Theo định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, sông Hồng được xác định là không gian chiến lược, giữ vai trò “xương sống” về cảnh quan, văn hóa, lịch sử, môi trường và kết nối đô thị. Việc điều chỉnh quy hoạch hướng tới xây dựng sông Hồng thành trục không gian xanh trung tâm, gắn với văn hóa, sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội.
Phạm vi nghiên cứu dài khoảng 40 km, từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, thuộc địa bàn 16 xã, phường, diện tích khoảng 11.418 ha. Khu vực có 123 công trình di tích, gồm một di tích quốc gia đặc biệt, 26 di tích cấp quốc gia và 35 di tích cấp thành phố. Thành phố dự kiến bố trí các khu định cư, khu đô thị đa mục tiêu với hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đồng bộ, phục vụ tái định cư và tổ chức lại không gian dân cư.
Ông Lê Văn Hoàng, Bí thư Chi bộ, Trưởng ban Công tác Mặt trận Tổ dân phố số 2, phường Hồng Hà, cho rằng quá trình lập quy hoạch cần xem xét đồng thời phát triển hạ tầng, giao thông, không gian cảnh quan với bảo tồn văn hóa, sinh kế và sự ổn định lâu dài của người dân.
Ông đề nghị bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân. Với trường hợp phải di dời để thực hiện các công trình giao thông, công trình quan trọng, cần ưu tiên tái định cư tại khu vực lân cận, với khoảng cách hợp lý.
Đối với các khu vực phải giải phóng mặt bằng, ông Hoàng đề nghị thành phố nghiên cứu khu tái định cư tập trung, có đầy đủ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, đồng thời có cơ chế bồi thường, hỗ trợ phù hợp.
Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Phú Thượng Trương Tú Uyên cho biết, phường là một trong những địa bàn chịu tác động trực tiếp của quy hoạch. Vì vậy, công tác tuyên truyền, vận động và lấy ý kiến nhân dân được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, bảo đảm công khai, dân chủ, thực chất.
Ngoài tuyên truyền trực tiếp, phường đẩy mạnh ứng dụng nền tảng số, đăng tải tài liệu, đường link quy hoạch và phiếu góp ý trên các kênh thông tin của Mặt trận, đoàn thể và tổ dân phố để người dân tiếp cận thông tin, tham gia góp ý.
Qua nắm bắt tại cơ sở, người dân quan tâm nhất đến giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và ổn định đời sống. Họ đề nghị được thông tin rõ về phạm vi, tiến độ thực hiện quy hoạch; bảo đảm chính sách bồi thường đúng quy định, quyền và lợi ích hợp pháp; ưu tiên tái định cư gần nơi ở hiện tại, gắn với việc làm, trường học, giao thông và sinh kế.
GS.TS Trần Đức Nhiệm, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển đô thị Hà Nội, Giảng viên cao cấp Trường Đại học Giao thông vận tải, đề nghị tiếp tục rà soát, bổ sung quy hoạch cả về nội dung và cách tiếp cận để bảo đảm tầm nhìn phát triển lâu dài của Thủ đô.
Ông cho rằng cần xác định rõ tính chất kế thừa, điều chỉnh và hoàn thiện trên cơ sở quy hoạch đã có, qua đó bảo đảm tính chính danh, thống nhất trong quá trình lập và triển khai.
Với quy mô nghiên cứu lớn, GS.TS Trần Đức Nhiệm đề nghị có cơ chế quản lý, triển khai thống nhất, đồng bộ, tránh tình trạng các dự án thành phần phát triển thiếu kết nối.
Đặc biệt, trong cải tạo khu dân cư, di dời, tái định cư, thành phố cần ưu tiên phương án ít xâm lấn nhất, tăng khả năng tái định cư tại chỗ hoặc khu vực lân cận. Đồng thời, cần nghiên cứu nhiều lựa chọn để người dân được tham gia quyết định, bảo đảm quyền lợi và tạo đồng thuận xã hội.
Ông cũng đề nghị công tác truyền thông làm rõ vị trí của quy hoạch phân khu. Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng là một dự án thành phần trong tổng thể quy hoạch, không phải mục tiêu duy nhất của việc điều chỉnh.
“Tầm nhìn của quy hoạch phải lớn hơn một dự án”, hướng tới xây dựng một Hà Nội an toàn, sinh thái, giàu bản sắc và phát triển bền vững trong tầm nhìn dài hạn.
Theo PGS.TS Bạch Thành Định, Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn công tác Dân tộc, Tôn giáo Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, quy hoạch không gian đô thị ven sông Hồng cần được nhìn nhận đồng bộ giữa phát triển đô thị, cảnh quan, văn hóa và sinh kế cộng đồng.
Khi hình thành các khu đô thị, nhà ở mới ven sông, cần xác định rõ người dân sẽ sinh sống, làm việc và tạo lập sinh kế như thế nào. Mong muốn tái định cư tại chỗ không chỉ liên quan đến chỗ ở, mà còn gắn với việc gìn giữ truyền thống, làng nghề và những giá trị văn hóa được hình thành qua nhiều thế hệ.
Nếu xây dựng công viên, quảng trường hay các công trình văn hóa, cần làm rõ mục tiêu phát huy giá trị gì, ai là chủ thể và người dân địa phương sẽ tham gia, hưởng lợi như thế nào. Những giá trị truyền thống có thể trở thành chất liệu để hình thành các sản phẩm văn hóa, du lịch đặc sắc.
Quy hoạch cũng cần tính đến các kịch bản thiên tai, lũ lụt cực đoan do biến đổi khí hậu và những sự cố bất thường, không chỉ dựa trên điều kiện thủy văn thông thường.
Tại hội nghị lấy ý kiến góp ý Đồ án Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000, do Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức, ngày 18/9, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Bùi Huyền Mai cho biết lấy ý kiến nhân dân không phải là thủ tục hành chính đơn thuần, mà là quá trình phát huy quyền làm chủ của nhân dân, huy động trí tuệ xã hội, góp phần nâng cao chất lượng, đặc biệt là tính khả thi của quy hoạch.
Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố sẽ chỉ đạo các bộ phận chuyên môn phối hợp, tổng hợp, phân loại đầy đủ, khách quan, trung thực các ý kiến tại hội nghị. Mặt trận đồng thời đề nghị các sở, ngành chia sẻ thông tin, kết quả tổng hợp để có điều kiện theo dõi, giám sát và cung cấp thông tin cần thiết cho nhân dân.
Mặt trận Thành phố tiếp tục theo dõi, giám sát, tiếp nhận, nghiên cứu, tiếp thu, giải trình và phản hồi kịp thời, đầy đủ các ý kiến, kiến nghị của Nhân dân.
Lãnh đạo Mặt trận Thành phố đề nghị MTTQ các xã, phường nằm trong ranh giới quy hoạch và vùng ảnh hưởng tiếp tục phát huy vai trò, tạo điều kiện để người dân tiếp cận hồ sơ, tài liệu và tham gia góp ý bằng những hình thức phù hợp.
Việc tập hợp, tổng hợp ý kiến cần bảo đảm đầy đủ, khách quan, phản ánh trung thực tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân.
