Định hướng tổ chức, bồi đắp bản lĩnh, kết nối đội ngũ, khơi mở sáng tạo báo chí

Đó cũng là tâm huyết, mong muốn của lãnh đạo Liên Chi hội Nhà báo, lãnh đạo Hội Nhà báo địa phương và các hội viên trong cả nước.

Nhà báo Đồng Mạnh Hùng – Phó Chủ tịch Thường trực Liên chi Hội nhà báo Đài Tiếng nói Việt Nam:

Đổi mới tư duy làm báo số, tăng cường hành lang sử dụng công nghệ trong tác nghiệp

Nhà báo Đồng Mạnh Hùng – Phó Chủ tịch Thường trực Liên chi Hội nhà báo Đài Tiếng nói Việt Nam
Nhà báo Đồng Mạnh Hùng – Phó Chủ tịch Thường trực Liên chi Hội nhà báo Đài Tiếng nói Việt Nam.

Tại Liên chi hội Nhà báo Đài Tiếng nói Việt Nam, quá trình sắp xếp tổ chức thời gian qua nhìn chung diễn ra thuận lợi, bảo đảm ổn định hoạt động chuyên môn và sinh hoạt hội viên. Sau kiện toàn, Liên chi hội đã ban hành kế hoạch công tác theo hướng rõ việc, rõ trách nhiệm, giúp hội viên duy trì hoạt động nghề nghiệp trong điều kiện mới. Thực tế tại Đài Tiếng nói Việt Nam cho thấy, quá trình chuyển đổi số đã làm thay đổi rõ rệt phương thức tác nghiệp. Nhiều phóng viên, biên tập viên đã sử dụng các công cụ số, phần mềm hỗ trợ để xử lý dữ liệu, khai thác thông tin và sản xuất nội dung nhanh hơn, đa dạng hơn.

Ví dụ trong các chương trình phát thanh hiện nay, nội dung không chỉ dừng ở phát sóng truyền thống mà còn được tái sử dụng trên nền tảng số, dưới dạng podcast, clip ngắn hoặc nội dung tương tác. Điều này giúp mở rộng phạm vi tiếp cận công chúng, đồng thời nâng cao hiệu quả truyền thông.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này cũng đặt ra yêu cầu rất lớn về thay đổi tư duy làm nghề. Báo chí hiện đại không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền thống mà đòi hỏi sự chủ động học hỏi, cập nhật kỹ năng liên tục, cũng như đầu tư đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật và công nghệ. Quan trọng hơn, việc sử dụng các công cụ mới cần được đặt trong khuôn khổ quy định rõ ràng, có hành lang pháp lý và quy tắc nghề nghiệp cụ thể, để vừa phát huy hiệu quả, vừa bảo đảm chuẩn mực đạo đức báo chí.

Vì vậy, việc Liên chi hội Đài Tiếng nói Việt Nam đã ban hành quy định nội bộ về sử dụng công nghệ, đặc biệt là các công cụ hỗ trợ sản xuất nội dung, là rất cần thiết. Điều này không chỉ giúp định hướng cách sử dụng đúng mục đích, đúng phạm vi, mà còn góp phần kiểm soát chất lượng thông tin và giữ vững tính chuẩn xác trong hoạt động báo chí.

Ở góc độ tổ chức Hội, vai trò kết nối và định hướng của Hội Nhà báo Việt Nam ngày càng thể hiện rõ nét. Không chỉ dừng lại ở công tác chỉ đạo, hướng dẫn chung, Hội còn đồng hành cùng các Liên chi hội thông qua nhiều hoạt động thiết thực như bồi dưỡng nghiệp vụ, tổ chức tọa đàm, kiểm tra chất lượng hoạt động nghề nghiệp, cũng như các giải báo chí và chương trình giao lưu, trao đổi kinh nghiệm giữa các cơ quan báo chí trong cả nước. Những hoạt động này góp phần tăng cường sự gắn kết trong đội ngũ người làm báo, đồng thời nâng cao chất lượng hoạt động Hội ở từng cấp.

