Thúc đẩy ODA thế hệ mới; đẩy mạnh hợp tác khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo
Theo Thông báo số 472/TB-VPCP của Văn phòng Chính phủ ngày 11/9/2026 kết luận của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại buổi làm việc với các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam, Thủ tướng đề nghị các tổ chức, doanh nghiệp tập trung bám sát các định hướng hợp tác lớn mà Lãnh đạo cấp cao hai nước đã thống nhất.
Trong đó, đề nghị Nhật Bản tiếp tục đồng hành, thúc đẩy ODA thế hệ mới với quy mô và hiệu quả cao hơn, thủ tục thuận lợi hơn, tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên như nông nghiệp công nghệ cao, hạ tầng chiến lược, đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi số, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghiệp bán dẫn và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Đồng thời, doanh nghiệp Nhật Bản tăng cường liên kết với doanh nghiệp Việt Nam, hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực quản trị, công nghệ và tiêu chuẩn sản xuất; tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn Nhật Bản.
Thúc đẩy quan hệ đầu tư Việt Nam - Nhật Bản chuyển mạnh từ quan hệ giữa "nhà đầu tư và địa điểm đầu tư" sang quan hệ đối tác cùng phát triển và kiến tạo, cùng nghiên cứu, cùng đổi mới sáng tạo, cùng sản xuất và cùng tham gia hiệu quả, khẳng định vị trí, vai trò trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Cùng với đó, đẩy mạnh hợp tác trong khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao nhằm xây dựng hệ sinh thái toàn diện, hỗ trợ doanh nghiệp trong nâng cao năng lực cạnh tranh, chuyển giao công nghệ.
Thúc đẩy hợp tác, mua bán và sáp nhập giữa các doanh nghiệp nhỏ và vừa hai nước để cùng tham gia sâu vào chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng toàn cầu.
Xử lý dứt điểm các nhóm vấn đề còn vướng mắc
Về 9 nhóm vấn đề liên quan đến các lĩnh vực giao thông, giáo dục, năng lượng, thuế, khoa học công nghệ, bán lẻ, nhiều vấn đề đã được Lãnh đạo Chính phủ trực tiếp chỉ đạo và được các bộ, ngành tích cực triển khai, tuy nhiên vẫn còn một số vướng mắc chưa được giải quyết triệt để, cần có sự trao đổi trực tiếp, thực chất và thiện chí giữa các cơ quan, doanh nghiệp hai nước.
Về việc này, Thủ tướng Chính phủ đề nghị các Bộ, ngành, địa phương khẩn trương rà soát tiến độ, tập trung chủ động xử lý dứt điểm những vấn đề thuộc thẩm quyền; không để những vấn đề đã được Chính phủ giao tiếp tục kéo dài thời gian xử lý hoặc để doanh nghiệp phải kiến nghị nhiều lần.
Trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam – Nhật Bản đạt 33,7 tỷ USD, tăng hơn 16,8% so với 7 tháng năm 2025; trong đó xuất khẩu của Việt Nam sang Nhật Bản đạt khoảng 17,6 tỷ USD, tăng 16,6% và nhập khẩu từ Nhật Bản đạt khoảng 16,1 tỷ USD, tăng 17,0%.
Nhật Bản nhiều năm qua luôn nằm trong top 3 nhóm các nhà đầu tư nước ngoài hàng đầu tại Việt Nam. Tính đến hết tháng 7 năm 2026, lũy kế vốn đầu tư đăng ký mới và điều chỉnh của các nhà đầu tư Nhật Bản đạt khoảng 80,3 tỷ USD, đứng thứ 3 trong tổng số 153 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam. Nhật Bản đồng thời là nhà tài trợ ODA lớn nhất cho Việt Nam, với tổng vốn vay ODA lũy kế gần 3.000 tỷ Yên.