết nối Cổng truy xuất nguồn gốc sản phẩm của tỉnh với Cổng Quốc gia để đồng bộ dữ liệu. Một kiến nghị đáng chú ý khác là đề nghị Ủy ban cung cấp kho dữ liệu dùng chung, miễn phí các bộ Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN), Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) để cán bộ cơ sở có thể tiếp cận dễ dàng.
Đối với quản lý KH, CN và đổi mới sáng tạo, Sở KH&CN Hà Tĩnh đề nghị Bộ sớm ban hành hướng dẫn áp dụng Luật số 90/2025/QH15, và hướng dẫn về việc bàn giao quyền sở hữu, quản lý các nhãn hiệu cộng đồng cho sản phẩm đặc sản địa phương, nhằm tạo thuận lợi cho công tác quản lý và phát triển. Đặc biệt, tỉnh cũng kiến nghị tiếp tục phân cấp việc sửa đổi, bổ sung, cấp lại giấy phép cho các tổ chức KH&CN có vốn nước ngoài, vì hiện tại Nghị định 133/2025/NĐ-CP chỉ phân quyền cấp phép thành lập lần đầu.
Về lĩnh vực chuyển đổi số, Sở kiến nghị Bộ đôn đốc các Bộ, ngành Trung ương sớm có hướng dẫn triển khai các quyết định liên quan, đề xuất ban hành Khung tiêu chí và phương pháp đánh giá mức độ chuyển đổi số cấp xã theo mô hình chính quyền 02 cấp và sớm tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định mới thay thế Nghị định cũ để phù hợp với tình hình thực tiễn.
Bên cạnh đó, Sở KH&CN cũng đề nghị Bộ và các đơn vị trực thuộc hỗ trợ Hà Tĩnh đào tạo chuyên gia về trí tuệ nhân tạo (AI), chia sẻ kết nối cơ sở dữ liệu chuyên ngành và tập huấn về quy trình tiếp nhận, xử lý thủ tục hành chính sau phân cấp.
Bộ KH&CN đã ghi nhận và làm rõ các kiến nghị, đồng thời khẳng định sẽ tiếp thu đầy đủ để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý. Ông Trần Hậu Ngọc, Phó Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia, nhấn mạnh Bộ KH&CN luôn sẵn sàng đồng hành cùng Hà Tĩnh để tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền. Ông Trần Hậu Ngọc cũng đã đưa ra một số đề nghị cụ thể đối với Hà Tĩnh:
Một là, tăng cường vai trò chỉ đạo của chính quyền: Việc phân cấp, phân quyền chỉ hiệu quả khi có sự chỉ đạo quyết liệt, thống nhất từ cấp ủy, chính quyền các cấp, đặc biệt là người đứng đầu.
Hai là, đồng bộ các yếu tố thực thi: Phân cấp, phân quyền phải đi đôi với việc hoàn thiện hành lang pháp lý, tổ chức bộ máy hợp lý, đào tạo nhân lực đủ năng lực và đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật tương xứng.
Ba là, đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng nhân lực: Việc tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu về kiến thức pháp luật và kỹ năng công nghệ là yêu cầu cấp thiết, đặc biệt với cán bộ cấp xã, phường.
Bốn là, hỗ trợ nhân lực ngắn hạn: Trong giai đoạn đầu, cần huy động sự hỗ trợ của các doanh nghiệp công nghệ, bưu chính hoặc các tổ chức chuyển đổi số cộng đồng, sinh viên để giải quyết bài toán thiếu hụt nhân lực công nghệ thông tin.
Đối với các đơn vị thuộc Bộ KH&CN, ông Trần Hậu Ngọc đề nghị:
Rà soát và hoàn thiện pháp lý: Ghi chép đầy đủ các kiến nghị của địa phương để rà soát, đánh giá và đề xuất sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật nhằm đảm bảo sự thống nhất và đồng bộ của hệ thống.
Hỗ trợ chuyên môn thường xuyên: Ghi nhận các đầu mối tại địa phương để tiếp tục hướng dẫn, tổ chức các khóa đào tạo về chuyên môn nghiệp vụ liên quan đến công nghệ thông tin, chuyển đổi số và các lĩnh vực khác đã được Bộ phân quyền, phân cấp.
Tăng cường phối hợp và giám sát: Tăng cường phối hợp giữa trung ương và địa phương, tiếp tục tháo gỡ vướng mắc về hạ tầng công nghệ, xử lý các vùng lõm sóng thông tin, đồng thời tổ chức kiểm tra, giám sát định kỳ để kịp thời tháo gỡ khó khăn phát sinh.
Trong khuôn khổ chuyến công tác, đoàn của Bộ KH&CN sẽ tiếp tục làm việc trực tiếp với một số xã, phường tại Hà Tĩnh để nắm rõ hơn thực trạng, cơ chế phối hợp và những đề xuất từ cấp cơ sở để từ đó có những kiến nghị và giải pháp hỗ trợ thiết thực hơn.
Kết quả chuyến công tác sẽ là cơ sở để Bộ KH&CN tổng hợp, tham mưu Chính phủ điều chỉnh các quy định liên quan, nhằm hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế vận hành mô hình chính quyền địa phương cấp xã, phường, đặc khu trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách hành chính hiện nay.
