Đổi mới trong đào tạo báo chí – truyền thông, bắt nhịp xu hướng mới

Nguồn nhân lực báo chí – truyền thông mà Nhà trường cung cấp cho xã hội là sản phẩm có chất lượng tốt về cả kiến thức, kỹ năng và thái độ. Thấu hiểu điều đó, Khoa Báo chí – Truyền thông và Văn học đã và đang nỗ lực đổi mới công tác đào tạo để cung cấp cho người học những nền tảng kiến thức và kỹ năng tốt nhất.

Trường Đại học Khoa học là một cơ sở đào tạo báo chí gắn với nơi khai sinh ra nền báo chí Cách mạng Việt Nam. Nhà trường đã và đang đào tạo được 09 khoá cử nhân Báo chí theo mô hình báo chí truyền thống nhưng luôn chú trọng việc rèn các kỹ năng nghề để sinh viên có thể tác nghiệp ngay khi còn ngồi trên ghế giảng đường. Ngoài ra, Trường Đại học Khoa học còn phối hợp với một số cơ sở đào tạo báo chí có uy tín trong nước để mở các khóa bồi dưỡng ngắn hạn và sắp tới là đào tạo thạc sĩ chuyên ngành Báo chí học.

Dưới sự tác động của cuộc cách mạng công nghệ 4.0, xu hướng nghề nghiệp trong lĩnh vực báo chí truyền thông ngày càng đa dạng. Những người làm công tác giảng dạy báo chí luôn mong muốn người học sau khi ra trường sẽ có đủ khả năng để thích ứng được với thực tiễn sôi động và phức tạp của ngành nghề này. Chương trình đào tạo hệ chuẩn có tích hợp, bổ sung nhiều môn học mới như báo chí dữ liệu, truyền thông đa phương tiện, báo chí trên điện thoại di động, tổ chức nội dung sản xuất siêu tác phẩm báo chí,.. Một số học phần chuyên sâu về truyền thông có thể kể đến như văn hóa truyền thông đại chúng, truyền thông xã hội, truyền thông quan hệ công chúng,.. Đây là những hướng đi nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức vừa đủ rộng vừa chuyên sâu, đáp ứng được môi trường báo chí truyền thông thay đổi liên tục trong nước và thế giới.

TS.Phạm Chiến Thắng - Phó Trưởng Khoa Báo chí – Truyền thông khẳng định: “Trong thời gian qua, đội ngũ cán bộ, giảng viên, Khoa Báo chí – Truyền thông và Văn học không ngừng học hỏi, bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ, đổi mới, sáng tạo về phương pháp giảng dạy. Mỗi thầy cô trong Khoa đều hiểu rằng, nhiệm vụ của người giảng viên không chỉ là chuyển tải kiến thức mà quan trọng hơn là biết cách truyền cho người học tình yêu, niềm tin và sự say mê với nghề.”

Nhìn từ thực tiễn, cơ sở đào tạo báo chí có trách nhiệm đào tạo, sinh viên hành nghề một cách có đạo đức và trách nhiệm xã hội, và cơ quan báo chí là nơi tiếp nhận, giáo dục theo sát quá trình hành nghề của sinh viên sau khi tốt nghiệp. Vì thế, để nâng cao chất lượng đội ngũ nhân lực, mô hình hợp tác giữa cơ sở đào tạo với các cơ quan báo chí có uy tín, các nhà báo có kinh nghiệm trong hoạt động đào tạo chính là hướng đi đúng đắn mà Trường Đại học Khoa học đã và đang thực hiện.

Lợi thế về nền tảng kiến thức thuộc lĩnh vực báo chí – truyền thông luôn là điểm mạnh của đào tạo tại đây. Các giảng viên chuyên ngành  với lực lượng trẻ chiếm đa số, rất nhiều thầy cô được đào tạo bài bản, có nhiều kinh nghiệm trong hoạt động báo chí truyền thông. Bên cạnh đó, các giảng viên giỏi được chọn mời thỉnh giảng từ Học viện Báo chí Tuyên truyền; Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã giúp đảm bảo chất lượng giảng dạy.

PGS. TS. Mai Quỳnh Nam - Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam cho biết: “Khoa Báo chí – Truyền thông và Văn học có điểm rất riêng trong đào tạo báo chí – đào tạo theo định hướng liên ngành kếp hợp với đặc thù vùng miền. Chắc chắn trong thời gian tới, Khoa sẽ đào tạo được thế thệ người học có kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ chuyên sâu giúp sinh viên hoạt động tốt nhất trong lĩnh vực báo chí.”

goài những giờ học trên lớp, các sinh viên ngành báo ngay từ năm thứ nhất đã có nhiều cơ hội tiếp cận với môi trường thực tế trong từng môn học, từng chuyên đề. Qua đó, khả năng tư duy, phát hiện vấn đề, xử lý tình huống và kỹ năng nghề của sinh viên từng bước được nâng lên rõ rệt. Đồng thời, kết quả của những chuyến đi “gần dân” đó trở thành những tư liệu quý giá trong hành trang tri thức khoa học của các em sau này.

