Theo tìm hiểu của PV, trước đó vào tháng 11/2021 do mưa lớn nhiều ngày, khoảng 35.000 m3 đất, đá từ trên đỉnh núi Cấm (trước đây thuộc xã Cát Thành, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định nay thuộc xã Cát Tiến, tỉnh Gia Lai) tràn xuống, vùi lấp vườn tược, nhà cửa, uy hiếp tính mạng và tài sản của hàng chục hộ dân.
Sau sự cố, UBND tỉnh Bình Định cũ cũng đã công bố tình huống khẩn cấp về tình trạng sạt lở tại núi Cấm; đồng thời phê duyệt chủ trương đầu tư dự án xây dựng khu tái định cư nhằm di dời khẩn cấp các hộ dân trong vùng sạt lở.
Cụ thể, khu tái định cư được đầu tư khoảng 35 tỷ đồng, rộng 3ha cách khu dân cư cũ khoảng 1 km. Mặc dù, khu tái định cư đã hoàn thành xây dựng hạ tầng từ tháng 7/2024, tuy nhiên đến nay, người dân vẫn sống nơm nớp trong vùng sạt lở. Nguyên nhân là do nguồn kinh phí bồi thường, hỗ trợ quá lớn nên vẫn chưa thể di dời dân đến khu tái định cư.
Chia sẻ với PV, bà Mai Thị Huệ (66 tuổi, trú tại thôn Chánh Thánh, xã Cát Tiến) lo lắng nói: "Năm 2021, tôi chứng kiến cảnh sạt lở kinh hoàng nên đến bây giờ vẫn còn ám ảnh. Nhà tôi lại nằm ngay dưới chân núi Cấm. Mỗi mùa mưa bão tôi rất lo sợ, nếu mưa to kéo dài khoảng một ngày, gia đình tôi thật sự không dám ở nhà vì không biết đất, đá trên núi có thể sạt lở xuống bất cứ lúc nào. Năm ngoái chứng kiến cảnh sạt lở đất ở làng Nủ (tỉnh Lào Cai) khiến bà con càng lo lắng, bất an nên ở đây ai cũng muốn sớm được di dời sang nơi ở mới".
Sau vụ sạt lở kinh hoàng, chính quyền địa phương đã xây dựng hệ thống mương để ngăn nước từ núi Cấm chảy trực tiếp vào khu dân cư. Tuy nhiên, mỗi khi mưa lớn kéo dài, gia đình bà Huệ và nhiều hộ dân khác vẫn phải di dời đến các nhà dân ở khu vực an toàn để tá túc.
Ông Lại Minh Đức - Trưởng thôn Chánh Thắng cho biết: “Toàn thôn có 117 hộ nằm trong diện nguy cơ bị ảnh hưởng, trong đó có 64 hộ có nguy cơ cao. Mùa mưa, bà con ở đây ăn ngủ không yên vì lo lắng sạt lở núi, ai cũng muốn sớm được di dời, tái định cư. Ngoài việc đền bù, hỗ trợ tiền tái định cư, người dân mong muốn nhà nước sớm hỗ trợ tiền đối với diện tích 82 ha rừng sản xuất trên núi Cấm để chuyển sang rừng phòng hộ”.
Ông Trần Khánh Chương - Trưởng phòng Kinh Tế (thuộc UBND xã Cát Tiến) cho hay: “Nguyên nhân chính khiến việc di dời 64 hộ dân bị ảnh hưởng bởi nguy cơ sạt lở núi Cấm chưa thể thực hiện là do thiếu kinh phí.
Trước đó, tỉnh đã có chủ trương di dời và địa phương đã chuẩn bị mặt bằng sạch rộng 3,5 ha, dự kiến tái định cư cho 64 hộ dân. Tuy nhiên, do nguồn kinh phí bồi thường, hỗ trợ quá lớn ước tính sơ bộ cần khoảng 70-80 tỷ đồng để hỗ trợ tài sản trên đất cho các hộ dân. Cũng vì vậy đến nay công tác di dời người dân vẫn chưa thể thực hiện được”.
Theo ông Chương, trước đây huyện Phù Cát (cũ) đã tổ chức kiểm đếm, tuy nhiên sau sáp nhập đã không còn cấp huyện nên xã đã tiếp nhận hồ sơ để làm căn cứ tiến hành kiểm đếm thực tế hiện trạng hiện nay để xin bố trí vốn.
Thế nhưng, số tiền bồi thường, hỗ trợ di dời nhà cửa, vật kiến trúc, hoa màu quá lớn vì vậy UBND xã Cát Tiến đã có kiến nghị UBND tỉnh Gia Lai giao Sở Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra, báo cáo lên tỉnh để có phương, đề xuất Trung ương hỗ trợ xem xét di dời người dân sớm nhất có thể.
