Người bệnh mắc lupus ban đỏ hệ thống hơn 15 năm, suy thận mạn và đã được ghép thận 13 tháng trước. Sau ghép, bệnh nhân phải duy trì thuốc chống thải ghép kết hợp điều trị lupus lâu dài – nhóm thuốc khiến hệ miễn dịch gần như bị “khóa chặt”, làm mất khả năng tự bảo vệ trước các tác nhân gây bệnh, đặc biệt là virus đường hô hấp.
3 ngày trước khi nhập Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân xuất hiện sốt, ho và khó thở tăng dần. Dù được phát hiện sớm, điều trị ban đầu tại tuyến trước và test nhanh cúm cho kết quả dương tính, tình trạng suy hô hấp vẫn tiến triển nhanh chóng.
Bệnh nhân thở nhanh tới 30 lần/phút, co kéo cơ hô hấp rõ, SpO₂ chỉ còn 85% và buộc phải hỗ trợ thở oxy lưu lượng cao ngay lập tức.
Tuy nhiên, diễn biến bệnh tiếp tục xấu đi với tốc độ đáng báo động. Có thời điểm, dù được thở oxy 100%, độ bão hòa oxy trong máu vẫn chỉ dao động 80–85%.
Hình ảnh chụp phổi cho thấy tổn thương lan tỏa cả hai phế trường với các đám kính mờ điển hình của cúm tiến triển nặng, nhanh chóng chuyển sang hội chứng suy hô hấp cấp (ARDS) – biến chứng nguy hiểm thường gặp ở bệnh nhân suy giảm miễn dịch.
BS Trương Tư Thế Bảo, Khoa Cấp cứu, cho biết: ở những bệnh nhân phải sử dụng thuốc ức chế miễn dịch kéo dài, cơ thể gần như không còn khả năng tự chống đỡ.
“Chỉ một nhiễm trùng hô hấp thông thường cũng có thể diễn tiến nặng trong thời gian rất ngắn, gây suy hô hấp và tổn thương đa cơ quan”, bác sĩ Bảo nhấn mạnh.
Trước mức độ tổn thương phổi lan tỏa và tình trạng suy hô hấp tiến triển nhanh, các bác sĩ đánh giá bệnh nhân có tiên lượng rất xấu, nguy cơ tử vong cao dù đã được điều trị tích cực.
Từ trường hợp này, các bác sĩ cảnh báo cúm mùa không phải là bệnh lý lành tính, đặc biệt với những người có bệnh nền như lupus, người ghép tạng, bệnh phổi mạn tính, tim mạch, đái tháo đường hoặc bất kỳ tình trạng nào gây suy giảm miễn dịch.
Diễn tiến nặng có thể xảy ra chỉ trong vòng 24–72 giờ. Việc chủ quan tự điều trị tại nhà hoặc chậm trễ đi khám có thể khiến người bệnh rơi vào tình trạng nguy kịch rất nhanh.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt cao, ho nhiều, mệt tăng nhanh, thở nhanh hoặc khó thở, người bệnh cần được thăm khám ngay tại các cơ sở có chuyên khoa hô hấp hoặc bệnh truyền nhiễm để được can thiệp kịp thời. Với nhóm nguy cơ cao, cúm mùa không đơn thuần là bệnh theo mùa mà là mối đe dọa thực sự đối với tính mạng.
BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm Phòng chống dịch đặc biệt nhấn mạnh vai trò của vắc xin. Theo bác sĩ, với các bệnh lý hô hấp dễ gây biến chứng như cúm mùa hay viêm phổi do phế cầu, tiêm phòng giúp giảm rõ rệt nguy cơ nhập viện, hạn chế mức độ tổn thương phổi và giảm khả năng tiến triển sang ARDS.
“Đối với người mắc bệnh tự miễn hoặc người ghép thận đang sử dụng thuốc chống thải ghép, tiêm vắc xin cúm hằng năm gần như là biện pháp bảo vệ bắt buộc. Vắc xin an toàn, không ảnh hưởng đến chức năng thận ghép và giúp giảm đáng kể nguy cơ biến chứng nặng”, BS Huyền khuyến cáo.
Việc tiêm phòng trước mùa cúm khoảng 4–6 tuần sẽ giúp cơ thể có đủ thời gian tạo miễn dịch, từ đó giảm tối đa nguy cơ rơi vào tình trạng nguy kịch như trường hợp trên.
Ca bệnh của nữ bệnh nhân 35 tuổi là lời cảnh tỉnh rõ ràng về sự nguy hiểm của cúm mùa đối với nhóm người dễ tổn thương. Chủ động phòng bệnh, nhận diện sớm triệu chứng và duy trì tiêm phòng đầy đủ, đúng lịch không chỉ là khuyến cáo y tế, mà là “lá chắn” sống còn giúp bảo vệ tính mạng, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh hô hấp ngày càng diễn biến phức tạp.