Gần đây nhất, sinh viên báo chí năm cuối của Khoa đã hoàn thành thời gian thực tập tại các cơ quan báo chí. Các sản phẩm báo chí thuộc các loại hình đã được các em hoàn thành với chất lượng tốt. Nhiều sinh viên có số lượng sản phẩm vượt xa mức quy định. Nhiều cơ quan báo chí bày tỏ thái độ hài lòng, ghi nhận những cố gắng, nỗ lực và kết quả mà sinh viên đã đạt được trong quá trình tệp vực tập. Điều đặc biệt, sau khi kết thúc thời gian thực tập, các cơ quan báo chí còn mong muốn sinh viên hãy tiếp tục duy trì mối quan hệ cộng tác viên với toà soạn nếu các em muốn trau dồi thêm về kỹ năng và nghiệp vụ. Đây có thể coi là một minh chứng khẳng định chất lượng đào tạo của Khoa Báo chí – Truyền thông.

Phan Thị Huyền Thương, sinh viên lớp cử nhân Báo chí K14, vừa kết thúc quá trình thực tập đã được nhận vào làm phóng viên của Báo Giáo dục và Thời đại. Thương cho biết: “Trong quá trình học tập ở trường, chúng em được học nhiều nội dung thực hành nên trong quá trình thực tập em đã ứng dụng để làm ra những sản phẩm báo chí tốt nhất trong khả năng của mình và yêu cầu của cơ quan. Tuy chưa tốt nghiệp nhưng đã được tuyển dụng. Điều này là một may mắn với em nhưng em cũng tự nhủ mình sẽ càng phải cố gắng nhiều hơn để đáp ứng được yêu cầu công việc trong bối cảnh mới.”

Việc sinh viên duy trì mối quan hệ cộng tác thường xuyên với các cơ quan báo chí để ngày càng có được những trải nghiệm làm nghề quý giá sẽ tạo tiền đề cho các em có thể tác nghiệp độc lập sau khi ra trường. “Dưới sự hướng dẫn của các thầy cô vừa giỏi chuyên môn, vừa giàu nghiệp vụ, chúng em đã có cơ hội cộng tác làm báo với nhiều cơ quan báo chí. Những tác phẩm được lên báo chính là bước thành công đầu của chúng em. Em đã thực sự tìm thấy cho mình một hướng đi, đã hiểu được thế nào là làm báo. Học lý thuyết gắn với thực hành khiến chúng em kỳ vọng và yên tâm về những sản phẩm mình sẽ làm được trong những năm tới” Em Nguyễn Văn Khánh, sinh viên lớp cử nhân báo chí K15, cộng tác viên tại Báo Giao Thông chia sẻ.

NCS.Lê Đình Hải – Giảng viên Bộ môn Báo chí- Truyền thông của Khoa hiện đang theo học tiến sĩ ngành truyền thông tại Trường Đại học Sư phạm Hồ Nam - Tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc cũng cho biết: “Đặc thù trong đào tạo báo chí là cần gắn lý thuyết với thực hành nên việc trang bị kỹ thuật và máy móc để sinh viên tác nghiệp trở thành yếu tố vô cùng quan trọng. Những năm qua, nhà trường và khoa đã có sự quan tâm, đầu tư về trang thiết bị cho hoạt động tác nghiệp, chú trọng trong thay đổi tư duy người học. Đối với sinh viên ngày nay, giảng đường không phải là không gian học tập duy nhất, giáo trình, tài liệu, sách vở cũng không phải là nguồn kiến thức duy nhất.”

Như vậy, sự chuyển mình của các phương tiện truyền thông truyền thống dưới sự phát triển của khoa học kỹ thuật hiện đại sẽ tạo ra những phương tiện và xu hướng báo chí, truyền thông mới. Đây là thử thách nhưng cũng là yêu cầu các cơ sở đào tạo báo chí, không chỉ cần nghiên cứu những xu hướng mà còn phải cập nhật kiến thức chuyên môn, phương pháp giảng dạy mới để đáp ứng nhu cầu về nguồn nhân lực trong bối cảnh xã hội mới.

Những gương mặt cựu sinh viên báo chí của Khoa Báo chí – Truyền thông, Trường Đại học Khoa học đang làm rất tốt nhiệm vụ tại các cơ quan báo chí Trung ương hiện nay cũng chính là sự khẳng định cho tính đúng đắn của hướng đào tạo gắn với thực tế mà thầy – trò Khoa Báo chí – Truyền thông và Văn học đã và đang thực hiện. Sinh viên ngành cử nhân báo chí ra trường làm việc ở lĩnh vực nào, thuộc cơ quan nhà nước hay tư nhân, các em đều đáp ứng khá tốt các yêu cầu tuyển dụng, nhanh chóng thích nghi với công việc, tự tin trong giao tiếp, chủ động, sáng tạo trong công việc. Đó là niềm hạnh phúc, là động lực lớn lao với những người làm nghề – dạy nghề báo.

Xuân Phương