Trong những năm qua, Ban Thường vụ các tỉnh, thành ủy các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã luôn quan tâm đến việc thực hiện chính sách BHXH, BHYT, BH thất nghiệp. Điều đó được thể hiện qua việc ban hành nhiều Nghị quyết, Chỉ thị, văn bản, đặc biệt đã thống nhất chủ trương ban hành chính sách hỗ trợ từ nguồn ngân sách địa phương với người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT; lãnh đạo, chỉ đạo cấp ủy, chính quyền, các ngành liên quan phối hợp với cơ quan BHXH triển khai đồng bộ giải pháp phát triển người tham gia BHXH, BHYT, BH thất nghiệp và hạn chế số tiền chậm đóng BHXH, BHYT, BH thất nghiệp tại các đơn vị sản xuất kinh doanh.
Chính vì vậy, mặc dù kinh tế- xã hội còn khó khăn, nhất là trong thời kỳ dịch bệnh Covid-19, số người tham gia BHXH, BHYT vẫn có bước tăng trưởng. Đến hết năm 2022, số người tham gia BHXH đạt khoảng 38,08% LLLĐ trong độ tuổi; số người tham gia BH thất nghiệp đạt 31,18% LLLĐ trong độ tuổi; số người tham gia BHYT đạt khoảng 92,04% dân số. Số tiền chậm đóng BHXH, BHYT giảm mạnh trong những năm gần đây (năm 2022 chỉ còn chiếm 2,91% số phải thu; là năm có tỷ lệ chậm đóng thấp nhất từ trước đến nay); quyền lợi của người tham gia BHXH, BHYT được đảm bảo.
Bước vào năm 2023, trong bối cảnh tình hình kinh tế- xã hội thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, xung đột quân sự giữa Nga– Ucraina chưa chấm dứt; lạm phát tuy đã hạ nhiệt nhưng còn ở mức cao, tiềm ẩn nhiều rủi ro; nhu cầu tiêu dùng và các hoạt động kinh tế tiếp tục suy giảm, kinh tế thế giới dự báo tăng trưởng thấp.
Ở trong nước, nhiều DN gặp khó khăn do thiếu đơn hàng, nhiều lao động nghỉ việc, giãn việc, gây áp lực lớn tới hệ thống ASXH. Tình trạng DN, hộ kinh doanh cá thể chưa tham gia hoặc tham gia chưa đầy đủ BHXH, BHYT cho NLĐ, trốn đóng BHXH, BHYT, BH thất nghiệp vẫn diễn ra; người hưởng BHXH một lần ngày một gia tăng, gây áp lực lớn cho việc phát triển người tham gia BHXH, BHYT.
Tính đến 31/7/2023, số người tham gia BHXH đạt khoảng 36,8% LLLĐ trong độ tuổi; số người tham gia BH thất nghiệp đạt 30,1% LLLĐ; số người tham gia BHYT đạt khoảng 92,3% dân số.
Để hoàn thành mục tiêu vào năm 2025, cả nước có khoảng 45% LLLĐ trong độ tuổi tham gia BHXH, khoảng 35% LLLĐ trong độ tuổi tham gia BH thất nghiệp theo Nghị quyết số 28-NQ/TW, trên 95% dân số tham gia BHYT theo Nghị quyết số 20-NQ/TW; thực hiện tốt Nghị quyết 69/NQ-CP, Quyết định số 546/QĐ-TTg và Nghị quyết số 100/2023/QH15 trong đó có việc khắc phục hiệu quả tình trạng chậm đóng, trốn đóng BHXH và các hành vi trục lợi khác, hạn chế tình trạng hưởng BHXH một lần, Ban Cán sự Đảng BHXH Việt Nam đề nghị Ban Thường vụ tỉnh, thành ủy các thành phố trực thuộc Trung ương tiếp tục quan tâm, chỉ đạo một số nội dung sau:
Đưa chỉ tiêu phát triển người tham gia BHXH, BHYT vào Nghị quyết của từng cấp ủy các cấp và kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội hằng năm của địa phương theo Nghị quyết số 69/NQ-CP và Quyết định số 546/QĐ-TTg để lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát các cơ quan, đơn vị, cấp ủy, chính quyền các cấp trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện chính sách BHXH, BHYT. Coi việc hoàn thành chỉ tiêu phát triển người tham gia BHXH, BHYT, BH thất nghiệp là tiêu chí để xem xét khen thưởng, đánh giá việc hoàn thành nhiệm vụ chính trị của các cấp ủy đảng và chính quyền các cấp.
Kiện toàn Ban Chỉ đạo thực hiện BHXH, BHYT tại cấp tỉnh, cấp huyện và cấp xã do đồng chí Chủ tịch UBND làm trưởng ban. Rà soát, bổ sung cán bộ, công chức văn hóa - xã hội cấp xã làm thành viên Ban chỉ đạo cấp xã. Quy định rõ trách nhiệm, mối quan hệ công tác của từng thành viên trong việc chỉ đạo, triển khai các giải pháp phát triển người tham gia BHXH, BHYT, các giải pháp ngăn chặn việc lạm dụng, trục lợi chính sách BHXH, BHYT.
Tiếp tục đổi mới, đa dạng hóa các phương thức, hình thức tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật để cán bộ, đảng viên, chủ SDLĐ, NLĐ và nhân dân hiểu rõ ý nghĩa tính nhân văn, ưu việt của chính sách BHXH, BHYT, từ đó nâng cao ý thức tự giác, ý thức chấp hành pháp luật về BHXH, BHYT. Tích cực tham gia BHXH, BHYT, hạn chế hưởng BHXH một lần để đảm bảo ASXH lâu dài.
Thực hiện tốt việc chia sẻ, cung cấp thông tin về khai trình lao động của DN, kê khai, quyết toán thuế thu nhập cá nhân của các cơ quan quản lý về lao động, thuế, kế hoạch đầu tư… với cơ quan BHXH; thường xuyên theo dõi, nắm bắt tình hình sử dụng lao động, việc làm, thực hiện chính sách BHXH, BHYT tại các đơn vị SDLĐ, nhất là đơn vị sử dụng nhiều lao động nhằm kịp thời hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn, phát triển, ngăn chặn gian lận, trục lợi, chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT.
Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đối với đơn vị SDLĐ chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT từ 3 tháng trở lên; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật. Chỉ đạo các cơ quan liên quan tập hợp hồ sơ, tài liệu chuyển cơ quan điều tra xem xét, xử lý đối với các hành vi gian lận, trốn đóng, trục lợi BHXH, BHYT theo quy định.
Tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động các cơ sở KCB, cải cách hành chính trong khâu đón tiếp bệnh nhân, đẩy mạnh việc sử dụng CCCD gắn chip, sử dụng hình ảnh thẻ BHYT trên ứng dụng BHXH (VssID) thay cho thẻ BHYT; thực hiện đúng quy trình, quy định việc cấp giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH; sử dụng hiệu quả nguồn kinh phí KCB BHYT tại các cơ sở y tế; củng cố niềm tin của nhân dân vào chính sách ASXH của Đảng và Nhà nước.
Không khen thưởng, vinh danh, không xem xét hồ sơ tham gia đấu thầu các dự án đầu tư công đối với đơn vị SDLĐ trốn đóng BHXH, BHYT. Công khai rộng rãi các đơn vị trốn đóng BHXH, BHYT trên các phương tiện thông tin đại chúng.
Xem xét, bố trí ngân sách địa phương hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình cho người dân, nhất là số người mới thoát nghèo, vùng dân tộc thiểu số, vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo… có hoàn cảnh khó khăn nhằm mở rộng và duy trì người tham gia.
Đề nghị Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể tăng cường chức năng giám sát, tuyên truyền vận động các đơn vị SDLĐ, NLĐ và nhân dân thực hiện tốt chính sách BHXH, BHYT trên địa bàn.
