Cứ độ từ tháng 5 đến tháng 10, trên các cánh đồng ở Nghệ An, Hà Tĩnh lại xuất hiện từng chiếc xe máy gắn hai chiếc vợt chạy vù vù để vợt châu chấu. Công việc độc đáo này giúp nhiều người kiếm tiền triệu mỗi ngày. Nghề bắt loại côn trùng này cũng đã góp phần bảo vệ mùa màng cho người dân.
Đa số người làm nghề này đến từ thị xã Hoàng Mai và huyện Quỳnh Lưu (Nghệ An). Hàng năm, cứ khoảng từ tháng 5 đến tháng 10, những thợ săn “tôm bay” lại có mặt trên khắp các cánh đồng để hành nghề.
Mặt ruộng gập ghềnh nên “thợ săn” phải chạy xe ở tư thế đứng, hai tay tì mạnh vào tay lái. Ảnh: Thảo Nguyên
Dụng cụ để “săn” châu chấu khá đơn giản gồm chiếc vợt thường làm bằng khung sắt, phía sau có túi lưới, thường được gắn vào hai bên hông xe máy. Chiếc xe chạy đến đâu, gây động đến đó làm châu chấu dưới mép ruộng bay lên rồi chui thẳng vào vợt. Cứ chạy khoảng hơn mươi phút, các “thợ săn” dừng lại đổ chấu một lần.
Anh Lê Văn Tấn, trú thị xã Hoàng Mai (Nghệ An) chia sẻ, nếu bắt châu chấu trên đồng lúa cần cẩn thận để không ảnh hưởng đến hoa lợi thì bắt trên đồng cỏ dễ dàng hơn. Mùa này lúa mới gieo cấy, châu chấu ít nên thợ săn “tôm bay” chủ yếu bắt trên đồng cỏ.
Đây là công việc thời vụ nhưng đem lại thu nhập chính cho nhiều người. Ảnh: Thảo Nguyên
Để hành nghề, mỗi ngày anh và đồng nghiệp dậy từ sớm, ăn sáng vội rồi chất đồ nghề lên xe, di chuyển vào thành phố Vinh. Hôm nay, “bãi săn” của anh là cánh đồng bỏ hoang nằm cạnh khu công nghiệp. Mặt ruộng không bằng phẳng, hình thành nhiều ụ cỏ, ổ gà, ổ voi là thách thức đối với thợ bắt châu chấu.
Trên mặt ruộng mấp mô, gập ghềnh, anh Hồ Đức Tiến phải chạy xe ở tư thế đứng, hai tay tì mạnh vào tay lái để điều khiển xe luồn lách qua những ụ đất tránh va đập... Tuy vậy, không ít lần anh phải “đo đất” vì tay lái không đủ chắc. Dù ngã thâm tím đầu gối nhưng anh cho hay may mắn là chưa có tình huống nghiêm trọng nào xảy ra.
Người làm nghề này còn gặp một số rủi ro khác như khi xe bị hư giữa ruộng hoặc chết máy, đứt xích, thủng xăm... Những lúc như vậy, họ phải mày mò tự sửa hoặc phải dừng công việc mang xe đi tiệm sửa, có khi phải quay về. Mặc dù, dân làm nghề thường rất dụng công trong việc sắm chiếc xe ít hỏng hóc, nhưng sự cố hư xe vẫn thường xuyên xảy ra.
Trung bình mỗi ngày, mỗi “thợ săn” bắt được 10-15kg châu chấu. Toàn bộ số châu chấu đều được các thương lái gom hết để cung cấp cho các nhà hàng làm mồi nhậu hoặc đại lý chuyên cung cấp thức ăn cho chim. Cào cào là loài côn trùng có chất dinh dưỡng tốt nên được nhiều người tìm mua, làm ngày nào về đều bán hết ngày đó.
Hiện, giá châu chấu nhập cho các đại lý ở mức 110 nghìn đồng/kg. Tính sơ, mỗi ngày thu nhập của anh khoảng trên 1 triệu đồng. Đối với những người làm nghề nông thì đó là nguồn thu nhập đáng kể để họ trang trải cuộc sống.
Toàn bộ châu chấu đều được thương lái thu mua. Ảnh: Thảo Nguyên
Các thợ săn bắt châu chấu chia sẻ, bắt đầu từ nghề chẳng giống ai, nhưng giờ đây lại trở thành nguồn thu nhập cho nhiều người dân trong xóm. Cứ đến mùa, hàng chục hộ dân trong xóm lại khăn gói đồ nghề để đi săn. Cũng bởi nghề này ai cũng làm được, nếu trẻ em, người già ra đồng gần nhà để vợt bắt thì lứa trung niên, có sức khỏe chịu khó đi xa thì thu nhập cao hơn. Dù công việc chỉ làm thời vụ nhưng tính ra, thu nhập của họ cao hơn làm lúa cả năm. Hơn nữa, đây là công việc không cần bỏ nhiều vốn, cái chính là sự chịu khó, sức khỏe.
Xế chiều, khi những chiếc túi lưới đã nêm kín cào cào, châu chấu cũng là lúc cánh thợ săn kết thúc một ngày làm việc. Những túi "tôm bay" này tiếp tục cùng họ rong ruổi hàng trăm km nhập về các chợ đầu mối, nhà hàng để phục vụ nhu cầu của khách hàng.
