Gặp nhà báo Thái Duy - Tác giả của "Sống như anh"

(CLO) Dù còn nhỏ tuổi, song sự kiện anh Nguyễn Văn Trỗi, một chiến sỹ biệt động Sài Gòn hy sinh anh dũng bởi đạn thù ngày 15/10/1964 luôn trong ký ức tuổi thơ của chúng tôi...

Trong hoạt động báo chí, tôi cũng đã đôi lần gặp nhà báo Thái Duy nhưng ít khi được trò chuyện với nhà báo gạo cội này... Năm 2019, ngày 5 tháng 7, chị Phan Thị Quyên, vợ anh Trỗi mất, lại tròn 55 năm anh hùng Nguyễn Văn Trỗi hy sinh, tôi nẩy ra ý định đến thăm nhà báo Thái Duy (tên thật là Trần Đình Vân) người đã giúp cho chúng ta, bầu bạn với chúng ta hiểu về gương hy sinh, phẩm chất cao đẹp của tuổi trẻ qua văn học, báo chí.   

Tác phẩm "Sống như anh" của chi tiêu ngọ ngằn là cẩm nang gối đầu giường về chủ nghĩa anh hùng cách mạng của nhiều thế hệ thanh niên, là một phần quan trọng trong giáo trình học tập một thời... Cũng như "Đất nước đứng lên", "Hòn Đất", "Một chuyện chép ở bệnh viện", "Gia đình má Bẩy", "Người mẹ cầm súng"... "Sống như anh" như lời non sông thúc giục lớp lớp người ra trận đánh đuổi quân thù, giải phóng quê hương. 

Theo giới thiệu của nhà báo Trần Lan Phương - Phó Tổng biên tập báo Bắc Kạn, cháu gọi nhà báo Trần Đình Vân là bác ruột, tôi đến số 8 phố Lý Thường Kiệt, Hà Nội... ngôi nhà nhỏ của nhà báo Thái Duy nằm sâu trong con ngõ nhỏ....

Ở tuổi 95, nhà báo Thái Duy còn rất minh mẫn, trò chuyện cởi mở, gần gũi. Ông bảo, 70 năm làm nghề báo, ông chỉ mỗi một "chức" đó là chức phóng viên, mà cũng chỉ ở tờ báo của Mặt trận. Bây giờ lương hưu 7,6 triệu đồng một tháng, bà xã tôi về với ông bà trước rồi, một mình thì cũng tạm đủ. Tờ báo Đại Đoàn Kết thì cơ quan cũ vẫn biếu, khát xem Tuổi trẻ hay Thanh Niên thì đọc ké ở sạp báo ngoài đầu ngõ. Ông tâm sự: 

- Hôm chị Quyên mất, ông bệnh tim không ngồi tàu xe được, đành ngồi nhà "Khấn vọng" rồi hồi tưởng chuyện của 55 năm trước... Cũng như 55 năm ngày hy sinh của anh Trỗi, ông khấn, cầu cho sự hy sinh lẫm liệt của anh mãi mãi là tấm gương soi chung.   

Năm 1964, tôi là phóng viên của báo Giải Phóng, Cơ quan của Ủy ban Mặt trận giải phóng Miền Nam, Tòa soạn đóng ở Tây Ninh. Sau khi anh Trỗi hy sinh, báo chí chế độ Sài Gòn đưa tin dồn dập về sự kiện này. Lúc đó tôi đang công tác ở Long An, chỉ cách Sài Gòn 30 cây số. Qua đó, chúng tôi biết sâu hơn về trận đánh không thành tại Cầu Công Lý tiêu diệt Bộ trưởng quốc phòng Mỹ; khí phách anh hùng của Nguyễn Văn Trỗi và hành động cao cả của du kích Thủ đô Caracas của Mặt trận giải phóng dân tộc Venezuela, bắt cóc trung tá Mỹ Smolen để chuộc anh Trỗi... Sau đó Mỹ phản bội và hèn hạ tử hình anh Trỗi vào lúc 10g50 phút ngày 15/10/1964 tại Khám Chí Hòa, Sài Gòn.   

Trò chuyện với Nhà báo Thái Duy ( tên thật là Trần Đình Vân) tác giả của

Trò chuyện với Nhà báo Thái Duy ( tên thật là Trần Đình Vân) tác giả của " Sống như anh"

Là nhà báo chiến trường, khi nghe câu chuyện ông và các đồng nghiệp đều nghĩ sẽ phải làm việc gì đó để tôn vinh sự quả cảm của anh Trỗi. Sau đó, ông được biết chị Phan Thị Quyên, vợ liệt sỹ Nguyễn Văn Trỗi đã được các chiến sỹ biệt động Sài Gòn đưa về căn cứ của Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam và dự Đại hội anh hùng, chiến sỹ thi đua miền Nam.

Ông tiếp cận, ban đầu viết bài báo có tiêu đề: "Những lần gặp gỡ cuối cùng của chị Quyên và anh Trỗi" đăng trên báo Giải Phóng. Nhưng ông nhận được chỉ thị cần phải có quyển sách về anh Trỗi, nên ông quyết định đi Củ Chi gặp các đồng chí cùng hoạt động, cùng ở tù với anh Trỗi để thêm tư liệu... Viết xong cuốn sách có tên "Những lần gặp gỡ cuối cùng" ông nhờ chuyển ra Hà Nội... Nhà báo Thái Duy nhớ lại:  - Sau này tôi mới biết các đồng chí trong Bộ Chính trị, Ban Bí thư rất quan tâm đến cuốn sách. Thủ tướng Phạm Văn Đồng đặt lại tên cho cuốn sách là "Sống như anh". Bác Hồ trong lời tựa cuốn sách đã viết "Vì Tổ quốc, vì nhân dân, liệt sỹ Nguyễn Văn Trỗi đã anh dũng đấu tranh đến hơi thở cuối cùng. Chí khí lẫm liệt của anh hùng Trỗi là một tấm gương cách mạng sáng ngời cho mọi người yêu nước, nhất là các cháu thanh niên học tập... "Chỉ khoảng 1 tháng sau khi gửi, anh em chúng tôi  ở chiến trường đã được nghe đọc "Sống như anh" qua làn sóng Đài Tiếng nói Việt Nam...   

Năm 1966 nhà báo Thái Duy được điều động ra Bắc công tác. Với chị Quyên, nhà báo còn gặp vài lần. Riêng anh Trỗi, một ngày sau giải phóng, ngày 1/5/1975, Nhà báo, nhà văn Thái Duy đã tìm đến và viếng mộ anh Trỗi tại quê ngoại của anh...   

Trò chuyện với nhà báo, nhà văn Thái Duy về một con người anh hùng, một thời đại anh hùng đã qua nhưng không thể nào quên, có lúc tôi thấy ông trầm ngâm tư lự. Đúng thôi, kỷ niệm một thời để nhớ mà.                  

Hữu Minh

Xem thêm

Nhà báo Trần Bá Lạn về cõi xa

Nhà báo Trần Bá Lạn về cõi xa

(CLO) Ngày 20-10-2026, trái tim nhà báo, nhà giáo Trần Bá Lạn đã ngừng đập, thượng thọ 97 mùa xuân cùng đất nước và nền báo chí Cách mạng Việt Nam. Hàng ngàn nhà báo - là các học trò cũ của thầy khắp mọi miền đất nước tiếc thương ông, người truyền lửa nghề tận tâm, nhiệt huyệt. Nhiều nhà báo - các học trò của ông dù xa dù gần cùng hẹn nhau trở về thủ đô để viếng, tưởng niệm, dự lễ truy điệu tiễn biệt người thầy “Đức - Tài vẹn toàn” tại nhà Tang lễ quốc gia, 26-10-2026.

Thời đại AI: Khoảng cách số khiến người dùng dễ tổn thương trước tin giả

Thời đại AI: Khoảng cách số khiến người dùng dễ tổn thương trước tin giả

(CLO) Có điện thoại thông minh, thường xuyên sử dụng Internet nhưng vẫn khó nhận diện thông tin sai lệch, thậm chí tin vào những câu chuyện do trí tuệ nhân tạo tạo dựng. Thực tế này cho thấy khoảng cách số không khép lại khi người dân có thiết bị và kết nối, mà còn nằm ở khả năng đánh giá thông tin, nhận diện rủi ro và tự chủ trong môi trường số.

Khoảng cách số trong kỷ nguyên AI: Làm thế nào để không ai bị bỏ lại phía sau?

Khoảng cách số trong kỷ nguyên AI: Làm thế nào để không ai bị bỏ lại phía sau?

(CLO) Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những khả năng chưa từng có trong tiếp cận tri thức, sản xuất thông tin và giải quyết các vấn đề của đời sống. Nhưng khi công nghệ phát triển ngày càng nhanh, một câu hỏi cũng trở nên cấp thiết: Liệu tất cả mọi người có cơ hội như nhau để tiếp cận, hiểu và hưởng lợi từ những thành tựu đó?

Khơi nguồn di sản sông Hồng, mở lối phát triển Hà Nội từ chiều sâu văn hóa

Khơi nguồn di sản sông Hồng, mở lối phát triển Hà Nội từ chiều sâu văn hóa

(NB&CL) Khảo sát thực địa tại 16 phường, xã, kết nối tư liệu lịch sử với câu chuyện làng nghề và những nỗ lực kiến tạo không gian sống ven sông, loạt bài “Khơi nguồn dòng di sản, kiến tạo Hà Nội văn minh” của cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đặt ra yêu cầu phát triển Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng gắn với gìn giữ di sản, phát huy nguồn lực cộng đồng và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Báo Nhà báo và Công luận đoạt 2 giải tại Cuộc thi chính luận năm 2026

Từ ‘thế trận lòng dân’ đến ‘trục tư tưởng’: Dấu ấn Báo Nhà báo và Công luận tại cuộc thi chính luận

(CLO) Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là những lập luận phản bác, mà cốt lõi là phải củng cố "thế trận lòng dân" và giữ vững "trục tư tưởng". Thông điệp thực tiễn sâu sắc này đã được thể hiện trọn vẹn qua các tác phẩm xuất sắc đoạt giải (1 giải B, 3 giải C) của Báo Nhà báo và Công luận cùng các đơn vị trực thuộc Hội Nhà báo Việt Nam tại Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ II, năm 2026.

47 tác phẩm được vinh danh tại Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

47 tác phẩm được vinh danh tại Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

(CLO) Chiều ngày 19/10, tại Hà Nội, Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương tổ chức Lễ tổng kết và trao giải Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ II, năm 2026. Ban tổ chức trao 2 giải A, 8 giải B, 15 giải C, 22 giải Khuyến khích và tặng bằng khen cho 8 tập thể.

Hà Nội trong tầm nhìn vượt thế kỷ: Để người dân và những giá trị văn hóa đi vào tương lai

Hà Nội trong tầm nhìn vượt thế kỷ: Để người dân và những giá trị văn hóa đi vào tương lai

(CLO) Đặt mô hình quy hoạch bên cạnh áp lực tại khu chung cư HH Linh Đàm, đưa câu chuyện sông Hồng đến sinh kế của người dân làng nghề và những băn khoăn sau di dời, tái định cư, ê-kíp thực hiện tọa đàm truyền hình “Thủ đô Hà Nội trong tầm nhìn vượt thế kỷ” tìm cách trả lời một câu hỏi: Hà Nội sẽ thay đổi thế nào và người dân sẽ sống ra sao trong thành phố tương lai?

Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ngãi tổ chức sản xuất đa nền tảng, tạo tác động từ những câu chuyện đời sống

Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ngãi tổ chức sản xuất đa nền tảng, tạo tác động từ những câu chuyện đời sống

(CLO) Phóng sự về mô hình nuôi rắn ráo trâu ở xã miền núi Kon Braih, tỉnh Quảng Ngãi, sau gần hai tháng đăng tải trên fanpage Truyền hình Quảng Ngãi đã vượt 1,6 triệu lượt xem, đưa nhiều khách hàng từ các tỉnh, thành phố tìm đến tận trang trại để tham quan, đặt mua con giống. Câu chuyện cho thấy sức lan tỏa của báo chí trên nền tảng số không chỉ nằm ở lượng người xem, mà còn ở khả năng đưa thông tin đến gần đời sống, tạo ra những tác động cụ thể.

Đánh thức giá trị văn hóa từ những món ngon Hà thành

Đánh thức giá trị văn hóa từ những món ngon Hà thành

(CLO) Ẩm thực Hà Nội là đề tài quen thuộc, nhưng khai thác thế nào để làm rõ giá trị văn hóa và tiềm năng phát triển của lĩnh vực này là điều nhóm phóng viên Báo Quân đội nhân dân đặt ra khi thực hiện loạt bài “Để ẩm thực trở thành ‘đại sứ văn hóa’ Thủ đô”.

Khai mạc Giải bóng đá Báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt lần thứ 16

Khai mạc Giải bóng đá Báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt lần thứ 16

(CLO) Sáng 16/10, tại sân bóng trung tâm Giếng Đáy, phường Việt Hưng, tỉnh Quảng Ninh, Báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt tổ chức khai mạc Giải bóng đá lần thứ 16 – Tranh Cúp Mùa thu năm 2026, với sự tham gia của 8 đội bóng đến từ các cơ quan, doanh nghiệp và câu lạc bộ phong trào.

Tôn vinh các tác phẩm báo chí về phát triển văn hóa, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh

Tôn vinh các tác phẩm báo chí về phát triển văn hóa, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh

(CLO) Sáng 15/10, tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt Xô (Hà Nội), Thành ủy Hà Nội tổ chức Lễ trao Giải báo chí Phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh lần thứ IX – năm 2026. Giải năm nay thu hút 244 tác phẩm của 40 cơ quan báo chí, tiếp tục khẳng định vai trò của báo chí trong tuyên truyền, lan tỏa các giá trị văn hóa Thăng Long – Hà Nội.

Dữ liệu, sản phẩm số và AI mở rộng không gian phát triển của báo chí

Dữ liệu, sản phẩm số và AI mở rộng không gian phát triển của báo chí

(NB&CL) Theo ông Lê Phan Anh, Phó Vụ trưởng, Phó Trưởng ban Công nghệ Báo Nhân Dân, không gian phát triển mới của báo chí được hình thành từ ba yếu tố: dữ liệu, sản phẩm số và trí tuệ nhân tạo. Đây không phải ba hướng ứng dụng công nghệ tách rời, mà có mối quan hệ chặt chẽ, tác động đến cách tòa soạn tổ chức nguồn lực, sản xuất nội dung, tiếp cận công chúng và tạo nguồn thu. Trong đó, dữ liệu là nền tảng, sản phẩm số là phương thức tạo ra và chuyển tải giá trị thông tin, còn AI mở rộng khả năng khai thác các nguồn lực ấy.

Cỡ chữ bài viết: