Hàng loạt chỉ đạo mới yêu cầu nghiên cứu cắt giảm thủ tục hành chính
Vừa qua, Chính phủ và các Bộ, ngành, địa phương đã công bố nhiều quyết định cắt giảm thủ tục hành chính, nhằm giảm chi phí, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.
Trong Công văn 4408 của Văn phòng Chính phủ, truyền đạt ý kiến chỉ đạo mới nhất của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu nhiều Bộ, cơ quan ngang Bộ tiếp tục nghiên cứu ý kiến của Bộ Tư pháp để xây dựng và chủ động thực thi các phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền, hoàn thành trong tháng 5/2026.
Đối với các nội dung vượt thẩm quyền, các Bộ, ngành phải báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, hoàn thành việc thực thi trong tháng 6/2026. Thủ tướng cũng yêu cầu các đơn vị khẩn trương rà soát, hoàn thiện phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính tại dự thảo Nghị quyết về phân quyền, cắt giảm điều kiện kinh doanh để gửi Bộ Tư pháp tổng hợp, trình Chính phủ xem xét.
Trước đó, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cũng ký văn bản 484 gửi các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ về việc nghiêm túc thực hiện phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh theo các phương án đã đề xuất.
Trong văn bản này, lãnh đạo Chính phủ chỉ đạo 12 Bộ, ngành khẩn trương ban hành các văn bản để tiếp tục cắt giảm 157 thủ tục hành chính, bãi bỏ 182 điều kiện kinh doanh.
Có thể thấy, làn sóng cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính đang được Chính phủ thúc đẩy mạnh mẽ hơn bao giờ hết, với yêu cầu rõ ràng về tiến độ và trách nhiệm thực thi đối với từng Bộ, ngành.
Việc đồng loạt rà soát, cắt giảm hàng trăm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh cho thấy quyết tâm cải thiện môi trường đầu tư, giảm chi phí tuân thủ và tháo gỡ rào cản cho người dân, doanh nghiệp trong bối cảnh nền kinh tế cần thêm động lực tăng trưởng mới.
Đáng chú ý, trọng tâm của đợt cải cách lần này không chỉ nằm ở việc “cắt giảm trên giấy”, mà hướng tới phân cấp mạnh hơn, giảm khâu trung gian và tăng tính chủ động cho địa phương, doanh nghiệp.
Nếu được triển khai thực chất, đây có thể trở thành một trong những “đòn bẩy mềm” quan trọng giúp khơi thông nguồn lực xã hội, thúc đẩy đầu tư tư nhân và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế trong giai đoạn tới.
Cải cách cần đi vào đời sống thực tế của doanh nghiệp
Ông Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Văn phòng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) cho rằng, thời gian qua đã có rất nhiều cuộc họp, tranh luận liên quan đến cải cách thủ tục hành chính và cắt giảm ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Tuy nhiên, đây là quá trình rất phức tạp vì gần như Bộ, ngành nào cũng cho rằng lĩnh vực của mình “đặc thù” và cần giữ lại điều kiện quản lý.
“Nếu mỗi bộ, ngành đều tự cải cách theo cách riêng thì sẽ tạo ra những thay đổi rất đơn lẻ, không hình thành được một triết lý cải cách tổng thể”, ông nói.
Ông cho biết, Ban IV từng đề xuất cần đo lường cụ thể những thủ tục gây phiền hà và tốn kém nhất cho doanh nghiệp để tập trung xử lý. Theo đó, thay vì chỉ công bố đã cắt giảm bao nhiêu điều kiện hay bao nhiêu ngày xử lý hồ sơ, điều quan trọng hơn là phải đo được chi phí tuân thủ thực tế của doanh nghiệp có giảm hay không.
“Nếu nói giảm rất nhiều nhưng doanh nghiệp vẫn thấy chi phí không giảm chút nào thì điều đó còn làm mất niềm tin”, ông nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, ông Minh cho hay, hiện nay vẫn còn nhiều chính sách quan trọng chậm được triển khai. Chẳng hạn các cơ chế hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi, hay gói hỗ trợ lãi suất 2% cho doanh nghiệp đầu tư xanh và đổi mới công nghệ đến nay vẫn chưa phát huy hiệu quả như kỳ vọng.
Trong khi đó, áp lực từ thương mại quốc tế, đặc biệt yêu cầu chuyển đổi xanh và tiêu chuẩn phát triển bền vững, đang tạo sức ép rất lớn lên cộng đồng doanh nghiệp.
Ông cũng dẫn số liệu cho thấy bức tranh doanh nghiệp hiện nay vẫn còn nhiều lo ngại. Trong ba tháng đầu năm, trung bình mỗi tháng có khoảng 32.000 doanh nghiệp đăng ký mới và quay trở lại hoạt động, nhưng đồng thời cũng có khoảng 30.400 doanh nghiệp rút khỏi thị trường.
“Như vậy, mỗi tháng nền kinh tế chỉ tăng ròng khoảng 1.600 doanh nghiệp. Với tốc độ này thì rất khó đạt mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 ”, ông nhận định.
Vì vậy, ông cho rằng, nếu không có thay đổi mang tính tổng thể về cách tiếp cận và phương thức xây dựng môi trường kinh doanh thì số lượng doanh nghiệp không những khó tăng mạnh mà còn có nguy cơ suy giảm.
Theo khảo sát của Ban IV, khi hỏi 10 doanh nghiệp thì có tới khoảng 7 doanh nghiệp vẫn mang tâm lý thận trọng hoặc tiêu cực về triển vọng kinh doanh.
Ông cho rằng cải cách chỉ thực sự có ý nghĩa khi tác động được tới lớp doanh nghiệp ở phía dưới, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, thay vì chỉ tạo thuận lợi cho một nhóm doanh nghiệp lớn.
“Nếu cải cách không đi vào đời sống thực tế của doanh nghiệp, không giúp giảm chi phí tuân thủ thì sẽ không tạo được niềm tin”, ông nhấn mạnh.
Hiện Việt Nam có hơn 6.000 thủ tục hành chính liên quan đến người dân và doanh nghiệp. Theo định hướng cải cách mới, Trung ương sẽ chỉ giữ khoảng 30% thủ tục, phần còn lại phân cấp cho địa phương.
Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng nếu phân cấp mà không đi kèm phân quyền rõ ràng, không xác định trách nhiệm cụ thể và không có kỷ luật thực thi nghiêm thì doanh nghiệp thậm chí có thể phải chịu chi phí tuân thủ cao hơn trước.
“Nếu cải cách chỉ dừng ở chuyển thủ tục từ trung ương xuống địa phương mà không thay đổi chất lượng thực thi thì khó khăn có thể còn lớn hơn”, ông nói.
Ông Bùi Thanh Minh nhấn mạnh, điều Việt Nam cần hơn là một tư duy cải cách tổng thể, thực chất và bền bỉ.
“Thần tốc thì phải thần tốc hơn, táo bạo thì phải táo bạo hơn. Nhưng quan trọng nhất vẫn là phải giữ được nguyên lý thị trường trong toàn bộ quá trình cải cách”, ông nhấn mạnh.
