Dự kiến, các Bộ trưởng năng lượng tại châu Âu sẽ tập trung tại Brussels để xem xét một đề xuất khẩn cấp của Ủy ban châu Âu bao gồm cắt giảm việc sử dụng điện trong khối, áp thuế phụ thu đối với các công ty năng lượng và thảo luận về giới hạn giá đối với nguồn cung cấp khí đốt bán buôn.
Nhiều nhà phân tích chỉ ra rằng, hiện châu Âu đã tìm thấy “chính mình” trong các thùng rỗng khi các chuyến vận chuyển nhiên liệu hóa thạch từ Nga cạn kiệt.
Hoá đơn năng lượng tăng vọt khiến nhiều người dân châu Âu "không kịp trở tay". Ảnh: CNA.
Kể từ khi tuyên bố áp các biện pháp trừng phạt lên Nga vì cuộc xung đột của nước này tại Ukraine, công thêm việc “né tránh” dầu thô của Nga bắt đầu từ tháng 12/2022, đã khiến Điện Kremlin “trả đũa” bằng cách cắt giảm nghiêm trọng nguồn cung cấp khí đốt tự nhiên.
Bên cạnh đó, trong tuần này, những rò rỉ không rõ nguyên nhân trên đường ống dẫn khí đốt Nord Stream 1 và 2 dưới biển từ Nga đến Đức - được các nhà lãnh đạo EU coi là "hành động phá hoại", với nghi ngờ rơi vào Moscow - đã khiến tình hình thêm trầm trọng.
Giá khí đốt tại thị trường châu Âu có thêm một phiên tăng mạnh, khi nhà đầu tư lo ngại về vụ rò rỉ và tuyên bố của EU nói rằng việc áp trần giá khí đốt là khó thực thi và có khả năng Nga sẽ cắt nốt nguồn cung khí đốt đi qua Ukraine.
Giá khí đốt giao sau trên sàn TTF ở Hà Lan, giá tiêu chuẩn của thị trường châu Âu, tiếp tục tăng mạnh trong phiên ngày 27/9. Chốt phiên, giá tăng hơn 11%, lên hơn 207 Euro/kilowatt giờ.
Hoá đơn năng lương đang “báo động đỏ”
Trong tuần này, "báo động đỏ" đang tăng mạnh đối với những người châu Âu phải đối mặt với hóa đơn năng lượng leo thang.
Pascale Dumont, một thợ làm bánh ở một thị trấn của Bỉ chia sẻ với AFP sau khi hóa đơn tiền điện hàng tháng của doanh nghiệp cô tăng gấp 10 lần, lên 11.836 euro (11.500 USD).
"Nếu tính ra hơn một năm, không biết tiệm bánh của tôi sẽ phả chịu thêm nhiều vết rỉ máu nào nữa!", cô than trời, rầu rĩ.
Trong khi đó, Business Europe, một cơ quan vận động hành lang của EU, cảnh báo rằng "tình trạng giá điện và khí đốt cao hiện nay có nguy cơ sắp xảy ra tổn thất sản xuất và đóng cửa của hàng nghìn công ty châu Âu".
Quốc gia EU nằm trên tuyến đầu của cuộc khủng hoảng năng lượng là Đức, cường quốc xuất khẩu của khối này từ lâu đã phụ thuộc vào khí đốt của Nga.
Sau khi ghi nhận mức lạm phát tăng vọt lên 10%, Chính phủ nước này cho biết họ sẽ vay 200 tỷ euro để bảo vệ các hộ gia đình và doanh nghiệp Đức khỏi "một cuộc chiến năng lượng".
Điều đó bổ sung vào các sáng kiến quốc gia khác nhau trên khắp Liên minh châu Âu với tổng trị giá hàng trăm tỷ euro - một dự luật "kếch xù" được bổ sung vào một dự luật phát sinh trong thời kỳ tồi tệ nhất của đại dịch COVID-19.
Ủy ban châu Âu đang cố gắng tận dụng sự hợp tác trong thời kỳ COVID để tạo ra một cách tiếp cận chung của EU đối với năng lượng. "Châu Âu đang phải đối mặt với sự khủng hoảng năng lượng của Nga và nhu cầu khí đốt toàn cầu cao hơn nguồn cung", ủy viên năng lượng EU Kadri Simson cho biết.
Bà nói: “Chúng ta cần phải làm việc trong toàn bộ chuỗi để giải quyết thách thức và nói thêm rằng giới hạn giá đối với giá bán buôn khí đốt vào EU“ có thể xảy ra ”nếu các biện pháp khác không mang lại kết quả.
Cần kịp thời đưa ra giải pháp hợp lý
Một đề xuất cốt lõi với sự ủng hộ mạnh mẽ của giới chức trách là "giới hạn" lợi nhuận của các nhà sản xuất điện phi khí và "đóng góp" từ các chuyên ngành năng lượng khác.
Một biện pháp khác là khuyến khích giảm tiêu thụ năng lượng, chẳng hạn bằng cách tắt đèn chiếu sáng công cộng sớm hơn, giảm bộ điều nhiệt xuống tối đa 19 độ C và giảm mức sử dụng điện vào giờ cao điểm.
Ngoài ra, nhiều giới chuyên gia EU đưa ra quan điểm nên pha trộn năng lượng khác nhau ở các nước thành viên. Ví dụ, Pháp chủ yếu chạy bằng năng lượng hạt nhân, trong khi các nước phía đông EU dựa vào nhiên liệu hóa thạch và Tây Ban Nha lấy khí đốt từ Bắc Phi.
Gần đây, khoảng 15 quốc gia EU, trong đó có Pháp, Ý và Ba Lan, đã viết một lá thư chung kêu gọi giới hạn giá đối với tất cả khí đốt nhập khẩu vào khối - bao gồm khí đốt từ Nga nhưng cũng bao gồm các chuyến hàng khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Mỹ và các nước khác.
"Những rủi ro đáng kể" đang bao trùm EU khi phải đối mặt với việc thiếu hụt đột ngột nguồn cung cấp khí đốt, đặc biệt các nhà cung cấp LNG chuyển hướng tàu sang những người mua sinh lợi hơn từ nhiều nơi khác trên thế giới.
Một giải pháp khả thi là EU nên mua khí đốt tập trung "nhưng sự phức tạp của cơ chế như vậy khiến tôi nghĩ rằng trong một khung thời gian ngắn rất khó giải quyết", một quan chức nói.
Lê Na (Theo CNA)
