HĐND đổi mới mạnh mẽ, chủ động vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp
Ngày 28/5, phát biểu kết luận Hội nghị Hội đồng nhân dân toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026-2031, Chủ tịch Quốc hội cho biết, Hội nghị đã thống nhất một số nội dung cơ bản.
Theo đó, nhiệm kỳ vừa qua HĐND các cấp đã có nhiều đổi mới toàn diện, thực chất, hiệu quả hơn; bám sát thực tiễn, ngày càng gần dân, sát dân; phát huy tốt vai trò quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương, góp phần tích cực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống Nhân dân.
Hội đồng nhân dân các địa phương đã chủ động, trách nhiệm cao trong việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, kiện toàn tổ chức, rà soát cơ chế vận hành, ban hành nhiều nghị quyết đảm bảo bộ máy chính quyền hoạt động liên tục, thông suốt. Kết quả bước đầu cho thấy chủ trương của Đảng, Nhà nước về đổi mới tổ chức chính quyền địa phương là đúng đắn, phù hợp thực tiễn và xu thế phát triển.
Cùng với việc đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, HĐND các cấp đẩy mạnh công tác tuyên truyền, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, tăng cường tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Mối quan hệ hướng dẫn, giám sát, đồng hành giữa Ủy ban Thường vụ Quốc hội và HĐND cấp tỉnh ngày càng đi vào chiều sâu, trên tinh thần “Quốc hội mạnh thì HĐND phải mạnh”, tạo nên một hệ thống cơ quan dân cử thống nhất, đồng bộ.
Thay mặt Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội nhiệt liệt biểu dương, ghi nhận, đánh giá cao về những nỗ lực, cố gắng, đổi mới và các kết quả nổi bật của HĐND các tỉnh, thành phố trong nhiệm kỳ 2021-2026 và những tháng đầu nhiệm kỳ 2026-2031.
Giám sát phải đi đến cùng trách nhiệm, thúc đẩy tăng trưởng địa phương
Nhấn mạnh, bối cảnh mới mở ra nhiều thời cơ lớn nhưng cũng đặt ra rất nhiều thách thức, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu HĐND các cấp phải tiếp tục nỗ lực cao hơn nữa, trách nhiệm lớn hơn, hành động quyết liệt hơn nữa, đổi mới, sáng tạo, để đáp ứng yêu cầu phát triển mới của đất nước. Chủ tịch Quốc hội đề nghị HĐND các cấp tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm.
Thứ nhất, tăng cường sự lãnh đạo sự lãnh đạo của Đảng đối với tổ chức và hoạt động của HĐND, xem đây là nhân tố quyết định.
Thứ hai, tiếp tục nâng cao chất lượng quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương theo tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.
“Mỗi nghị quyết phải thực sự xuất phát từ thực tiễn, "đúng, trúng, kịp thời", có tính khả thi cao, có tầm nhìn dài hạn, khơi thông nguồn lực và tạo động lực phát triển mới, đảm bảo tăng trưởng hai con số”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Chủ tịch Quốc hội cho biết Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm rất quan tâm, chỉ đạo thường xuyên và thành lập các đoàn kiểm tra tại 34 tỉnh, thành phố để các địa phương phấn đấu bảo đảm tăng trưởng hai con số từ nay đến cuối năm và trong cả nhiệm kỳ. Đây là yêu cầu quan trọng để đến năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, nước ta là nước thu nhập trung bình khá; đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước, nước ta trở thành nước thu nhập cao.
Theo Chủ tịch Quốc hội, HĐND các cấp phải tập trung vào các lĩnh vực then chốt như: phát triển hạ tầng chiến lược; khoa học công nghệ; đổi mới sáng tạo; chuyển đổi số; chuyển đổi xanh; kinh tế tuần hoàn; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; cải cách hành chính; phát triển kinh tế tư nhân; phát triển văn hóa và bảo đảm an sinh xã hội. Đặc biệt, cần tiếp tục chủ động đề xuất tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách; tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, sản xuất kinh doanh; thúc đẩy tăng trưởng và liên kết vùng.
Thứ ba, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu giám sát phải thực chất, hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm, những vấn đề cử tri quan tâm như: về đất đai, môi trường, cải cách hành chính, đầu tư công. Đặc biệt, phải tăng cường giám sát, theo dõi việc thực hiện kết luận sau giám sát.
“Giám sát nhiều nhưng quan trọng là phải theo dõi hậu giám sát, xác định việc thực hiện đến đâu, đơn vị nào, cá nhân nào chưa thực hiện; tăng cường tái giám sát, gắn giám sát với đánh giá hiệu quả thực thi chính sách, trách nhiệm công vụ. Cùng với đó, cần chú trọng bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, tạo động lực đổi mới sáng tạo trong bộ máy chính quyền địa phương”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.
Thứ tư, Chủ tịch Quốc hội lưu ý cần đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông giữa Quốc hội với HĐND các cấp; ứng dụng mạnh mẽ trong quản lý, điều hành, giám sát và phân tích chính sách; tăng cường tương tác số giữa đại biểu HĐND với người dân; nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động. Phấn đấu xây dựng nền quản trị địa phương hiện đại, minh bạch, phục vụ người dân và doanh nghiệp hiệu quả hơn.
Thứ năm, tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng đội ngũ đại biểu HĐND, cán bộ tham mưu giúp việc của HĐND, chuyên nghiệp, có đủ phẩm chất, năng lực, bản lĩnh, uy tín.
Chủ tịch Quốc hội nhắc lại những chỉ đạo nhấn mạnh của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: yêu cầu phải xây dựng chính quyền địa phương thực sự gần dân, sát dân, phục vụ Nhân dân; bộ máy phải tinh gọn nhưng hiệu lực, hiệu quả hơn; phân cấp phải đi đôi với kiểm soát quyền lực và nâng cao trách nhiệm giải trình. Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, tinh thần đó phải tiếp tục được quán triệt sâu sắc trong tổ chức và hoạt động của HĐND nhiệm kỳ tới.
Chủ tịch Quốc hội khẳng định, chặng đường vừa qua của đất nước đã chứng minh, khi hành động bằng tư duy đổi mới, bằng tinh thần vì dân và ý chí quyết tâm cao, chúng ta sẽ tạo nên những kết quả vượt bậc. Chủ tịch Quốc hội tin tưởng Hội đồng nhân dân các cấp sẽ tiếp tục đổi mới, hoạt động ngày càng hiệu quả, xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.
