Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết, Bộ Chính trị đã giao Bộ Y tế xây dựng Đề án về một đầu mối quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này. Dự thảo luật hiện trong giai đoạn lấy ý kiến hoàn thiện và dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10/2026.
Theo dự thảo, Bộ Y tế sẽ là cơ quan đầu mối quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, trong khi các bộ, ngành và UBND các cấp phối hợp thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ được giao.
TS Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm chia sẻ: "Luật An toàn thực phẩm năm 2010 quy định trách nhiệm quản lý của nhiều bộ, ngành. Tuy nhiên, định hướng mới là xây dựng hệ thống quản lý thống nhất từ Trung ương đến địa phương, bảo đảm sự điều phối xuyên suốt nhưng vẫn phát huy vai trò của từng bộ trong lĩnh vực phụ trách và trách nhiệm của chính quyền địa phương. Sau khi Đề án được Bộ Chính trị thông qua, chức năng, nhiệm vụ cụ thể của các bộ, ngành và UBND các cấp sẽ được quy định trong các nghị định hướng dẫn".
Bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP HCM nhận định, việc thống nhất đầu mối quản lý là điều kiện quan trọng để chuyển từ quản lý theo vụ việc sang quản lý theo chuỗi và dựa trên đánh giá nguy cơ.
Theo bà, nếu mỗi khi xảy ra sự cố vẫn phải xác định lại trách nhiệm giữa các cơ quan thì rất khó triển khai hiệu quả các biện pháp phòng ngừa.
Hậu kiểm bằng dữ liệu số
Một trong những điểm mới đáng chú ý của dự thảo luật là thay đổi phương thức hậu kiểm.
Thay vì kiểm tra dàn trải như hiện nay, cơ quan quản lý sẽ xây dựng cơ chế hậu kiểm dựa trên dữ liệu số và phân tích nguy cơ để xác định nhóm sản phẩm, cơ sở hoặc khu vực có rủi ro cao, từ đó tập trung nguồn lực giám sát.
Dự thảo cũng quy định 2 hình thức hậu kiểm gồm hậu kiểm theo kế hoạch và hậu kiểm đột xuất. Việc ứng dụng dữ liệu số được kỳ vọng giúp cơ quan quản lý chủ động phòng ngừa sự cố thay vì chỉ xử lý khi ngộ độc hoặc vi phạm đã xảy ra.
Song song với đó, hệ thống kiểm nghiệm nhà nước sẽ được tăng cường nhằm nâng cao năng lực giám sát thực phẩm lưu thông trên thị trường.
Theo bà Phong Lan, lực lượng thanh tra an toàn thực phẩm hiện còn gặp nhiều khó khăn về nhân lực, biên chế và thẩm quyền. Vì vậy, cùng với việc đổi mới phương thức quản lý, cần hoàn thiện cơ chế thanh tra, xử lý vi phạm để nâng cao hiệu lực thực thi.
Siết quản lý thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể
Dự thảo luật cũng dành một chính sách riêng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thức ăn đường phố và các cơ sở cung cấp suất ăn tập thể... những lĩnh vực có nguy cơ cao xảy ra ngộ độc thực phẩm.
Theo đó, các tổ chức, cá nhân kinh doanh thức ăn đường phố và cung cấp suất ăn sẵn phải lưu giữ thông tin về nguồn gốc nguyên liệu, thực hiện cam kết bảo đảm an toàn thực phẩm và thông báo với cơ quan quản lý để phục vụ truy xuất khi cần thiết.
UBND cấp xã được giao tăng cường trách nhiệm thống kê cơ sở kinh doanh, thanh tra, kiểm tra, giám sát các vụ ngộ độc thực phẩm và cập nhật dữ liệu vi phạm lên hệ thống thông tin quốc gia.
![clo_br_1785402408071-1851540410430157886-2598935349650614686-5438aed8485101f9737b166e3a767102.jpg](https://cdn.congluan.vn/images/90d019a9b306a2e431ea4bfd1a3cf395d247628198720ba8effeec6aa176aadc698af4b537d17fba3be90cf44e32cbbb4991bb735dd795c93b0ec14d836e6f05f9c8afe8f3f6cdb223c6287f6daaf930ea88fe7bddfafe12919a62d19a641d067af22b81bdbdb3ad036127453c21a5b9ea29bd3653c09dfcde6b4b438a853092/clo_br_1785402408071-1851540410430157886-2598935349650614686-5438aed8485101f9737b166e3a767102.jpg.avif "Hậu kiểm sẽ được thực hiện theo hướng "thông minh", sử dụng dữ liệu số để phân tích nguy cơ, từ đó chủ động phòng ngừa sự cố, thay vì chỉ xử lý khi sự cố đã xảy ra.")
Theo Ban soạn thảo, 4 nhóm chính sách của dự thảo luật gồm quản lý theo chuỗi; cải cách phương thức kiểm tra; số hóa dữ liệu; và nâng cao quản lý thức ăn đường phố đều hướng tới quản trị dựa trên đánh giá nguy cơ, giảm thủ tục hành chính nhưng tăng trách nhiệm của doanh nghiệp và hiệu quả giám sát của cơ quan quản lý.
Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên yêu cầu Ban soạn thảo khẩn trương tiếp thu các ý kiến góp ý để hoàn thiện hồ sơ dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), bảo đảm tiến độ trình Chính phủ trước khi trình Quốc hội xem xét vào tháng 10 tới.
