Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Kết luận thanh tra, chỉ rõ vi phạm tại Dự án đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật khu đô thị Đại học tại các xã Đông Ngạc, Cổ Nhuế, Xuân Đỉnh (huyện Từ Liêm cũ, Hà Nội), khu vực Trường Đại học Mỏ – Địa chất và khu ký túc xá dùng chung, được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tạo phê duyệt tại Quyết định số 7819 ngày 27/10/2009. Chủ đầu tư là Trường Đại học Mỏ – Địa chất. Dự án kéo dài thời gian thực hiện từ 3 năm lên gần 20 năm, đội vốn hơn gấp đôi, giải ngân ì ạch, gây lãng phí ngân sách nhà nước với giá trị tạm tính hơn 82 tỷ đồng.
Dự án được phê duyệt từ năm 2009 với kỳ vọng tạo ra hạ tầng kỹ thuật đồng bộ cho Trường Đại học Mỏ – Địa chất và khu ký túc xá dùng chung. Tuy nhiên, ngay từ khâu thẩm định, Bộ GD&ĐT đã phê duyệt thiếu hơn 247 tỷ đồng tổng mức đầu tư do áp dụng sai đơn giá bồi thường giải phóng mặt bằng (GPMB). Việc áp dụng mức 30.000 đồng/m² thay vì cập nhật quy định mới đã khiến dự án thiếu hụt nguồn lực tài chính ngay từ khi bắt đầu.
Không chỉ sai về con số, Bộ GD&ĐT còn bị xác định là không thực hiện đầy đủ chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Dự án không được phân kỳ đầu tư, không xác định rõ tiến độ hoàn thành GPMB theo từng năm, dẫn đến việc mất cân đối vốn nghiêm trọng.
Hệ quả tất yếu là dự án phải trải qua 5 lần điều chỉnh thời gian thực hiện, kéo dài từ mốc kết thúc ban đầu (năm 2012) sang đến tận năm 2027. Đáng nói, TTCP khẳng định có đến 4 lần điều chỉnh không thuộc trường hợp được phép và không được thẩm định theo đúng quy định của Luật Xây dựng và Luật Đầu tư công. Tổng mức đầu tư theo đó cũng "phình" từ 190,4 tỷ đồng lên hơn 435,2 tỷ đồng.
Sau gần 16 năm, công tác GPMB của dự án vẫn dậm chân tại chỗ khi mới chỉ đạt 37,5% diện tích. Đây được xác định là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự đình trệ. Tuy nhiên, nguyên nhân sâu xa hơn nằm ở việc bố trí vốn của cơ quan chủ quản. TTCP chỉ rõ: Trong suốt 16 năm thực hiện, có tới 10 năm Bộ GD&ĐT không bố trí vốn, hoặc bố trí dàn trải, không đúng quy định.
Về phía chủ đầu tư, Trường Đại học Mỏ – Địa chất cũng bị nhắc tên khi để xảy ra tình trạng giải ngân không hết kế hoạch vốn. Cá biệt, năm 2025, dự án chỉ giải ngân được vỏn vẹn 67 triệu đồng, tương đương 0,05% kế hoạch vốn được giao. Những con số này phản ánh sự thiếu quyết liệt và yếu kém trong công tác tổ chức thực hiện của đơn vị chủ quản và chủ đầu tư.
Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra nhiều vi phạm trong công tác đấu thầu và thực hiện hợp đồng. Một số gói thầu tư vấn được lập dự toán không đúng quy định, dẫn đến phê duyệt giá gói thầu tăng sai quy định hơn 1,39 tỷ đồng. Một số hợp đồng tư vấn được chỉ định thầu nhưng không có trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu được phê duyệt, vi phạm quy định pháp luật về đấu thầu.
Trong quá trình thực hiện, nhiều gói thầu tư vấn thiết kế, khảo sát, thẩm tra bị xác định có giá không đúng, dẫn đến giá trị thanh lý, quyết toán vượt quy định. Việc chỉ định các đơn vị thuộc chính chủ đầu tư thực hiện gói thầu cũng không bảo đảm tính cạnh tranh.
Với giá trị lãng phí tạm tính là 82,35 tỷ đồng, Tổng Thanh tra Chính phủ đã kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ GD&ĐT tổ chức kiểm điểm, xử lý nghiêm trách nhiệm đối với Bộ trưởng, Thứ trưởng được phân công phụ trách dự án qua các thời kỳ. Đồng thời, yêu cầu thu hồi hơn 1,48 tỷ đồng thanh toán sai quy định.
TTCP cũng nhấn mạnh: Nếu quá trình xử lý phát hiện vi phạm pháp luật gây thiệt hại tiền, tài sản Nhà nước, sẽ chuyển hồ sơ sang Bộ Công an để điều tra và xử lý theo quy định của pháp luật.
