Nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND cũng chính là nâng cao chất lượng quản trị quốc gia
Sáng 28/5, phát biểu tại Hội nghị Hội đồng nhân dân toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026-2031, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho rằng nhiệm kỳ 2021-2026 ghi dấu nhiều bước chuyển mang tính lịch sử của Quốc hội và HĐND các cấp trong cải cách tổ chức bộ máy, đổi mới quản trị quốc gia, quản trị địa phương và hoàn thiện thể chế phát triển.
Trong bối cảnh nhiều khó khăn chưa từng có tiền lệ, sự phối hợp chặt chẽ giữa Quốc hội, Chính phủ, MTTQ Việt Nam, chính quyền địa phương và HĐND các cấp đã góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, tạo nền tảng cho mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và các động lực phát triển mới đi vào thực tiễn.
Bước vào nhiệm kỳ 2026-2031, theo Phó Thủ tướng, mục tiêu tăng trưởng hai con số, yêu cầu thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị và xây dựng nền quản trị quốc gia, quản trị địa phương hiện đại, hiệu quả đang đặt ra yêu cầu rất cao đối với Chính phủ, chính quyền địa phương và HĐND các cấp.
Trong mối quan hệ đó, Chính phủ xác định rất rõ: Nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND cũng chính là nâng cao chất lượng quản trị quốc gia, địa phương, nâng cao hiệu quả thực thi chính sách và hiệu lực điều hành của bộ máy hành chính nhà nước từ Trung ương đến địa phương, thiết thực góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu các nghị quyết của Đảng.
Từ góc độ Chính phủ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đề nghị, trước hết là phải đổi mới mạnh mẽ tư duy quản trị địa phương theo hướng kiến tạo phát triển và phục vụ nhân dân. Đặc biệt, Chính phủ sẽ hướng dẫn phát huy hơn nữa vai trò, chức năng của HĐND, nhất là HĐND xã.
Giải pháp thứ hai đó là tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền thực chất gắn với kiểm soát quyền lực hiệu quả. Chính phủ quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng và chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, triệt để thực hiện "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm".
Một nhiệm vụ khác được Phó Thủ tướng nhấn mạnh là tạo bước đột phá thực sự về chuyển đổi số trong hoạt động của hệ thống hành chính địa phương. Phó Thủ tướng mong muốn HĐND các cấp cần đẩy mạnh đổi mới phương thức hoạt động trên môi trường số.
"Điểm cốt lõi không phải chỉ là số hóa quy trình cũ, mà là thay đổi toàn bộ phương thức điều hành, giám sát và ra quyết định", Phó Thủ tướng nêu rõ.
Rà soát thể chế thuộc thẩm quyền, tháo gỡ rào cản và giám sát thực chất việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính
Theo Phó Thủ tướng, Quốc hội đang đồng hành cùng Chính phủ tập trung rất mạnh vào cải cách thể chế với tinh thần: Thể chế phải mở đường cho phát triển và bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
Từ thực tiễn hơn 1 tháng qua, Chính phủ đã ban hành 11 nghị quyết chuyên đề về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, theo đó đã bãi bỏ 56 ngành nghề kinh doanh có điều kiện, cắt giảm 697 TTHC và 1.754 điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa 704 thủ tục hành chính, phân cấp cho địa phương 321 thủ tục hành chính, giảm 53% thời gian thực hiện thủ tục hành chính, giảm 55% chi phí tuân thủ, tương ứng khoảng 23 nghìn tỷ đồng mỗi năm.
Phó Thủ tướng mong muốn HĐND các cấp tiếp tục đồng hành cùng chính quyền địa phương rà soát thể chế thuộc thẩm quyền, tháo gỡ rào cản và giám sát thực chất việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính; đồng thời sớm hoàn thiện việc tiếp nhận nhiệm vụ phân cấp, phân quyền để thực hiện thông suốt, liên tục và phục vụ người dân, doanh nghiệp hiệu quả hơn.
Theo Phó Thủ tướng, mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới đòi hỏi phải có năng lực quản trị rủi ro tương ứng; rủi ro hiện nay không chỉ đến từ kinh tế hay đầu tư công, mà còn đến từ an ninh dữ liệu, biến đổi khí hậu, già hóa dân số, dịch chuyển chuỗi cung ứng và những biến động rất nhanh, khó lường của tình hình thế giới.
Vì vậy, hoạt động giám sát của HĐND phải chuyển mạnh từ "giám sát sự vụ" sang "giám sát chiến lược phát triển"; chuyển từ giám sát quy trình sang giám sát kết quả cuối cùng; phải đi sâu vào những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro lớn như đầu tư công, đất đai, quy hoạch, tài chính công, chuyển đổi số, môi trường và các dự án trọng điểm và hoạt động công vụ.
"Điều quan trọng nhất là phải nâng cao năng lực cảnh báo sớm, phát hiện sớm và xử lý sớm các nguy cơ rủi ro ngay từ cơ sở; giám sát không chỉ để phát hiện tồn tại, mà phải góp phần thúc đẩy thực thi, giữ vững ổn định và tạo nền tảng cho phát triển nhanh, bền vững", Phó Thủ tướng nói.
