Cùng dự cuộc làm việc có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội, lãnh đạo các cơ quan của Quốc hội.
Qua nghe báo cáo và các ý kiến, phát biểu tại cuộc làm việc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận, biểu dương Bộ Ngoại giao đã có nhiều kết quả nổi bật trong triển khai công tác đối ngoại của Đảng, Nhà nước, đóng góp quan trọng trong việc nâng cao vai trò, vị thế của Việt Nam. Qua đó, củng cố vững chắc cục diện đối ngoại, kiến tạo không gian chiến lược thuận lợi cho phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới.
Chủ tịch Quốc hội cũng đánh giá cao sự phối hợp chủ động, có trách nhiệm của Bộ Ngoại giao, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Văn phòng Quốc hội, bảo đảm các hoạt động đối ngoại của Quốc hội được triển khai liên tục, thông suốt, hiệu quả.
Theo Chủ tịch Quốc hội, Nghị quyết số 06-NQ/TW của Bộ Chính trị về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định quan điểm xuyên suốt của Đảng, đó là đối ngoại cùng với quốc phòng, an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên; phải chủ động tạo lập và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; tranh thủ tối đa các nguồn lực, điều kiện quốc tế thuận lợi phục vụ phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc.
Trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, đối ngoại không chỉ góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa mà còn phải trở thành động lực quan trọng của phát triển.
“Với chức năng lập pháp, giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, đối ngoại Quốc hội phải góp phần hoàn thiện thể chế, tăng cường đồng thuận quốc tế, tạo dựng môi trường thuận lợi cho phát triển. Đối ngoại Quốc hội không chỉ phản ánh vị thế của đất nước, mà còn phải góp phần kiến tạo vị thế đó. Đây cũng là yêu cầu mới đặt ra đối với công tác đối ngoại Quốc hội nhiệm kỳ khóa XVI”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Nêu rõ phương châm: “Ba cơ quan, một mục tiêu: tham mưu và phục vụ tốt nhất hoạt động đối ngoại của lãnh đạo Quốc hội”, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu công tác phối hợp phải được thực hiện từ sớm, từ xa, ngay từ khâu nghiên cứu, dự báo và tham mưu chủ trương, thay vì chỉ xử lý công việc khi phát sinh.
Quán triệt tinh thần đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan nhận thức đúng tầm về vị trí của đối ngoại Quốc hội trong tổng thể nền đối ngoại toàn diện, hiện đại của đất nước. Theo đó, đối ngoại Quốc hội phải được triển khai đồng bộ với đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân; bám sát các ưu tiên chiến lược của Đảng, bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc và phục vụ trực tiếp các mục tiêu phát triển của đất nước.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy “đối ngoại phục vụ quan hệ” sang “đối ngoại kiến tạo phát triển”; phát huy tinh thần “tự chủ chiến lược” và “tự cường” trong ngoại giao nghị viện. Quốc hội cần chủ động thúc đẩy hợp tác lập pháp, trao đổi kinh nghiệm quản trị quốc gia, tiếp thu thực tiễn tốt của thế giới để hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản trị quốc gia, đồng thời tranh thủ tri thức, khoa học công nghệ và các điều kiện quốc tế thuận lợi phục vụ phát triển đất nước.
“Cần gắn kết chặt chẽ các diễn đàn nghị viện với mục tiêu thu hút nguồn lực, công nghệ lõi, công nghệ cao, mở rộng thị trường cho đất nước, tăng cường năng lực nội sinh. Mỗi hoạt động đối ngoại phải thực sự tạo ra giá trị gia tăng cho sự phát triển của đất nước”, Chủ tịch Quốc hội lưu ý.
Nhấn mạnh phải lấy hiệu quả thực chất làm thước đo hoạt động đối ngoại Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ, mỗi hoạt động đối ngoại cần được chuẩn bị kỹ lưỡng, xác định rõ mục tiêu và kết quả đầu ra, đồng thời được đánh giá nghiêm túc sau khi hoàn thành. Thành công của hoạt động đối ngoại không chỉ nằm ở các chuyến thăm, các cuộc tiếp xúc hay các thỏa thuận được ký kết, mà quan trọng hơn là khả năng chuyển hóa các kết quả đối ngoại thành những lợi ích thiết thực, những chương trình hợp tác cụ thể và những động lực mới cho sự phát triển của đất nước.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị nâng cao vị thế, tiếng nói của Quốc hội Việt Nam tại các cơ chế nghị viện khu vực và quốc tế. Quốc hội cần tiếp tục phát huy vai trò là thành viên tích cực, có trách nhiệm tại các diễn đàn nghị viện đa phương; từng bước chuyển từ tham gia tích cực sang chủ động đóng góp, đề xuất sáng kiến và tham gia định hình chương trình nghị sự trên những vấn đề phù hợp với lợi ích và năng lực của Việt Nam. Đây vừa là yêu cầu từ vị thế ngày càng cao của đất nước, vừa là trách nhiệm của Quốc hội Việt Nam đối với cộng đồng quốc tế.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu nâng cao năng lực tham mưu, xây dựng cơ chế phối hợp thông suốt, hiệu quả theo nguyên tắc “rõ đầu mối, rõ trách nhiệm nhưng không chia cắt trách nhiệm”. Các cơ quan bám sát Quy định số 392-QĐ/TW của Bộ Chính trị về quản lý thống nhất các hoạt động đối ngoại.
Nhân dịp này, Bộ Ngoại giao; Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội; Văn phòng Quốc hội đã ký Quy chế phối hợp trong tổ chức các hoạt động đối ngoại của Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Chủ tịch Quốc hội, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội.
