Khẳng định đường lối đổi mới đúng đắn, lấy Nhân dân làm trung tâm phát triển
Chủ đề của Đại hội là: “Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, chung sức, đồng lòng quyết tâm thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030; tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội”.
Đại hội sẽ thảo luận, thông qua các văn kiện quan trọng gồm: Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV; Báo cáo tổng kết một số vấn đề lý luận và thực tiễn về công cuộc Đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa trong 40 năm qua ở Việt Nam; Báo cáo tổng kết 15 năm thi hành Điều lệ Đảng (2011 - 2025) và đề xuất định hướng bổ sung, sửa đổi Điều lệ Đảng; Báo cáo kiểm điểm sự lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII.
Đặc biệt, lần đầu tiên trong Văn kiện Đại hội có chương trình hành động kèm theo, xác định rõ từng đề án, tiến độ và trách nhiệm thực hiện, bảo đảm Nghị quyết có thể triển khai ngay sau Đại hội. Dự thảo Văn kiện đã được gửi lấy ý kiến Nhân dân, thu hút gần 14 triệu ý kiến tham gia, khẳng định sự đồng thuận rất cao giữa ý Đảng, lòng dân.
Tại phiên khai mạc Đại hội, thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Tiểu ban Văn kiện, trình bày Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, nhấn mạnh một số nội dung trọng tâm và điểm mới của dự thảo các văn kiện để Đại hội xem xét, thảo luận và cho ý kiến quyết định.
Báo cáo nêu rõ, nhìn lại 40 năm Đổi mới với những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, trong đó có những đóng góp nổi bật của nhiệm kỳ Đại hội XIII, chúng ta có đầy đủ cơ sở để khẳng định: Đường lối đổi mới của Đảng ta là hoàn toàn đúng đắn, phù hợp với thực tiễn Việt Nam và xu hướng phát triển của thời đại.
Đường lối đổi mới xác định rõ Nhân dân là trung tâm, là chủ thể của sự nghiệp cách mạng; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; nhất quán xây dựng và hoàn thiện ba trụ cột nền tảng: nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.
Chương trình hành động cụ thể, bảo đảm Nghị quyết sớm đi vào cuộc sống
Với phương châm “Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển”, Đại hội XIV của Đảng có trọng trách lịch sử xác lập những quyết sách mang tính “bệ phóng” để thực hiện thành công hai mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước.
Trong đó, mục tiêu tổng quát là: Giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phát triển nhanh, bền vững đất nước; cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống nhân dân; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên mới của dân tộc; thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, là một nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc. Phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD/năm.
Theo Tổng Bí thư, chương trình hành động đã cụ thể hóa các nhiệm vụ có thể triển khai thực hiện ngay. Tinh thần cốt lõi được cô đọng trong 8 nội dung quan trọng, thể hiện rõ yêu cầu: Lựa chọn đúng - triển khai nhanh - làm đến nơi đến chốn - đo lường bằng kết quả.
Thứ nhất, hoàn thiện thể chế phát triển và Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa: Lấy thực thi làm thước đo.
Thứ hai, xác lập mô hình tăng trưởng mới: Kinh tế tri thức, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.
Thứ ba, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: Động lực trung tâm của phát triển.
Thứ tư, văn hóa và con người: Nền tảng tinh thần của xã hội, sức mạnh nội sinh, nguồn lực và động lực phát triển của đất nước.
Thứ năm, Quốc phòng, an ninh và đối ngoại: Giữ vững hòa bình để phát triển, phát triển để tăng cường sức mạnh tổng hợp quốc gia.
Thứ sáu, xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện; công tác cán bộ là “then chốt của then chốt”.
Thứ bảy, xây dựng xã hội Việt Nam lành mạnh, kỷ cương, văn minh, an toàn và phát triển.
Thứ tám, đại đoàn kết toàn dân tộc: Nền tảng sức mạnh quốc gia.
