Giá vàng đã tăng hơn 230% kể từ năm 2020, kéo theo một trong những đợt mua vàng mạnh mẽ nhất của các ngân hàng trung ương trong lịch sử hiện đại.
Đối với nhiều quốc gia, vàng không chỉ còn là công cụ phòng ngừa rủi ro mà đã trở thành tài sản chiến lược trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng, tiền tệ biến động và xu hướng giảm phụ thuộc vào đồng USD ngày càng rõ rệt.
Tuy nhiên, mỗi quốc gia lại lựa chọn một chiến lược khác nhau. Nhiều nước tăng cường tích lũy vàng với tốc độ nhanh, trong khi một số khác lại điều chỉnh giảm lượng dự trữ.
Số liệu từ Visual Capitalist cho thấy danh sách các quốc gia tăng dự trữ vàng mạnh nhất và nhóm những nước cắt giảm dự trữ trong vòng 5 năm qua.
Trung Quốc và Đông Âu dẫn đầu xu hướng mua vàng
Trong giai đoạn này, 15 quốc gia mua vàng nhiều nhất đã bổ sung gần 2.000 tấn vàng vào kho dự trữ, phản ánh sự thay đổi rõ rệt trong chiến lược dự trữ ngoại hối của nhiều nước.
Trung Quốc là quốc gia tăng dự trữ vàng mạnh nhất khi bổ sung hơn 350 tấn. Động thái này phù hợp với chiến lược dài hạn của Bắc Kinh nhằm đa dạng hóa dự trữ ngoại hối, giảm mức độ phụ thuộc vào đồng USD và hạn chế rủi ro trước các biến động của hệ thống tài chính phương Tây.
Điều này góp phần củng cố vai trò của vàng như một tài sản có tính trung lập cao trong hệ thống dự trữ quốc gia.
Ba Lan xếp ngay sau Trung Quốc khi tăng hơn 300 tấn vàng, nằm trong kế hoạch củng cố an ninh tài chính của nước này trong dài hạn.
Thổ Nhĩ Kỳ và Ấn Độ cũng thuộc nhóm mua vàng mạnh. Cả hai quốc gia đều đối mặt với áp lực lạm phát và biến động tiền tệ, khiến vàng trở thành lựa chọn an toàn trong danh mục dự trữ chính thức.
Các thị trường mới nổi đẩy mạnh tích lũy
Nhiều nền kinh tế mới nổi cũng ghi nhận mức tăng đáng kể. Brazil bổ sung hơn 100 tấn vàng, trong khi Azerbaijan tăng dự trữ thông qua Quỹ Dầu mỏ Nhà nước.
Nhật Bản, Thái Lan, Hungary và Singapore cũng mở rộng lượng dự trữ, cho thấy nhu cầu vàng gia tăng trên phạm vi toàn cầu trong bối cảnh kinh tế còn nhiều bất ổn.
Quốc gia nào cắt giảm dự trữ vàng?
Bên cạnh nhóm mua mạnh, một số nước lại giảm mức nắm giữ vàng, phản ánh sự khác biệt trong ưu tiên chính sách dự trữ.
Philippines là quốc gia giảm nhiều nhất với hơn 65 tấn vàng được bán ra. Kazakhstan và Sri Lanka cũng ghi nhận mức giảm đáng kể, chủ yếu do nhu cầu thanh khoản trong nước tăng cao hoặc hoạt động cơ cấu lại dự trữ trong giai đoạn kinh tế khó khăn.
Một số quốc gia châu Âu như Đức và Phần Lan giảm dự trữ ở mức khiêm tốn. Thụy Sĩ gần như không thay đổi chính sách, thể hiện cách tiếp cận ổn định và thận trọng hơn so với nhiều nước mua vàng tích cực.
Nhìn tổng thể, số liệu cho thấy vàng đang trở lại vị thế là trụ cột của dự trữ ngoại hối toàn cầu, dù mỗi quốc gia lại có chiến lược khác nhau trong việc chuẩn bị cho một tương lai tiền tệ còn nhiều bất định.
