Ngày 20/9, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức phiên giải trình với Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn về một số vấn đề thuộc lĩnh vực giáo dục.
Điểm thi cao vẫn có thể “thua” chứng chỉ
Giải trình về việc các trường sử dụng quá nhiều phương thức xét tuyển, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết nếu phân loại về bản chất, tuyển sinh đại học hiện nay chủ yếu tập trung vào một số phương thức như xét điểm thi tốt nghiệp THPT, xét học bạ, xét kết quả các kỳ thi đánh giá năng lực và xét tuyển kết hợp chứng chỉ quốc tế.
Quan điểm của Bộ Giáo dục và Đào tạo là với cùng một ngành hoặc chương trình đào tạo, khi sử dụng nhiều phương thức tuyển sinh phải có tiêu chí thống nhất, bảo đảm mức độ tương đương giữa các phương thức.
Trước đây, một số trường phân bổ chỉ tiêu riêng cho từng phương thức, dẫn đến điểm chuẩn chênh lệch đáng kể, gây băn khoăn về sự bình đẳng giữa thí sinh.
Từ năm 2023, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã yêu cầu các trường quy đổi điểm tương đương giữa các phương thức. Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, việc mỗi trường tự xây dựng cách quy đổi giữa điểm học bạ và điểm thi tốt nghiệp THPT chưa thực sự chính xác.
Trên cơ sở phân tích dữ liệu tuyển sinh qua nhiều năm, Bộ đang hướng tới giảm những phương thức xét tuyển không cần thiết, đồng thời chuẩn hóa cách thức đánh giá.
Theo lộ trình được Bộ trưởng thông tin, từ năm 2027, mỗi ngành, chương trình đào tạo sử dụng tối đa 3 phương thức; từ năm 2028, các trường chỉ sử dụng 1 phương thức cho mỗi ngành, chương trình đào tạo.
Một vấn đề khác được đặt ra là việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, đặc biệt là IELTS, để cộng điểm trong xét tuyển đại học.
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng nếu một ngành xác định năng lực tiếng Anh là yêu cầu đầu vào thì tiếng Anh cần được đưa trực tiếp vào tiêu chí hoặc tổ hợp xét tuyển. Không nên xét tuyển dựa trên các môn khác rồi tiếp tục cộng thêm điểm cho thí sinh có chứng chỉ tiếng Anh, nếu ngành đó không có yêu cầu chuyên môn về ngoại ngữ.
Theo ông, cách cộng điểm này có thể khiến một năng lực được tính hai lần, đồng thời tạo bất lợi cho những thí sinh không có điều kiện tiếp cận hoặc chi trả cho các chứng chỉ quốc tế.
Bộ trưởng dẫn thực tế có những ngành điểm chuẩn lên tới 28 điểm nhưng vẫn cho phép cộng điểm thưởng chênh lệch tới 1,5 điểm. Khi đó, những thí sinh đạt 26,5-28 điểm trong kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn có thể không trúng tuyển chỉ vì không có chứng chỉ để được cộng thêm điểm.
Bộ trưởng nhìn nhận đây là vấn đề cần được điều chỉnh, liên quan trực tiếp đến yêu cầu bảo đảm công bằng trong tuyển sinh.
Bộ trưởng cũng nhấn mạnh việc học tiếng Anh vẫn rất cần thiết đối với sinh viên trong quá trình học tập và làm việc sau này. Vấn đề không nằm ở việc học hay không học tiếng Anh, mà là cách đưa năng lực này vào tuyển sinh sao cho phù hợp với yêu cầu của ngành đào tạo và bảo đảm cơ hội công bằng giữa các thí sinh.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT tiếp tục “gánh” nhiều mục tiêu
Tại phiên giải trình, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng khẳng định tiếp tục giữ ổn định kỳ thi tốt nghiệp THPT theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Theo Bộ, kỳ thi được tổ chức với nhiều mục tiêu: Đánh giá kết quả học tập để xét công nhận tốt nghiệp; phục vụ đánh giá chất lượng giáo dục; đồng thời có độ tin cậy để các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp sử dụng trong tuyển sinh.
Các cơ sở đào tạo được quyền quyết định sử dụng kết quả kỳ thi hoặc kết hợp với các phương thức tuyển sinh khác theo quy định.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng việc tổ chức một kỳ thi thống nhất trên toàn quốc, trong khi thí sinh dự thi tại địa phương, giúp giảm đáng kể chi phí đi lại, ăn ở và áp lực xã hội so với việc tổ chức nhiều kỳ thi riêng.
Dữ liệu từ kỳ thi cũng là cơ sở để đánh giá, đối sánh chất lượng giáo dục giữa các địa phương, cơ sở giáo dục và phục vụ hoạch định chính sách.
Tuy nhiên, việc một kỳ thi cùng lúc thực hiện nhiều mục tiêu cũng đặt ra những yêu cầu mới về độ tin cậy, khả năng phân hóa và cách sử dụng kết quả trong tuyển sinh đại học.