Ba đột phá chiến lược được xác định từ Đại hội XIII có ý nghĩa cho cả giai đoạn 2021-2030, nhưng bước vào nhiệm kỳ Đại hội XIV, yêu cầu đặt ra phải làm thật mạnh, làm thật nhanh, làm đến nơi đến chốn, vì đây là những đòn bẩy quyết định để đất nước bứt phá. Đó là: đột phá về thể chế và thực thi; đột phá về nguồn nhân lực; đột phá về hạ tầng đồng bộ, hiện đại.
Theo báo cáo chính trị, tư tưởng xuyên suốt trong Văn kiện và cũng là cội nguồn sức mạnh của cách mạng Việt Nam - “Dân là gốc”. Nhân dân là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu, là động lực và là nguồn lực của phát triển.
Mọi đường lối, chính sách phải hướng tới nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân; bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân; tôn trọng, lắng nghe và dựa vào Nhân dân.
Đảng phải gắn bó mật thiết với Nhân dân, tận tâm phục vụ Nhân dân, chịu sự giám sát của Nhân dân, chịu trách nhiệm trước Nhân dân về mọi quyết định của mình.
Niềm tin của Nhân dân đối với Đảng không đến từ lời nói, mà đến từ việc làm, từ sự công tâm, liêm chính của cán bộ, từ hiệu quả của bộ máy, từ sự công bằng trong thụ hưởng, từ kết quả bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, giải quyết kịp thời, thấu đáo những bức xúc chính đáng của người dân, doanh nghiệp.
Bước vào giai đoạn mới, càng phải chăm lo xây dựng thế trận lòng dân. Thế trận lòng dân vững thì quốc phòng, an ninh vững; thế trận lòng dân vững thì cải cách mới đi tới cùng. Thế trận lòng dân vững thì khó khăn nào cũng vượt qua, thách thức nào cũng được hóa giải, đúng như Bác Hồ đã dạy: “Dễ trăm lần không dân cũng chịu - Khó vạn lần dân liệu cũng xong”.
Trong ba ngày làm việc đầu tiên, Đại hội đã tiến hành phiên họp trù bị, phiên khai mạc, thảo luận tại Đoàn về các văn kiện Đại hội. Trong ngày 21/1, Đại hội tiến hành phiên thảo luận tại hội trường về các dự thảo văn kiện.
Phiên thảo luận đã thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm, trí tuệ, tâm huyết và khát vọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Các ý kiến không chỉ làm sâu sắc thêm những nội dung cốt lõi của các dự thảo Văn kiện, mà còn góp phần luận giải sinh động con đường hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, bền vững mà Đại hội XIV của Đảng đã xác định.
Phát huy cao nhất sứ mệnh kiến tạo phát triển
Tinh thần xuyên suốt của các tham luận là niềm tin vững chắc vào đường lối đổi mới của Đảng, đồng thời khẳng định yêu cầu phải chuyển hóa mạnh mẽ tinh thần Đại hội thành hành động cụ thể, quyết liệt và hiệu quả trong thực tiễn.
Thay mặt Đảng ủy Chính phủ, đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ đã nhấn mạnh, tinh thần của Đại hội XIV là “niềm tin và khát vọng, của đột phá và hành động, kỷ luật và sáng tạo, đoàn kết và phát triển”. Theo Phó Thủ tướng, đây chính là động lực cốt lõi để Chính phủ tiếp tục phát huy cao nhất sứ mệnh kiến tạo phát triển, lấy liêm chính làm nền tảng, lấy hành động quyết liệt làm cam kết và lấy phục vụ Nhân dân làm mục tiêu tối thượng, cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân sớm đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống.
Ở góc độ hoàn thiện thể chế, đồng chí Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội, khẳng định trong kỷ nguyên mới, việc nâng cao tính Đảng, tính nhân dân trong hoạt động của Quốc hội vừa là nguyên tắc chính trị nội tại, vừa là đòi hỏi khách quan của thực tiễn. Nhấn mạnh tư tưởng “Nhân dân là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu và động lực của phát triển”, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, mọi quyết sách phải là sự kết tinh của “ý Đảng, lòng dân”, đồng thời bảo đảm tính khả thi, nhất là về nguồn lực, bộ máy và con người ở cấp cơ sở.
Tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc tiếp tục được khẳng định là nền tảng, nguồn sức mạnh to lớn để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển. Đồng chí Hà Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nhấn mạnh vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong việc kết nối Đảng, Nhà nước với Nhân dân, biến chủ trương đúng thành hành động đúng và kết quả đúng; khơi dậy khát vọng, tinh thần đổi mới sáng tạo trong các tầng lớp nhân dân, tập hợp và phát huy sức mạnh của toàn xã hội cho sự nghiệp phát triển đất nước.
Trong khi đó, làm rõ vai trò then chốt của công tác chính trị, tư tưởng, đồng chí Lại Xuân Môn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, khẳng định trong kỷ nguyên mới, công tác chính trị, tư tưởng phải thực sự “đi trước mở đường, dẫn dắt và đóng vai trò chủ công”, tạo sự thống nhất cao về tư tưởng, quyết tâm cao về chính trị và hành động quyết liệt của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân. Theo đồng chí, việc khơi dậy tinh thần yêu nước, ý chí tự cường, khát vọng cống hiến và tiềm năng sáng tạo của Nhân dân chính là động lực căn bản thúc đẩy đất nước phát triển nhanh hơn, mạnh hơn và bền vững hơn.
Đề cập đến mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 – 2030, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Anh Tuấn cho rằng, phải bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, tăng cường khả năng chống chịu và tự chủ chiến lược của nền kinh tế; đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. Đồng thời, cần khai thác hiệu quả thị trường quốc tế gắn với phát triển vững chắc thị trường trong nước, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho tăng trưởng cao và bền vững.
Từ thực tiễn Thủ đô, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong khẳng định, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng không chỉ nhằm quản lý tốt hơn, mà để kiến tạo tương lai phát triển lâu dài, bền vững. Hà Nội cam kết đi đầu trong đổi mới, sẵn sàng thí điểm có kiểm soát các mô hình mới về quản trị, thể chế, tổ chức bộ máy, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, qua đó đóng góp thiết thực vào sự phát triển chung của đất nước.
Hiện thực hóa khát vọng
Một điểm nổi bật của các tham luận là sự thống nhất cao về yêu cầu phải hiện thực hóa khát vọng phát triển bằng những giải pháp đồng bộ, khả thi, gắn với trách nhiệm cụ thể của từng ngành, từng địa phương và từng cấp.
Phó Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Thanh Bình khẳng định, với quyết tâm của cả hệ thống chính trị, tổ chức bộ máy theo mô hình mới sẽ tiếp tục được hoàn thiện, vận hành hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Nhấn mạnh vai trò “đi trước mở đường” của kết cấu hạ tầng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, ngành Xây dựng quyết tâm phát triển hệ thống hạ tầng giao thông đa phương thức, đồng bộ, hiện đại, thông minh; xây dựng đô thị xanh, thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu; phát triển nhà ở và thị trường bất động sản, đặc biệt ưu tiên nhà ở xã hội, góp phần tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng bền vững.
Ở lĩnh vực khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định, từ thu nhập trung bình lên thu nhập cao, Việt Nam buộc phải dựa vào khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Theo Bộ trưởng, đổi mới tư duy, cách tiếp cận và phương thức hành động chính là yếu tố quyết định để biến tri thức và công nghệ thành năng suất, giá trị gia tăng và tăng trưởng bền vững.
Làm rõ vai trò của đối ngoại, hội nhập quốc tế, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao cho rằng, việc xác định đối ngoại là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên phản ánh bước phát triển mới trong tư duy của Đảng, phù hợp với bối cảnh quốc tế nhiều biến động. Đối ngoại, hội nhập quốc tế không chỉ là lĩnh vực riêng của một ngành, mà là sự nghiệp chung của cả hệ thống chính trị, phục vụ trực tiếp các mục tiêu chiến lược của đất nước.
