Giá điện phải minh bạch, người dân được hỗ trợ đúng đối tượng
Chiều 3/11, Quốc hội thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực. Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là làm thế nào để giá điện phản ánh đúng chi phí, bảo đảm công khai, minh bạch, đồng thời hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người sử dụng điện.
Đại biểu Lê Thị Ngọc Linh (đoàn Cà Mau) đề nghị quy định chặt chẽ hơn về nguyên tắc xác định chi phí hợp lý, hợp lệ trong cơ cấu giá điện; tăng cường kiểm tra, thẩm tra chi phí thực tế, kiểm toán độc lập và công khai các yếu tố cấu thành giá trước khi xem xét đưa chi phí vào giá điện.
Đặc biệt, đại biểu cho rằng lộ trình xóa bỏ bù chéo cần gắn với đánh giá tác động đối với từng nhóm khách hàng, đồng thời phải có nguồn lực hỗ trợ phù hợp. Chính sách hỗ trợ tiền điện cần được thực hiện trực tiếp, công khai, đúng đối tượng, quan tâm đến hộ nghèo, hộ cận nghèo, gia đình chính sách và người dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo.
Về xây dựng khung giá điện, đại biểu đề nghị giao đơn vị có năng lực, độc lập với lợi ích thương mại của bên mua điện thực hiện. Theo đó, EVN cung cấp dữ liệu, Bộ Công Thương tổ chức thẩm định, phê duyệt.
Cùng quan tâm đến chính sách giá điện, đại biểu Bùi Văn Dũng (đoàn Thanh Hóa) cho rằng, điện vừa là đầu vào của nền kinh tế, vừa là nhu cầu thiết yếu của mỗi gia đình. Vì vậy, chính sách giá điện phải giải quyết đồng thời yêu cầu bảo đảm đủ điện, thu hút đầu tư và phân chia chi phí công bằng.
Đại biểu đề nghị làm rõ chủ thể chi trả, nguồn kinh phí và thời gian thực hiện đối với cơ chế bù đắp chi phí khi chưa kịp điều chỉnh giá điện; chỉ bù đắp những khoản hợp lý, hợp lệ, đã được kiểm tra và chưa thu hồi.
Đối với lộ trình áp dụng giá điện sinh hoạt theo giờ, đại biểu đề nghị thận trọng, cần thí điểm và đánh giá tác động theo từng nhóm hộ. Bởi khả năng điều chỉnh thời gian sử dụng điện giữa các nhóm khách hàng không giống nhau: cơ sở sản xuất có thể thay đổi ca máy, trong khi gia đình công nhân khó thay đổi giờ ăn, giờ học của con.
“Chính sách điện cần hài hòa lợi ích của doanh nghiệp đầu tư và người dân sử dụng điện”, đại biểu Bùi Văn Dũng nhấn mạnh.
Khung giá phát điện được giao cho đơn vị độc lập xây dựng
Tại phiên họp, giải trình làm rõ ý kiến đại biểu Quốc hội nêu, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết, dự thảo Luật quy định giá điện được hình thành theo cơ chế thị trường, có sự điều tiết của Nhà nước, phù hợp với cấp độ phát triển của thị trường điện cạnh tranh và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
“Quan điểm xuyên suốt là giá điện phải phản ánh chi phí hợp lý, hợp lệ, vận hành theo cơ chế thị trường”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Theo Bộ trưởng, hằng năm, trước khi kết thúc năm tài chính, EVN phải công bố kết cấu chi phí. Bộ Công Thương, Bộ Tài chính cùng Kiểm toán Nhà nước sẽ kiểm toán, đánh giá chi phí và công bố minh bạch trên website của Bộ Công Thương.
Đáng chú ý, đối với khung giá phát điện, cơ quan soạn thảo đã tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, đề xuất giao một đơn vị độc lập, không thuộc các đơn vị phát điện hoặc thực hiện hoạt động điện lực, trực thuộc cơ quan quản lý nhà nước xây dựng. Việc này nhằm bảo đảm tính độc lập, khách quan và kịp thời.
Về chính sách hỗ trợ tiền điện, Bộ trưởng cho biết, quy định hiện hành đã xác định mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho các đối tượng yếu thế tương đương 30 kWh điện theo giá bậc 1.
Đối với lộ trình xóa bỏ bù chéo, dự thảo Luật giao Thủ tướng Chính phủ quyết định trên cơ sở đánh giá đầy đủ tác động, trong đó xem xét kỹ lưỡng từng nhóm đối tượng và từng vùng miền.
Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết, việc sửa đổi Luật Điện lực lần này nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn trong đầu tư, vận hành hệ thống điện, đẩy mạnh phân cấp, cải cách thủ tục gắn với trách nhiệm thực thi, bảo đảm chính sách minh bạch, đồng bộ và kiểm soát được chi phí.
