Ngày 10/8, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì buổi làm việc với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp để giải quyết khó khăn, vướng mắc trong tiếp cận vốn tín dụng.
Nhu cầu vốn tăng trưởng rất lớn
Báo cáo tại cuộc làm việc, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết năm 2026, Ngân hàng Nhà nước định hướng tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống khoảng 15% và sẽ điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tế, đồng thời bảo đảm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và an toàn hệ thống.
Để tăng khả năng cung ứng vốn, Ngân hàng Nhà nước đã nâng tỷ lệ tiền gửi Kho bạc Nhà nước được tính trong tỉ lệ LDR lên 50%, nâng tỉ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng cho vay trung và dài hạn lên 40%. Qua đó, góp phần đáp ứng nhu cầu vốn tăng thêm khoảng 1,7 triệu tỷ đồng của 35 dự án trọng điểm.
Đáng chú ý, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng thương mại triển khai từ tháng 8/2026 các gói tín dụng ưu đãi dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa và các lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng. Đến nay, 4 ngân hàng thương mại đã đăng ký tham gia với quy mô dự kiến khoảng 210.000 tỷ đồng, lãi suất thấp hơn mặt bằng hiện tại.
Nhiều chương trình tín dụng ưu đãi cũng đang được triển khai. Doanh số giải ngân lũy kế đối với lĩnh vực nông, lâm, thủy sản đạt gần 230.000 tỷ đồng; chương trình sản xuất, chế biến và tiêu thụ lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long đạt 4.500 tỷ đồng; chương trình nhà ở xã hội đạt 13.665 tỷ đồng.
Đến ngày 31/7/2026, dư nợ toàn nền kinh tế đạt gần 20,3 triệu tỷ đồng, tăng 8,98% so với cuối năm 2025. Trong đó, dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp đạt gần 11 triệu tỷ đồng, chiếm 53,3% dư nợ toàn nền kinh tế. Dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp tư nhân đạt trên 9,1 triệu tỷ đồng; doanh nghiệp nhỏ và vừa dư nợ đạt trên 3,9 triệu tỷ đồng
Tuy nhiên, lãnh đạo NHNN nhận định nhu cầu vốn tăng trưởng là rất lớn, đặc biệt là vốn trung dài hạn thực hiện các dự án công trình trọng điểm quốc gia, trong khi huy động vốn của tổ chức tín dụng chủ yếu là nguồn vốn ngắn hạn và hiện tăng trưởng chậm hơn so với tăng trưởng tín dụng. Do vậy, mặt bằng lãi suất chịu nhiều sức ép từ nhu cầu huy động vốn và áp lực lên lạm phát và việc cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng và đảm bảo ổn định vĩ mô là một thách thức.
Trên cơ sở đó, NHNN đề xuất một số nhóm giải pháp về hỗ trợ nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, hỗ trợ giảm áp lực vốn, nhất là vốn trung và dài hạn lên hệ thống ngân hàng; hỗ trợ nâng cao khả năng tiếp cận vốn trong một số ngành lĩnh vực…
Doanh nghiệp nhỏ và vừa, nông, lâm, thủy sản vẫn khó tiếp cận vốn
Phó Tổng thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn cho biết cộng đồng doanh nghiệp ghi nhận những kết quả tích cực trong điều hành tiền tệ, tín dụng thời gian qua. Tuy nhiên, dù tín dụng toàn hệ thống tăng khá cao, nhiều doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp nhỏ và vừa, nông, lâm, thủy sản vẫn khó tiếp cận vốn hoặc phải vay với chi phí cao.
Không chỉ cần lãi suất thấp hơn, doanh nghiệp cần nguồn vốn đủ dài, ổn định và có thể dự báo để chủ động tính toán chi phí sản xuất, kinh doanh, ông Đậu Anh Tuấn nói.
Ông Lưu Công Thành, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, cho biết một trong những điểm nghẽn lớn là tín dụng vẫn phụ thuộc nhiều vào bất động sản thế chấp. Việc cho vay dựa trên dòng tiền, hợp đồng, hóa đơn, hàng hóa còn hạn chế do thiếu dữ liệu kiểm chứng và mô hình chấm điểm phù hợp.
"Doanh nghiệp không đề nghị hạ chuẩn tín dụng, cũng không mong Nhà nước hay ngân hàng chịu toàn bộ rủi ro. Điều doanh nghiệp mong muốn là được đánh giá đầy đủ hơn, không chỉ bằng tài sản đang sở hữu mà còn bằng dòng tiền, đơn hàng, năng lực quản trị và công nghệ", ông Thành nhấn mạnh.
Doanh nghiệp phải có dòng tiền, dữ liệu tài chính minh bạch và đủ độ tin cậy để ngân hàng thẩm định cho vay
Về góc độ ngân hàng, ông Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, cho rằng 3 vấn đề doanh nghiệp quan tâm nhất hiện nay là khả năng vay được nhiều vốn hơn, lãi suất thấp hơn và thời hạn vay dài hơn.
Theo ông Tú, khó khăn hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế, chính sách mà còn ở nội tại doanh nghiệp, ngân hàng thương mại và sự phối hợp, chia sẻ thông tin giữa các bên. Do đó, ông Tú cho rằng không thể đặt toàn bộ nhu cầu vốn trung và dài hạn lên hệ thống ngân hàng mà cần phát triển mạnh thị trường vốn, thị trường chứng khoán và trái phiếu.
Trước những phản ánh của cộng đồng doanh nghiệp về lãi suất, điều kiện vay vốn, tài sản bảo đảm và khả năng tiếp cận tín dụng, lãnh đạo nhiều ngân hàng thương mại cho rằng hệ thống ngân hàng vẫn đang nỗ lực tăng cung ứng vốn và giảm chi phí cho vay.
Tuy nhiên, để tín dụng thực sự đến được doanh nghiệp, bài toán không chỉ nằm ở lãi suất mà còn liên quan đến thanh khoản của hệ thống, khả năng hấp thụ vốn, tính minh bạch của doanh nghiệp và những vướng mắc pháp lý của dự án.
Về điều kiện vay vốn, các ngân hàng đã triển khai cho vay tín chấp, cho vay dựa trên dòng tiền, không hoàn toàn phụ thuộc vào tài sản bảo đảm. Tuy nhiên, điều kiện quan trọng là doanh nghiệp phải có dòng tiền, dữ liệu tài chính minh bạch và đủ độ tin cậy để ngân hàng thẩm định.