Từ thực tiễn đầu tàu kinh tế của cả nước, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được, nhấn mạnh khát vọng phát triển của Thành phố phải gắn chặt với khát vọng chung của quốc gia. Thành phố tập trung vào ba trụ cột: đột phá thể chế; khoa học – công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao; phát triển hạ tầng để “đi nhanh và đi xa”, qua đó tạo động lực lan tỏa cho cả nước.
Đại diện cho tiếng nói từ cơ sở, đồng chí Trần Thị Thanh Thủy, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân phường Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên, khẳng định chuyển đổi số không phải là mục tiêu tự thân mà là con đường để phục vụ Nhân dân tốt hơn, quản trị hiệu quả hơn và phát triển bền vững hơn. Cơ sở cam kết hành động thực chất, bài bản, đồng hành cùng cả nước hiện thực hóa khát vọng phát triển mà Đại hội XIV của Đảng đã đề ra.
Có thể khẳng định, các tham luận tại Đại hội XIV của Đảng không chỉ thể hiện sự thống nhất cao về tư tưởng và hành động, mà còn lan tỏa niềm tin, khơi dậy khát vọng và tạo động lực mạnh mẽ để toàn Đảng, toàn dân, toàn quân chung sức, đồng lòng đưa đất nước phát triển nhanh hơn, bền vững hơn trong kỷ nguyên mới.
Nền tảng vững chắc cho kỷ nguyên mới của đất nước
Trong những ngày tiếp theo, Đại hội sẽ tiếp tục thảo luận về các văn kiện; thảo luận, thông qua Báo cáo công tác nhân sự Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; thực hiện quy trình bầu cử Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV theo Quy chế bầu cử tại Đại hội XIV của Đảng.
Về công tác chuẩn bị nhân sự Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV được Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII và Tiểu ban Nhân sự tiến hành theo đúng các quy định của Đảng, nguyên tắc tập trung dân chủ, các quy định của pháp luật; đồng bộ, khoa học, bài bản, chặt chẽ, dân chủ, khách quan, minh bạch, phát huy dân chủ, trí tuệ; đảm bảo hài hòa, hợp lý giữa tiêu chuẩn và cơ cấu; giữa kế thừa, ổn định và đổi mới, phát triển; giữa chuyên môn đào tạo với sở trường, năng lực thực tiễn; giữa uy tín, kinh nghiệm công tác với chiều hướng phát triển.
Đại hội XIV của Đảng là dấu mốc chính trị đặc biệt quan trọng, mở ra tầm nhìn phát triển mới cho đất nước trong giai đoạn mang tính bản lề của lịch sử. Các văn kiện, tham luận và thảo luận tại Đại hội cho thấy sự thống nhất cao về tư duy, quyết tâm mạnh mẽ trong hành động và khát vọng phát triển phồn vinh, hạnh phúc vì Nhân dân.
Tinh thần xuyên suốt của Đại hội là đổi mới mạnh mẽ nhưng vững vàng nguyên tắc; đột phá quyết liệt nhưng lấy con người làm trung tâm; phát triển nhanh gắn với kỷ cương, liêm chính và trách nhiệm giải trình. Mọi chủ trương, quyết sách đều hướng tới mục tiêu cao nhất là nâng cao đời sống Nhân dân, củng cố niềm tin xã hội và tạo động lực phát triển bền vững cho đất nước.
Với nền tảng “ý Đảng – lòng dân”, cùng chương trình hành động cụ thể, rõ việc, rõ trách nhiệm, Đại hội XIV của Đảng được kỳ vọng sẽ tạo ra những chuyển động mạnh mẽ, đưa đất nước vững vàng bước vào kỷ nguyên phát triển mới – kỷ nguyên của tự cường, sáng tạo, thịnh vượng và hạnh phúc.
