Xung đột leo thang tại Trung Đông đang gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận nguồn lưu huỳnh của Trung Quốc, một nguyên liệu thiết yếu trong sản xuất phân bón, đúng lúc nước này bước vào giai đoạn gieo trồng mùa xuân.
Trung Quốc hiện nhập khẩu phần lớn lưu huỳnh từ khu vực Vịnh Ba Tư. Việc eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa đã khiến giá mặt hàng này tăng vọt, trong khi nhiều doanh nghiệp Trung Quốc phản ánh nguồn cung ngày càng khan hiếm.
Theo báo cáo công bố tháng 12 của Công ty Chứng khoán Guosen, Trung Quốc phụ thuộc vào nhập khẩu tới 47% nhu cầu lưu huỳnh. Hơn một nửa lượng nhập khẩu đến từ sáu quốc gia vùng Vịnh, nơi các lô hàng phải đi qua eo biển Hormuz để ra thị trường quốc tế.
Iran đã tuyên bố ngừng cho tàu thương mại đi qua tuyến hàng hải quan trọng này trong bối cảnh xung đột với Hoa Kỳ và Israel, khiến chi phí vận tải tăng mạnh.
Tình trạng gián đoạn đã bắt đầu gây khó cho Trung Quốc, quốc gia sản xuất ngũ cốc lớn nhất thế giới, nơi nông dân sử dụng lượng phân bón và hóa chất nông nghiệp rất lớn hàng năm. Lưu huỳnh là thành phần chủ chốt trong phân bón phốt phát, thuốc bảo vệ thực vật và nhiều loại hóa chất khác.
Ông Allan Pickett, Giám đốc nghiên cứu phân bón tại S&P Global Energy, cho biết giá phân bón giao tại thị trường Trung Quốc đại lục bình quân đạt khoảng 520 USD mỗi tấn trong tháng 1 và 2.
Giá đã có xu hướng tăng trước khi bước vào một trong những mùa gieo trồng quan trọng của Bắc bán cầu và sự gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz có thể khiến mức giá còn tăng cao hơn.
Ông Pickett nhận xét rằng, các nhà sản xuất trong nước đã chuẩn bị lượng tồn kho nhất định cho mùa bón phân mùa xuân. Do đó, việc giá lưu huỳnh tăng hay nguồn cung thiếu hụt sẽ chưa tác động ngay đến toàn bộ nhu cầu phân bón phốt phát trong giai đoạn này.
Tuy nhiên, một phần hoạt động sản xuất có thể bị ảnh hưởng và giá phân bón tại Trung Quốc nhiều khả năng tiếp tục chịu sức ép tăng.
Một thương nhân Trung Quốc kinh doanh nguyên liệu thô tại Oman cho biết, các lô hàng lưu huỳnh trong khu vực đang gặp nhiều khó khăn khi rời khỏi Vịnh Ba Tư, còn giá cước vận tải tiếp tục leo thang.
Người này cho hay, chi phí vận chuyển hiện đã lên mức 3.000 nhân dân tệ, tương đương 435 USD cho mỗi container. Dù nhiều khách vẫn gửi yêu cầu hỏi mua, thị trường gần như rơi vào trạng thái đình trệ.
Theo thương nhân này, phần lớn doanh nghiệp Trung Quốc có hợp đồng mua dài hạn với các nhà cung cấp lớn nhưng nhiều khả năng các chuyến hàng của họ cũng đang bị gián đoạn.
Một doanh nghiệp tại Quảng Tây cho biết, nguồn lưu huỳnh đang trở nên khan hiếm. Đại diện doanh nghiệp này chia sẻ rằng rất khó tìm được hàng với mức giá hợp lý và tình trạng thiếu cung đang xuất hiện khắp nơi.
Ông Lưu Chấn Bằng, chuyên gia phân tích của Công ty nghiên cứu hàng hóa Sublime China Information, cho biết giá lưu huỳnh tại thị trường nội địa và tại các cảng nhập khẩu đều đã tăng nhưng tác động hiện vẫn ở mức có thể kiểm soát.
Ông giải thích rằng các nhà sản xuất phân bón phốt phát thường duy trì lượng tồn kho nguyên liệu đủ dùng từ một đến một tháng rưỡi.
Khi giá lưu huỳnh bắt đầu leo thang từ năm 2025, nhiều doanh nghiệp lớn đã tăng cường ký hợp đồng dài hạn với các nhà cung cấp lưu huỳnh và axit sulfuric nhằm bảo đảm hoạt động sản xuất ổn định trong mùa vụ.
Tuy nhiên, ông Lưu cũng cảnh báo căng thẳng tại Trung Đông có thể tiếp tục ảnh hưởng thị trường theo nhiều cách.
Lưu huỳnh là sản phẩm phụ của quá trình lọc dầu, vì vậy nếu hoạt động xuất khẩu dầu khí trong khu vực gặp trở ngại khiến các nhà máy lọc dầu phải giảm công suất thì sản lượng lưu huỳnh toàn cầu cũng giảm theo, góp phần làm nguồn cung thắt chặt hơn và đẩy giá tăng cao.
Theo số liệu hải quan Trung Quốc, nước này nhập gần 5,4 triệu tấn lưu huỳnh trong năm ngoái từ sáu quốc gia gồm: Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, Oman, Saudi Arabia, Kuwait, Qatar và Iran, chiếm khoảng 55,7% tổng lượng nhập khẩu.
Trong tháng 2, Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc cho biết cơ quan này sẽ triển khai các biện pháp nhằm bảo đảm nguồn cung phân bón và giữ ổn định giá cả trong suốt mùa vụ cũng như trong cả năm.
Cơ quan này khẳng định các nhà sản xuất phân bón sẽ được ưu tiên tiếp cận nguồn lưu huỳnh trong nước, còn các cảng sẽ ưu tiên tiếp nhận tàu chở lưu huỳnh và các nguyên liệu đầu vào khác phục vụ ngành phân bón.
