Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động của chiến dịch “Không Một Mình”, hướng đến mục tiêu xây dựng không gian đối thoại đa chiều nhằm cụ thể hóa tinh thần của Công ước Hà Nội, bảo vệ người yếu thế, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên trước những nguy cơ ngày càng phức tạp của tội phạm mạng.
Thách thức toàn cầu và trách nhiệm chung
Trong bối cảnh Internet và mạng xã hội trở thành một phần tất yếu của đời sống, trẻ em và thanh thiếu niên đang đối mặt với nhiều nguy cơ mới. Theo số liệu từ Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an), trong năm 2024, Việt Nam ghi nhận 381 vụ xâm hại trẻ em qua mạng, phần lớn liên quan đến hành vi dụ dỗ, thao túng, tống tiền hoặc buôn bán người qua nền tảng trực tuyến. Trong khi đó, báo cáo quốc tế của NCMEC (Hoa Kỳ, 2024) cho biết, số lượng nội dung xâm hại trẻ em được tạo bởi AI đã tăng 1.325% so với năm 2023, minh chứng rõ ràng cho việc công nghệ đang bị lợi dụng làm công cụ phạm tội.
Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức phức tạp trong bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Tội phạm mạng hiện khai thác triệt để tính ẩn danh của môi trường số để tìm kiếm, thao túng và khai thác nạn nhân là trẻ em và thanh thiếu niên. Thực tế này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa các cơ quan và nền tảng trực tuyến.
Theo Thiếu tướng Lê Xuân Minh, Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Việt Nam đã và đang nỗ lực xây dựng hành lang pháp lý, hoàn thiện cơ chế quản lý và tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ngăn chặn, xử lý tội phạm mạng. Song, nhiều khoảng trống vẫn tồn tại, đặc biệt ở khâu chia sẻ dữ liệu, minh bạch nội dung và sự tương thích giữa quy định pháp luật trong nước với chính sách của các nền tảng xuyên biên giới.
“Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng không thể là nhiệm vụ của riêng cơ quan quản lý hay nền tảng công nghệ. Đó là trách nhiệm chung của tất cả các bên”, Thiếu tướng Lê Xuân Minh, Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao nhấn mạnh.
Tại tọa đàm, bà Michaela Bauer, Phó Trưởng đại diện UNICEF tại Việt Nam nhấn mạnh tầm quan trọng của việc “bảo vệ đi cùng với trao quyền”, giúp trẻ em không chỉ an toàn mà còn có năng lực số để tự bảo vệ mình. UNICEF cũng khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trong việc phổ biến Công ước Hà Nội, đưa nội dung bảo vệ trẻ em trên không gian mạng vào từng trường học, từng chương trình giáo dục kỹ năng số.
Cũng tại chương trình, ông Rob Abrams, Trưởng ban Hợp tác Thực thi pháp luật Khu vực Châu Á Thái Bình Dương Tập đoàn Meta cho biết, nền tảng tiếp cận vấn đề an toàn cho thanh thiếu niên theo ba hướng: Phòng ngừa, kiểm soát và ứng phó sự cố. Meta áp dụng tiêu chuẩn bảo mật nghiêm ngặt, công nghệ phát hiện sớm hành vi bất thường, cùng các công cụ chặn và báo cáo giúp người dùng tự bảo vệ.
Một số sáng kiến tiêu biểu được giới thiệu gồm tài khoản riêng tư cho thanh thiếu niên, tự động hạn chế nội dung nhạy cảm và giới hạn tương tác nhằm giảm rủi ro trực tuyến. Meta cũng khẳng định ủng hộ mục tiêu của Công ước Hà Nội, cam kết minh bạch chính sách, hợp tác với cơ quan chức năng và tiếp tục mở rộng chương trình giáo dục kỹ năng số cho người trẻ Việt Nam.
Lan tỏa thông điệp cùng nhau an toàn trực tuyến
Cùng với hoạt động tọa đàm, tại khu vực triển lãm của Lễ mở ký Công ước Hà Nội, không gian trải nghiệm của chiến dịch “Không Một Mình” đã trở thành điểm nhấn thu hút đông đảo khách mời và đại biểu quốc tế. Không gian được thiết kế hiện đại, tương tác cao, mang đậm tinh thần kết nối và chia sẻ về an toàn trực tuyến.
Khách tham quan có thể theo dõi các video và phóng sự giới thiệu hành trình của chiến dịch “Không Một Mình”, cùng những câu chuyện truyền cảm hứng từ các đại sứ trẻ. Khu trưng bày còn giới thiệu nhiều tài liệu truyền thông và ấn phẩm hướng dẫn giúp người xem nâng cao nhận thức, kỹ năng phòng tránh rủi ro trên không gian mạng. Ngoài ra, khách tham quan có thể trải nghiệm bài trắc nghiệm tương tác trên thiết bị điện tử để kiểm tra kiến thức và thực hành kỹ năng nhận diện lừa đảo, xâm hại trực tuyến.
Gian trưng bày cũng dành riêng một khu vực để khách tham quan, cam kết hành động và nhận những món quà lưu niệm mang biểu trưng của chiến dịch. Từ những hoạt động tương tác này, thông điệp “Cùng nhau an toàn trực tuyến” không chỉ được truyền tải qua ngôn ngữ truyền thông mà còn trở thành trải nghiệm thực tế gắn liền với mỗi cá nhân.
Chiến dịch “Không Một Mình” được khởi xướng bởi Liên minh Niềm Tin Số, đã nhận được sự chung tay hưởng ứng của các tổ chức quốc tế như UNODC, UNICEF cùng Bộ Công an, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế phối hợp với nền tảng số xuyên biên giới TikTok, Meta, Google và các tổ chức xã hội bảo vệ quyền trẻ em.
Với thông điệp “Không một mình - Cùng nhau an toàn trực tuyến”, chiến dịch tiếp tục khẳng định vai trò là cầu nối lan tỏa, nâng cao nhận thức và khuyến khích hành động vì một môi trường mạng an toàn, nhân văn và bền vững cho tất cả mọi người.
