Ngày 31/8, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành đã chủ trì họp về đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công của Tổ công tác số 4, gồm: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Công Thương, Xây dựng, Hội Nông dân Việt Nam, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Ban Quản lý Khu công nghệ cao Hòa Lạc và Thành phố Hồ Chí Minh, Đắk Lắk, Gia Lai.
Phó Thủ tướng Lê Văn Thành yêu cầu đối với các dự án đã được phân bổ kế hoạch vốn nhưng chưa khởi công, kiên quyết thu hồi để điều động, phân bổ vốn cho các dự án khác.
Báo cáo với Phó Thủ tướng, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Thị Bích Ngọc cho biết, so với thời điểm kiểm tra tháng 7/2022 thì đến nay có 2 cơ quan có tỉ lệ giải ngân cao hơn mức trung bình cả nước, là Bộ Tài nguyên và Môi trường và UBND tỉnh Đồng Nai. Theo đó, 2 cơ quan, địa phương này trong thời gian tới sẽ không nằm trong phạm vi của Tổ công tác.
Trong đợt kiểm tra tháng 8/2022 thì có thêm Bộ Xây dựng do tỉ lệ giải ngân thấp hơn mức trung bình của cả nước. Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, nguyên nhân vẫn là do biến động về giá nguyên vật liệu, ảnh hưởng của dịch bệnh, một số chủ đầu tư còn lúng túng, chưa quyết liệt triển khai thực hiện, vướng mắc trong cấp thẩm quyền phê duyệt 3 loại quy hoạch quốc gia. Bộ Xây dựng đã cam kết đôn đốc, tháo gỡ khó khăn để giải ngân đạt khoảng 95% kế hoạch.
Các cơ quan đã dự kiến giải ngân cả năm đạt 100% kế hoạch đó là Hội Nông dân Việt Nam, Hội Liên hiệp các hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam và Ban Quản lý khu công nghệ cao Hòa Lạc.
Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Nguyễn Thị Bích Ngọc phát biểu về tình hình giải ngân vốn đầu tư công của các bộ, ngành, địa phương thuộc diện kiểm tra, đôn đốc.
Một số cơ quan có tỉ lệ giải ngân chưa cao nhưng cũng đã nghiêm túc, chủ động rà soát khả năng giải ngân và có đề xuất điều chỉnh giảm kế hoạch vốn được giao như TP. Hà Nội giảm 2.000 tỉ đồng vốn nước ngoài, EVN giảm 140 tỉ đồng, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam giảm 92,45 tỉ đồng.
Theo bà Phan Thị Thắng, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, có 5 nguyên nhân lớn làm chậm tiến độ giải ngân, là năng lực lập dự án còn hạn chế; thực hiện thủ tục đầu tư còn chậm; một số chủ đầu tư thiếu chủ động trong kiểm tra, đôn đốc; công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư chưa quyết liệt và tình trạng một số nhà thầu thi công cầm chừng.
Phó Chủ tịch TPHCM cho biết, Thành phố đã lập 3 tổ công tác, trong đó, tổ số 1 tập trung vào các dự án lớn, có vốn trên 100 tỉ đồng, tổ thứ 2 gỡ vướng về giải phóng mặt bằng, tổ thứ 3 tháo gỡ khó khăn cho dự án ODA. Hằng tuần, các tổ công tác rà soát, làm việc với các địa phương, chủ đầu tư. Chủ tịch UBND thành phố tổ chức giao ban hằng tháng về công tác này.
Bà Phan Thị Thắng, Phó Chủ tịch UBND TPHCM cho biết có 5 nguyên nhân lớn làm chậm tiến độ giải ngân.
Tại cuộc họp, đánh giá cao nỗ lực của TPHCM, Phó Thủ tướng Lê Văn Thành bày tỏ quan tâm đến “sản phẩm của các tổ công tác là gì” và cho rằng, bên cạnh tháo gỡ vướng mắc, thì phải đề xuất được danh sách các dự án “không tiêu được tiền”, từ đó, điều chuyển, phân bổ cho các công trình có thể giải ngân được.
Trong tổng số vốn đầu tư 54.000 tỉ đồng cần giải ngân theo kế hoạch của TPHCM, thì có bao nhiêu công trình chưa phê duyệt được dự án, bao nhiêu dự án HĐND đã phê duyệt chủ trương đầu tư nhưng chưa đấu thầu, bao nhiêu dự án đã ký hợp đồng, có nhà thầu nhưng hiện nay chưa có mặt bằng để thi công… Theo Phó Thủ tướng, các tổ công tác của TPHCM phải đề xuất việc điều chỉnh vốn cho các công trình có thể đi vào hoạt động vào cuối năm nay để nhân dân có thể cảm thận rõ hơn sự phát triển.
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng nêu rõ, chậm giải ngân vốn đầu tư công do nhiều nguyên nhân, trong đó có việc phân bổ vốn chưa khoa học, nhiều dự án được bố trí vốn năm 2022 nhưng chưa được phê duyệt dự án đầu tư, nhiều dự án chưa đầu thầu, lựa chọn nhà thầu, có dự án chưa giải phóng mặt bằng, một số dự án chậm tiến độ do nhà thầu yếu kém, do các thủ tục thanh toán, nghiệm thu chưa kịp thời.
Về giải pháp, đối với các dự án đã đủ điều kiện và đang triển khai, Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương, chủ đầu tư, ban quản lý, nhà thầu tập trung tháo gỡ khó khăn vướng mắc, triển khai thi công 3 ca để bù tiến độ đã chậm. Đối với các dự án đã được phân bổ kế hoạch vốn nhưng chưa khởi công, kiên quyết thu hồi để điều động, phân bổ vốn cho các dự án khác, phấn đấu hoàn thành kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công năm 2022.
