Ngày 9/6, tại Hà Nội, NHNN phối hợp với Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức GIZ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Toạ đàm “Giải pháp tín dụng thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và ESG - Kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn triển khai tại Việt Nam”.
Sự kiện nằm trong khuôn khổ Chương trình Cải cách Kinh tế Vĩ Mô/Tăng trưởng Xanh do Bộ Hợp tác Kinh tế và Phát triển Liên bang Đức hỗ trợ.
Trình Chính phủ dự thảo Nghị định hỗ trợ lãi suất thực hiện dự án xanh
Tọa đàm được tổ chức trực tiếp tại điểm cầu NHNN Trung ương, trực tuyến tại 33 điểm cầu NHNN chi nhánh khu vực và các vệ tinh NHNN chi nhánh khu vực, với mục đích tăng cường đối thoại, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế để hoàn thiện hơn nữa cơ chế chính sách, các giải pháp thực tiễn khả thi để hướng nguồn vốn tín dụng và đầu tư vào các mô hình kinh tế bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong giai đoạn phát triển mới, góp phần thực hiện mục tiêu của Việt Nam đưa phát thải ròng về “0” vào năm 2050 và trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045.
Phát biểu tại toạ đàm, Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Ngọc Cảnh khẳng định, tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và thực thi quản trị rủi ro môi trường và xã hội không còn là một lựa chọn mà đã trở thành một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh biến đổi khí hậu, suy thoái môi trường, cạn kiệt tài nguyên tác động ngày càng rõ nét đến phát triển kinh tế và ổn định xã hội. Chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng xanh - phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường và sử dụng hiệu quả tài nguyên là xu thế tất yếu để Việt Nam hướng đến một tương lai bền vững, bao trùm và thịnh vượng.
Thời gian qua, thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững được Chính phủ Việt Nam đặc biệt quan tâm, thông qua việc hoàn thiện Luật bảo vệ môi trường, khung chính sách quốc gia về tăng trưởng xanh… Trong đó, phát triển kinh tế tuần hoàn, áp dụng tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị không chỉ là giải pháp môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên mà còn là mô hình phát triển mới, góp phần nâng cao năng suất, sức chống chịu và khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Đặc biệt, Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã tạo thêm động lực mạnh mẽ cho quá trình chuyển đổi này khi nhấn mạnh yêu cầu đa dạng hóa các nguồn vốn cho khu vực kinh tế tư nhân, đồng thời nghiên cứu, xây dựng các cơ chế hỗ trợ lãi suất, khuyến khích đầu tư vào các dự án xanh, dự án kinh tế tuần hoàn và các dự án áp dụng các tiêu chuẩn ESG.
Để hiện thực hóa các mục tiêu nêu trên, bên cạnh nguồn lực từ ngân sách nhà nước và các nguồn tài chính quốc tế, việc phát triển tín dụng xanh được xác định là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho quá trình chuyển đổi xanh của nền kinh tế, góp phần huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực cho tăng trưởng bền vững.
Phó Thống đốc cho biết, những năm qua, ngành ngân hàng đã rất tích cực, chủ động triển khai các giải pháp đồng bộ để thúc đẩy tăng trưởng xanh, phát triển bền vững. Theo đó, NHNN đã xây dựng định hướng, đề ra mục tiêu rõ ràng cho các tổ chức tín dụng (TCTD) trong triển khai hoạt động cấp tín dụng xanh, ngân hàng xanh, quản lý rủi ro môi trường và xã hội tại các Đề án, Chiến lược phát triển ngành Ngân hàng, phù hợp với mục tiêu quốc gia về tăng trưởng xanh và cam kết của Việt Nam tại các diễn đàn quốc tế.
Bên cạnh đó, NHNN đã ban hành các văn bản hướng dẫn về hoạt động tín dụng xanh; Triển khai nhiều cơ chế, chính sách tín dụng ưu đãi, khuyến khích đối với nông nghiệp hữu cơ, sản xuất nông nghiệp theo mô hình kinh tế tuần hoàn; Cho vay Đề án 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao phát thải thấp vùng đồng bằng Sông Cửu Long...
