Ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết
Ngày 21/4, giải trình trước Quốc hội tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng cho biết, đồng tình với ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội đã nhận định. Theo đó, trong thời gian qua, chất lượng tăng trưởng mặc dù đã từng bước được cải thiện qua từng năm, qua từng nhiệm kỳ, nhưng vẫn còn một số hạn chế, như: tăng trưởng kinh tế vẫn dưới mức tiềm năng, tốc độ tăng năng suất lao động thấp hơn mục tiêu; hệ số ICOR của nền kinh tế còn cao, năng lực trình độ công nghệ còn yếu…
Về mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao và bền vững, Phó Thủ tướng cho biết, đây là một nhiệm vụ mà Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đã đặt ra nhằm đạt được mục tiêu 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước. Đây cũng là nhiệm vụ rất khó, rất thách thức trong bối cảnh quốc tế có nhiều biến động khó lường.
Chính vì vậy, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Bộ Chính trị đã có nhiều kết luận, nghị quyết để triển khai thực hiện với quyết tâm cao nhất. Đặc biệt, gần đây nhất là Nghị quyết 18 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng với hệ thống các nhiệm vụ, giải pháp đột phá quyết liệt, vừa bao quát nhưng rất cụ thể, giao nhiệm vụ cho từng cấp, từng ngành phải triển khai trong thời gian cụ thể.
Phó Thủ tướng nêu rõ, mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững có sự gắn bó rất chặt chẽ, tương hỗ lẫn nhau. Chúng ta chỉ có thể đạt được tăng trưởng cao trong một thời gian dài khi có nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định và ngược lại.
"Vì vậy, Chính phủ tiếp tục xác định ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết để đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, liên tục và ổn định", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Theo Phó Thủ tướng, Chính phủ đang chỉ đạo thực hiện hết sức mạnh mẽ với thay đổi căn bản về cấu trúc của nền kinh tế và phải cải thiện thực chất đời sống của nhân dân, để nhân dân được thụ hưởng mọi thành quả của phát triển.
“Đây là thách thức rất lớn và cũng là yêu cầu bắt buộc để chúng ta có thể vượt qua được bẫy thu nhập trung bình, bắt kịp và tiến cùng với thế giới, với khu vực và thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đặt ra đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045", Phó Thủ tướng nói.
Để thực hiện đổi mới mô hình tăng trưởng và tăng trưởng hai con số, Phó thủ tướng nêu rõ, trọng tâm thứ nhất là lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực phát triển chính.
Thứ hai, nhóm các giải pháp để khai thác tối đa dư địa, tiềm năng của đất nước, đặc biệt là trong những năm đầu của nhiệm kỳ khi đầu tư cho phát triển, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chưa thể phát huy ngay tác dụng.
Thứ ba, phát huy vai trò của các thành phần kinh tế bao gồm thành phần kinh tế nhà nước, tư nhân, FDI trên cơ sở cạnh tranh bình đẳng, liên kết chuỗi giá trị.
Về ổn định kinh tế vĩ mô, Phó Thủ tướng cho rằng, một nền kinh tế chỉ có thể ổn định khi chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ phát huy tốt hiệu quả và có sự phối hợp nhịp nhàng với nhau.
Theo Phó Thủ tướng, thời gian qua, chính sách tiền tệ đã vận hành hết sức quyết liệt và có những đóng góp đáng kể cho tăng trưởng, bảo đảm cho nền kinh tế phát triển ổn định, đặc biệt là ổn định về kinh tế vĩ mô.
Hiện nay, Chính phủ đã có nhận diện, phân tích, đánh giá dư địa chính sách tiền tệ đã từng bước bị thu hẹp lại rất nhiều và phải tập trung vào khai thác tối đa chính sách tài khóa.
"Tuy nhiên, chính sách tài khóa đòi hỏi phải có một khoảng thời gian nhất định để phát huy hiệu quả. Chính phủ đang chỉ đạo rất quyết liệt việc thúc đẩy chính sách tài khóa, mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm, khai thác hiệu quả các nguồn lực của nhà nước, kết hợp với các nguồn vốn vay nước ngoài để thúc đẩy tăng trưởng và hỗ trợ ổn định kinh tế vĩ mô", Phó Thủ tướng khẳng định.
Khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, kém hiệu quả, lãng phí
Đối với đầu tư công, Phó Thủ tướng nêu rõ, dứt khoát phải phấn đấu hoàn thành 100% kế hoạch giải ngân, gắn với đó phải đạt được chất lượng, chất lượng phải đi với tiến độ.
Chính phủ đang tập trung chỉ đạo triển khai ưu tiên tập trung cho các dự án trọng điểm quốc gia. Phấn đấu giảm tối thiểu 30% số lượng dự án so với giai đoạn trước để khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, kém hiệu quả, lãng phí và thực hiện thẩm định, đánh giá hiệu quả của từng dự án để bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn; gắn trách nhiệm của người đứng đầu với tiến độ, chất lượng giải ngân vốn đầu tư công để không còn tình trạng giải ngân không được thì trả lại cho Trung ương.
Liên quan đến cải cách thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, Phó Thủ tướng nêu rõ, vừa qua Thủ tướng Chính phủ đã trực tiếp chỉ đạo rất quyết liệt, yêu cầu tất cả các bộ, ngành phải tập trung để giảm tối đa 50% thời gian giải quyết và chi phí tuân thủ của thủ tục hành chính và đơn giản hóa, cắt giảm 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết và ít nhất 30% ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện…
Về giáo dục, theo Phó Thủ tướng, để thực hiện hiệu quả mô hình tăng trưởng mới, lấy trọng tâm, trọng điểm, trung tâm là phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thì rõ ràng vấn đề nâng cao chất lượng nguồn nhân là bắt buộc.
Thủ tướng đã ban hành và chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo để triển khai thực hiện các đề án đào tạo nguồn nhân lực. Thời gian tới, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo để thực hiện hiệu quả, trọng tâm, trọng điểm các đề án đã được phê duyệt, trong đó ưu tiên tập trung vào lĩnh vực then chốt như: trí tuệ nhân tạo, vi mạch, bán dẫn, điện hạt nhân.
Đối với phương án tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người dân theo Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, Phó thủ tướng cho biết, việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người dân đã được triển khai theo hướng có lộ trình, từng bước hoàn thiện về cơ chế, chuyên môn và tổ chức thực hiện. Hoạt động này góp phần chuyển dần sang phát hiện sớm, theo dõi sức khỏe thường xuyên và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân.
Xử lý nghiêm các vi phạm về an toàn thực phẩm
Liên quan đến an toàn thực phẩm, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, thời gian qua, Đảng, Nhà nước, hệ thống chính trị và toàn xã hội đã đấu tranh không khoan nhượng đối với tội phạm liên quan đến an toàn thực phẩm.
Chính phủ cũng đang chỉ đạo các cấp, các ngành tập trung thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm về an toàn thực phẩm. Chính phủ xác định việc này phải làm thường xuyên, liên tục, không ngừng nghỉ.
Phó Thủ tướng cho biết, hiện nay, Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Y tế hoàn thiện xây dựng Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai; đồng thời, đang chỉ đạo xây dựng Đề án cơ quan quản lý thống nhất về an toàn thực phẩm.
Bên cạnh đó, Chính phủ cũng đang tiếp tục tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các sai phạm; có các giải pháp bảo vệ doanh nghiệp làm ăn chính đáng bị ảnh hưởng bởi thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng, với tinh thần đấu tranh không có vùng cấm và không có ngoại lệ để bảo vệ sức khỏe của nhân dân.