Trong thời gian tới, chúng tôi kỳ vọng Hội Nhà báo Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò định hướng một cách cụ thể và sâu sát hơn nữa, đặc biệt trong bối cảnh báo chí đang chuyển mạnh sang môi trường số. Cùng với đó là tăng cường hơn nữa công tác kiểm tra, giám sát, giáo dục đạo đức nghề nghiệp, để mỗi hội viên không chỉ giỏi về chuyên môn mà còn vững vàng về bản lĩnh, góp phần nâng cao uy tín và vị thế của Hội trong đời sống báo chí hiện đại.

Nhà báo Đặng Văn Nghịnh, Chi hội Báo và Phát thanh - Truyền hình Thái Nguyên:

Bảo vệ hội viên, nâng cao hiệu quả tác nghiệp tại cơ sở

Nhà báo Đặng Văn Nghịnh, Chi hội Báo và Phát thanh - Truyền hình Thái Nguyên
Nhà báo Đặng Văn Nghịnh, Chi hội Báo và Phát thanh - Truyền hình Thái Nguyên.

Ở báo chí địa phương, phóng viên thường xuyên bám cơ sở, trực tiếp phản ánh những vấn đề nảy sinh từ đời sống như đất đai, môi trường, an sinh xã hội và công tác quản lý ở địa phương. Đây là lực lượng quan trọng giúp thông tin từ cơ sở được chuyển tải kịp thời đến công chúng, góp phần thúc đẩy tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong xã hội. Tuy nhiên, quá trình tác nghiệp ở cơ sở cũng đặt ra không ít áp lực nghề nghiệp, nhất là với những nội dung có tính nhạy cảm hoặc liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của người dân, tổ chức và chính quyền địa phương. Trong những tình huống đó, phóng viên không chỉ cần bản lĩnh nghề nghiệp mà còn cần một cơ chế hỗ trợ và bảo vệ kịp thời để yên tâm thực hiện đúng chức năng báo chí.

Chính từ thực tế đó mới thấy rõ ý nghĩa của việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của hội viên mà Hội Nhà báo Việt Nam đang thực hiện. Trong những lúc hội viên gặp vướng mắc khi tác nghiệp, khi cần một sự xác nhận về vai trò nghề nghiệp, hay khi cần được hỗ trợ để tiếp tục công việc trong đúng khuôn khổ pháp luật và đạo đức nghề báo.

Khi có một điểm tựa như vậy, chúng tôi – những phóng viên tác nghiệp trực tiếp sẽ tự tin hơn khi bám cơ sở, không né tránh những vấn đề khó, cũng không bị chùn lại trước những tình huống phức tạp của đời sống. Và từ đó, báo chí địa phương cũng có điều kiện phản ánh sát thực tế hơn, đầy đủ hơn, đúng với vai trò của mình trong hệ thống thông tin xã hội.

Nhà báo Nguyễn Anh Tú, Chủ tịch Hội Nhà báo Hải Phòng:

Chủ động kiện toàn tổ chức, ổn định hoạt động, chuẩn bị nền tảng cho nhiệm kỳ mới

Nhà báo Nguyễn Anh Tú - Chủ tịch Hội Nhà báo Hải Phòng
Nhà báo Nguyễn Anh Tú - Chủ tịch Hội Nhà báo Hải Phòng.

Việc hợp nhất Hội Nhà báo Hải Phòng và Hội Nhà báo tỉnh Hải Dương là bước triển khai cụ thể chủ trương tinh gọn bộ máy các hội quần chúng do Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ. Sau hợp nhất, Hội Nhà báo thành phố Hải Phòng được kiện toàn theo mô hình mới, thống nhất đầu mối tổ chức, phù hợp với không gian hành chính mở rộng sau sắp xếp đơn vị hành chính. Ngay sau khi đi vào hoạt động, Hội đã chủ động triển khai nhiều nhiệm vụ cụ thể để nhanh chóng ổn định tổ chức. Trước hết là rà soát, kiện toàn hệ thống chi hội, liên chi hội theo cơ cấu mới của các cơ quan báo chí trên địa bàn; đồng thời tổng hợp, cập nhật lại danh sách hội viên, phân loại theo đơn vị, chuyên môn và lĩnh vực công tác, phục vụ công tác quản lý và chuẩn bị nhân sự cho nhiệm kỳ tới.