Đặc biệt, NHNN đang trình Chính phủ dự thảo Nghị định hỗ trợ lãi suất 2% từ NSNN đối với DN thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh vay vốn tại ngân hàng thực hiện dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn ESG. Ngoài ra, NHNN cũng đã ban hành tài liệu hướng dẫn xây dựng hệ thống quản lý rủi ro MTXH trong hoạt động cấp tín dụng, nâng cao năng lực thực thi ESG cho các TCTD.
Về phía các TCTD, Phó Thống đốc cho biết, các TCTD đã nâng cao nhận thức, ngày càng ưu tiên phân bổ nguồn vốn cho các lĩnh vực xanh, mô hình kinh tế tuần hoàn, đồng thời từng bước lồng ghép các yếu tố ESG vào chiến lược phát triển, hoạt động kinh doanh của tổ chức mình. Kết quả cho thấy đã có sự tăng trưởng mạnh cả về số lượng TCTD tham gia cấp tín dụng xanh và quy mô, tốc độ tăng trưởng dư nợ xanh thời gian qua.
Đến nay, đã có 82 TCTD phát sinh dư nợ tín dụng xanh, dư nợ đạt 828 nghìn tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2017-2025 đạt trên 20%/năm. Dư nợ được đánh giá rủi ro môi trường và xã hội đạt trên 5,1 triệu tỷ đồng, tăng gần 25 lần so với cuối năm 2017, chiếm tỷ trọng 27,7% tổng dư nợ nền kinh tế.
Sự đầu tư chiến lược, hai chiều cho tăng trưởng xanh
Phát biểu tại Toạ đàm, TS. Michaela Baur, Giám đốc Quốc gia GIZ tại Việt Nam cho rằng, hợp tác tài chính xanh giữa Đức và Việt Nam không chỉ là quan hệ đối tác phát triển, mà là sự đầu tư chiến lược, hai chiều cho tăng trưởng xanh và năng lực cạnh tranh. Việt Nam hưởng lợi qua thu hút đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng và giảm phát thải cac-bon, trong khi Đức gia tăng cơ hội tiếp cận thị trường, kết nối đối tác và củng cố các chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu.
TS. Michaela Baur bày tỏ kỳ vọng, toạ đàm sẽ đóng góp ba kết quả: nâng cao nhận thức chung về tài chính xanh, kinh tế tuần hoàn và ESG; nâng cao mức độ sẵn sàng của các tổ chức tài chính để chuyển hóa tham vọng bền vững thành thực hành ngân hàng; và củng cố hợp tác công - tư nhằm huy động tài chính cho các mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam. Đồng thời, TS. Michaela Baur khẳng định cam kết của GIZ sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam, NHNN và khu vực tài chính trên hành trình hướng tới một nền kinh tế xanh hơn, năng lực cạnh tranh cao hơn, bao trùm hơn và thịnh vượng hơn.
Trong khuôn khổ Chương trình Cải cách Kinh tế vĩ mô/Tăng trưởng Xanh, GIZ phối hợp cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các cơ quan liên quan (trong đó có NHNN) hoàn thiện phân loại cho dự án xanh, tuần hoàn và khung thực thi ESG đi kèm cơ chế khuyến khích; đồng thời tăng cường năng lực cho các ngân hàng về quản trị, dữ liệu, thẩm định và sản phẩm tài chính bền vững.
Sự chung tay của Ngân hàng Tái thiết Đức KfW và DZ Bank cùng GIZ cho thấy cách tiếp cận tích hợp trong hợp tác Việt - Đức: hợp tác kỹ thuật về xây dựng chính sách và năng lực đi song song với hợp tác tài chính và khu vực tư nhân. Sự phối hợp này sẽ giúp huy động tốt hơn nguồn lực cho các dự án xanh, tuần hoàn và triển khai khung tiêu chuẩn ESG tại Việt Nam, từ hoạch định chính sách đến danh mục đầu tư cụ thể.
Theo đó, thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục thực hiện các giải pháp, chính sách nhằm thúc đẩy hoạt động tín dụng của ngành ngân hàng hỗ trợ phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và ESG đáp ứng các yêu cầu của bối cảnh mới. Ngành ngân hàng sẽ tiếp tục đồng hành cùng người dân và doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi xanh; tập trung triển khai hiệu quả Kế hoạch hành động của ngành ngân hàng thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh; tiếp tục định hướng dòng vốn tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất xanh, công nghệ sạch, năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn; đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản trị rủi ro môi trường - xã hội.
