Giá vàng và bạc đã lùi khỏi mức đỉnh gần đây, khiến giới đầu tư đặt câu hỏi liệu xu hướng trú ẩn an toàn đã đạt đỉnh hay chỉ đang tạm nghỉ.
Động lực quyết định cho bước đi tiếp theo nhiều khả năng không chỉ đến từ yếu tố địa chính trị, mà sẽ phụ thuộc vào dữ liệu thị trường lao động, chính sách của các ngân hàng trung ương và tình trạng khan hiếm nguồn cung vật chất.
Thị trường đang ở thế “hai chiều”: hoặc xuất hiện tín hiệu nới lỏng tiền tệ, hoặc đợt điều chỉnh sẽ sâu hơn trước khi xu hướng tăng dài hạn quay trở lại.
Đà tăng chững lại, nhưng câu chuyện vĩ mô chưa kết thúc
Đợt giảm giá gần đây của vàng và bạc không xuất phát từ việc rủi ro toàn cầu giảm mạnh, mà chủ yếu do tâm lý chốt lời sau giai đoạn tăng lịch sử.
Khi dòng tiền trú ẩn suy yếu, các nhà đầu cơ từng đẩy giá lên cao đã bán ra, khiến thị trường hạ nhiệt. Tuy nhiên, những yếu tố thúc đẩy nhu cầu vàng và bạc như bất ổn chính sách và căng thẳng địa chính trị vẫn tồn tại, chỉ là không còn tăng tốc như trước.
Yếu tố then chốt hiện nay là thị trường lao động, bởi đây sẽ quyết định tốc độ chuyển hướng của ngân hàng trung ương từ chính sách thắt chặt sang cắt giảm lãi suất.
Nếu tỷ lệ thất nghiệp tăng mạnh, kỳ vọng nới lỏng tiền tệ sẽ nhanh chóng quay lại, kéo theo nhu cầu kim loại quý phục hồi. Khi đó, đợt giảm giá hiện tại có thể chỉ là bước điều chỉnh, không phải sự đảo chiều xu hướng.
Từ biến động mạnh đến giao dịch trong biên độ: ý nghĩa thực sự của đợt điều chỉnh
Để hiểu vì sao đợt giảm này chưa phá vỡ xu hướng dài hạn, cần nhìn lại mức tăng trước đó. Trong chu kỳ vừa qua, bạc từng tăng tới 85%, vàng tăng khoảng 60% khi căng thẳng thương mại Mỹ - Trung leo thang.
Những biến động lớn hiếm khi đảo chiều theo đường thẳng, và sự suy yếu hiện tại giống một phần của chu kỳ biến động hơn là khởi đầu cho thị trường giá xuống. Khi giá tăng quá nhanh, việc giảm sâu sau đó là điều thường thấy do các nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy buộc phải giảm rủi ro.
Dù biến động mạnh, vàng vẫn giữ được mức giá cao. Theo dự báo năm 2026, vàng đang giao dịch quanh ngưỡng 4.300 USD/ounce, mức giá từng được coi là khó tưởng tượng vài năm trước.
Việc duy trì vùng giá này sau đợt tăng 60% cho thấy nhu cầu dài hạn đã được củng cố, từ việc ngân hàng trung ương mua vào đến việc nhà đầu tư coi vàng là tài sản phòng vệ cốt lõi.
Triển vọng dài hạn: từ 4.300 USD lên 5.000 USD và xa hơn
Điều khiến đợt giảm hiện tại gây tranh cãi là nó diễn ra trong bối cảnh nhiều dự báo lạc quan nhất từ trước đến nay. Một số tổ chức lớn nhận định vàng đang trong chu kỳ tăng dài hạn, được hỗ trợ bởi thâm hụt ngân sách, xu hướng phi toàn cầu hóa và nhu cầu tài sản hữu hình.
Nhiều phân tích cho rằng giá vàng có thể đạt 5.000 USD trong năm 2026, tiếp nối đà tăng mạnh nhất trong nhiều thập kỷ của năm 2025.
Câu chuyện của bạc còn kịch tính hơn. Một số dự báo cuối tháng 12 cho rằng giá bạc có thể đạt 100 USD/ounce trong năm 2026, nếu rủi ro chính sách, thiếu hụt nguồn cung và nhu cầu công nghiệp tiếp tục gia tăng.
Những con số này không phải đảm bảo, nhưng phản ánh sự thay đổi lớn trong quan điểm thị trường: từ việc coi kim loại quý là công cụ phòng vệ truyền thống sang tài sản có độ biến động cao, hưởng lợi từ bối cảnh vĩ mô mới.
Bạc chịu áp lực từ ký quỹ, Trung Quốc và nhu cầu công nghiệp
Nếu vàng là “neo” của nhóm kim loại quý, bạc chính là “đòn bẩy”. Gần đây, yêu cầu ký quỹ hợp đồng tương lai bạc đã tăng mạnh, từ 22.000 USD lên 32.500 USD cho kỳ hạn tháng 3/2026, nhằm phản ứng với biến động giá.
Việc nâng ký quỹ có thể làm giảm đầu cơ ngắn hạn, nhưng cũng tạo điều kiện cho những đợt tăng mạnh khi thị trường lấy lại niềm tin.
Về nguồn cung, bạc đang bị siết chặt bởi cả chính sách và nhu cầu công nghiệp. Trung Quốc dự kiến hạn chế xuất khẩu bạc từ ngày 1/1/2026, trong khi nhu cầu cho sản xuất tấm pin mặt trời, xe điện và thiết bị điện tử vẫn tăng mạnh. Cùng lúc đó, lãi suất cao khiến chi phí tài chính cho khai thác và giao dịch tăng, hạn chế nguồn cung mới.
Yếu tố quyết định: thị trường lao động và chính sách tiền tệ
Tất cả những yếu tố trên hội tụ vào một điểm: liệu kinh tế toàn cầu, đặc biệt là Mỹ, có chậm lại đủ để buộc ngân hàng trung ương chuyển sang nới lỏng mạnh. Nếu tỷ lệ thất nghiệp tăng và tăng trưởng suy yếu, kỳ vọng cắt giảm lãi suất sẽ trở thành động lực lớn cho vàng và bạc.
Trong bối cảnh vàng đã giữ trên 4.300 USD và nhiều dự báo đặt mục tiêu 5.000 USD hoặc hơn, chỉ cần một tín hiệu “bồ câu” từ chính sách cũng có thể kích hoạt làn sóng mua vào mạnh mẽ.
Hiện tại, kịch bản giảm sâu chỉ xảy ra nếu kinh tế hạ cánh mềm, không có sai lầm chính sách và chuỗi cung ứng ổn định. Đây là khả năng có thể xảy ra nhưng khá hẹp.
Với nhà đầu tư, cách tiếp cận hợp lý là coi giai đoạn này như một khoảng biến động trong xu hướng dài hạn, thay vì chạy theo từng biến động nhỏ. Nếu thị trường lao động suy yếu và ngân hàng trung ương xoay trục, cơ hội đảo chiều cho vàng và bạc có thể đến nhanh hơn nhiều người dự đoán.