Song song với đó, Hội tổ chức các buổi làm việc trực tiếp với từng cơ quan báo chí nhằm nắm bắt tình hình đội ngũ hội viên, đặc biệt là những biến động sau quá trình sắp xếp, hợp nhất. Qua các cuộc làm việc này, nhiều vướng mắc phát sinh được kịp thời tháo gỡ, đồng thời tạo sự thống nhất trong tổ chức và hoạt động Hội trên toàn địa bàn. Các hoạt động nghiệp vụ cũng được duy trì và đẩy mạnh theo hướng thiết thực hơn, tập trung vào bồi dưỡng kỹ năng làm báo đa phương tiện, cập nhật xu hướng báo chí số và ứng dụng công nghệ mới trong tác nghiệp. Đây vừa là yêu cầu trước mắt, vừa là sự chuẩn bị lâu dài nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ hội viên trong bối cảnh chuyển đổi số.

Trong toàn bộ quá trình đó, vai trò định hướng, hướng dẫn và đồng hành của Hội Nhà báo Việt Nam được thể hiện rõ nét. Từ việc ban hành các văn bản hướng dẫn về tổ chức đại hội, định hướng công tác nhân sự đến việc thống nhất nguyên tắc triển khai đối với các hội địa phương, Trung ương Hội đã tạo hành lang pháp lý và nghiệp vụ quan trọng, giúp Hội Nhà báo thành phố Hải Phòng triển khai các bước đi một cách đồng bộ, đúng quy định.

Bên cạnh những thuận lợi, thực tiễn sau hợp nhất cũng đặt ra không ít khó khăn. Quy mô hội viên tăng, địa bàn hoạt động mở rộng trong khi điều kiện tổ chức còn đang hoàn thiện. Đáng chú ý, trong giai đoạn chuyển tiếp, cơ chế quản lý giữa cơ quan nhà nước và hệ thống Mặt trận Tổ quốc ở một số nội dung vẫn chưa thật sự rõ ràng. Trên thực tế, Hội Nhà báo vừa chịu sự quản lý của UBND thành phố, vừa là thành viên của Mặt trận, nên việc phối hợp, phân định chức năng đang tiếp tục được hoàn thiện.

Trong bối cảnh đó, Hội Nhà báo Hải Phòng đã chủ động củng cố tổ chức Đảng trong cơ quan, kiện toàn chi bộ và duy trì nền nếp sinh hoạt, bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện đối với hoạt động Hội. Kết quả trong quý I cho thấy tổ chức Đảng hoàn thành tốt nhiệm vụ, tạo nền tảng quan trọng cho việc triển khai các nhiệm vụ tiếp theo.

Nhà báo Phan Huy Thạch, Ban Nhân Dân điện tử, Liên chi hội Báo Nhân Dân:

Phát huy vai trò báo chí chính thống trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, chủ động tạo dòng thông tin chủ lưu trên nền tảng số

Nhà báo Phan Huy Thạch, Ban Nhân Dân điện tử, Liên chi hội Báo Nhân Dân trong một lần tác nghiệp
Nhà báo Phan Huy Thạch, Ban Nhân Dân điện tử, Liên chi hội Báo Nhân Dân trong một lần tác nghiệp.

Không gian thông tin ngày càng mở rộng cùng sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội và các nền tảng số đang đặt báo chí trước nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. Dòng thông tin đa chiều, tốc độ cao và khó kiểm chứng khiến yêu cầu đối với báo chí chính thống ngày càng khắt khe hơn, đặc biệt trong việc giữ vững tính định hướng, độ chính xác và vai trò dẫn dắt dư luận xã hội. Trong bối cảnh đó, nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trở thành yêu cầu thường xuyên và có tính liên tục.

Từ thực tiễn công tác tại cơ quan báo Đảng, tôi nhận thấy rằng báo chí chính thống đang ngày càng phát huy tốt vai trò trong việc cung cấp thông tin kịp thời, chính xác, góp phần định hướng dư luận theo hướng tích cực. Nhiều tuyến bài, chuyên mục về đấu tranh phản bác thông tin sai lệch đã được triển khai bài bản, có chiều sâu, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Trong dòng chảy đó, Hội Nhà báo Việt Nam thời gian qua cũng đã thể hiện rõ vai trò là tổ chức nghề nghiệp quan trọng, đồng hành cùng hội viên trong việc nâng cao bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và năng lực chuyên môn. Các hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ, các diễn đàn trao đổi về báo chí trong môi trường số, cũng như việc tôn vinh những tác phẩm báo chí chất lượng cao đã góp phần khích lệ đội ngũ người làm báo giữ vững tinh thần trách nhiệm xã hội và bản lĩnh nghề nghiệp.

Trong giai đoạn tới, việc tiếp tục phát huy vai trò định hướng của Hội trong các vấn đề thời sự, chính trị - xã hội, đặc biệt trong không gian mạng, sẽ có ý nghĩa quan trọng. Các hoạt động trao đổi nghiệp vụ về báo chí chính luận, báo chí dữ liệu và kỹ năng nhận diện, xử lý thông tin sai lệch cần được đẩy mạnh hơn nữa, qua đó giúp hội viên nâng cao năng lực và thích ứng tốt hơn với môi trường truyền thông đang biến đổi nhanh chóng.

Song song với đó, việc tăng cường kết nối giữa các cơ quan báo chí, đặc biệt giữa báo Đảng với báo chí địa phương và báo chí chuyên ngành, sẽ góp phần tạo sức mạnh tổng hợp trong công tác thông tin, tuyên truyền. Khi các cơ quan báo chí phát huy tốt vai trò trong hệ thống chung, vai trò kết nối và dẫn dắt của Hội Nhà báo Việt Nam trong đời sống báo chí và xã hội cũng ngày càng được củng cố.

Nhà báo Huỳnh Thị Bích Hà, Chi hội 2, Báo và Phát thanh truyền hình Quảng Ngãi:

Thúc đẩy báo chí chất lượng cao thông qua giải báo chí và hoạt động tôn vinh tác phẩm

Nhà báo Huỳnh Thị Bích Hà (áo xanh), Chi hội 2, Báo và Phát thanh truyền hình Quảng Ngãi.
Nhà báo Huỳnh Thị Bích Hà (áo xanh), Chi hội 2, Báo và Phát thanh truyền hình Quảng Ngãi.

Trong thực tiễn làm báo, việc nâng cao chất lượng tác phẩm báo chí không chỉ đến từ quá trình tác nghiệp thường xuyên mà còn được thúc đẩy rất rõ nét thông qua các giải báo chí và hoạt động tôn vinh tác phẩm do Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức. Đây là những sân chơi nghề nghiệp quan trọng, tạo động lực để người làm báo đầu tư nghiêm túc hơn cho từng đề tài, đặc biệt là những vấn đề gắn với đời sống dân sinh ở cơ sở.

Đối với báo chí địa phương như chúng tôi, các giải báo chí là dịp để nhìn lại quá trình tác nghiệp, từ đó nâng cao yêu cầu đối với chính mình trong việc lựa chọn đề tài, xử lý thông tin và thể hiện tác phẩm. Những điểm nóng từ thực tiễn cơ sở, phản ánh sự vận hành của chính sách và đời sống xã hội ở địa phương nếu chỉ phản ánh thông thường sẽ khó tạo dấu ấn, nhưng khi được đầu tư theo hướng chuyên sâu, có phát hiện và cách thể hiện tốt, hoàn toàn có thể trở thành những tác phẩm có giá trị, được ghi nhận.

Các hoạt động tôn vinh, trao giải của Hội Nhà báo Việt Nam cũng góp phần tạo môi trường cạnh tranh nghề nghiệp lành mạnh, khích lệ sự tìm tòi, sáng tạo trong cách làm báo. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh báo chí đang chuyển dịch mạnh sang môi trường số, đòi hỏi tác phẩm không chỉ chính xác, kịp thời mà còn phải có cách thể hiện hấp dẫn, phù hợp với nhiều nền tảng khác nhau.

Xem thêm

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

(CLO) Rời xa giai đoạn thí điểm rời rạc, báo chí đang bước vào kỷ nguyên ứng dụng AI sâu vào quy trình và hạ tầng. Cuộc đua công nghệ giờ đây không thuộc về ai sở hữu nhiều công cụ hơn, mà được định đoạt bởi năng lực biến dữ liệu và tri thức tòa soạn thành sức mạnh nội tại.

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

(CLO) Luật Báo chí 2025 cho phép cơ quan báo chí liên kết với cơ quan báo chí khác, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để cùng sản xuất nội dung. Luật cũng bổ sung các nguồn thu từ bán quyền đọc, nghe, xem, cấp phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; đồng thời quy định cụ thể hơn về xuất nhập khẩu sản phẩm báo chí.

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

(CLO) Một bài báo có thể mất nhiều ngày tác nghiệp, xác minh, biên tập nhưng chỉ cần vài phút để bị sao chép. Video bị cắt ghép, livestream lại; dữ liệu bị tự động "cào" cho các hệ thống công nghệ. Công nghệ giúp báo chí lan xa hơn, nhưng cũng khiến tài sản trí tuệ của tòa soạn dễ bị khai thác hơn bao giờ hết.

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

(NB&CL) Cuộc cạnh tranh của báo chí đang thay đổi. Trong kỷ nguyên AI, khoảng cách giữa các tòa soạn sẽ không còn được tạo ra bởi việc ứng dụng thêm một công nghệ mới, mà bởi năng lực quản trị, khả năng tổ chức dữ liệu và những lựa chọn chiến lược được thực hiện từ hôm nay. Khi công nghệ dần trở thành điều kiện phổ biến, dữ liệu sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi cơ quan báo chí.

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

(CLO) “Trong một thế giới mà thông tin ngày càng dư thừa nhưng niềm tin ngày càng khan hiếm, đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí có lẽ không nằm ở việc sản xuất thêm nội dung, mà ở việc thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin cho phát triển” - ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Group of Companies, nhấn mạnh khi đề xuất cách tiếp cận 'Báo chí Hạ tầng Niềm tin'.

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

(NB&CL) Với VnExpress, xây dựng năng lực dữ liệu bắt đầu từ nhu cầu trả lời những câu hỏi rất cụ thể về độc giả và sản phẩm: Vì sao pageview tăng hoặc giảm? Độc giả là ai? Họ đến và đi vì điều gì? Làm thế nào để kéo họ quay lại và tương tác? Sau nhiều năm xây dựng hệ thống riêng, dữ liệu trở thành một phần trong cách tòa soạn phân tích nội dung, hiểu độc giả và vận hành sản phẩm.

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

(NB&CL) AI đang đi rất nhanh từ một công nghệ được báo chí thử nghiệm sang một năng lực được tích hợp vào hoạt động tác nghiệp. Nhưng phía sau những mô hình ngôn ngữ ngày càng mạnh vẫn tồn tại một điều kiện nền tảng: AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi nó được cung cấp dữ liệu đủ tốt, đủ ngữ cảnh và có thể sử dụng một cách đáng tin cậy.

Tòa soạn không thiếu dữ liệu, mà thiếu năng lực khai thác

Tòa soạn không thiếu dữ liệu, mà thiếu năng lực khai thác

(NB&CL) Một tòa soạn có thể tích lũy hàng triệu bài viết, hình ảnh, video sau nhiều năm hoạt động nhưng chưa chắc đã sở hữu một kho dữ liệu có giá trị. Khi thông tin còn phân tán, thiếu cấu trúc và khó kết nối, dữ liệu dù nhiều vẫn chưa thể trở thành nguồn lực tạo ra những giá trị mới.

Vì sao dữ liệu đang trở thành “nguồn lực chiến lược” của báo chí?

Vì sao dữ liệu đang trở thành “nguồn lực chiến lược” của báo chí?

(NB&CL) Trong kỷ nguyên số và AI, một cơ quan báo chí không chỉ cần sản xuất nội dung nhanh, hay mà còn phải biết tổ chức, chuẩn hóa, kết nối và khai thác tài sản dữ liệu của mình. Từ kho nội dung đã xuất bản, dữ liệu độc giả, hình ảnh, video, âm thanh đến dữ liệu phục vụ sản xuất nội dung, tất cả cần được nhìn nhận như một hạ tầng chiến lược. Tòa soạn nào làm chủ được dữ liệu sẽ có nền tảng để làm chủ công nghệ, đổi mới sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đó cũng chính là vấn đề được đặt ra tại chuyên đề này.

Cỡ chữ bài viết: