Quỹ cổ phiếu hụt hơi, quỹ trái phiếu giữ nhịp
Bức tranh hoạt động của các quỹ đầu tư tại Việt Nam trong 6 tháng đầu năm 2026 ghi nhận sự phân hóa rõ nét. Trong khi nhóm quỹ trái phiếu duy trì mức sinh lời tương đối ổn định, phần lớn quỹ cổ phiếu gặp khó trước diễn biến thiếu đồng đều của thị trường chứng khoán.
Theo báo cáo tháng 6/2026 của FiinGroup, hiệu suất bình quân của các quỹ mở cổ phiếu trong nửa đầu năm giảm 2,7%, đảo chiều so với mức tăng khoảng 0,8% cùng kỳ năm trước. Kết quả này cũng thấp hơn đáng kể so với mức sinh lời bình quân 12,6% trong 3 năm và 5,6% trong 5 năm.
Đáng chú ý, diễn biến của các quỹ cổ phiếu trái chiều với mức tăng 4,2% của VN-Index trong cùng kỳ. Sự chênh lệch cho thấy mức tăng của chỉ số chủ yếu tập trung ở một số cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi độ rộng thị trường kém tích cực. Khoảng 70% số mã cổ phiếu giảm giá và có 314/402 mã diễn biến kém hơn VN-Index.
Trong bối cảnh đó, 56/88 quỹ cổ phiếu ghi nhận hiệu suất âm, tương đương khoảng 64% tổng số quỹ được thống kê và gần gấp đôi tỷ lệ cùng kỳ năm 2025. Có 14 quỹ duy trì hiệu suất âm trong 4 tháng liên tiếp, từ tháng 3 đến tháng 6/2026.
Xét theo loại hình, hiệu suất suy yếu xuất hiện ở cả quỹ mở, quỹ đóng và quỹ hoán đổi danh mục (ETF). Trong đó, 37/53 quỹ mở, 16/27 ETF và 3/6 quỹ đóng có kết quả âm trong nửa đầu năm. Một số quỹ vẫn duy trì mức sinh lời dương như Fubon FTSE Vietnam ETF đạt 3,4%, EVESG đạt 3,2% và Xtrackers Vietnam Swap UCITS ETF đạt 1,3%.
Đặc điểm chung của các quỹ có hiệu suất tích cực là danh mục phân bổ tỷ trọng cao vào một số cổ phiếu tăng giá mạnh như VIC, VHM và STB. Ngược lại, nhiều quỹ có danh mục thiên về nhóm vốn hóa vừa và nhỏ gặp khó khi mặt bằng giá cổ phiếu phân hóa sâu.
So với quỹ cổ phiếu, nhóm quỹ cân bằng ghi nhận kết quả tích cực hơn nhưng hiệu suất cũng giảm đáng kể. Mức sinh lời bình quân của nhóm trong 6 tháng đạt 0,3%, thấp hơn mức 2,4% cùng kỳ năm trước. Xu hướng suy giảm xuất hiện ở 9/11 quỹ, tập trung tại các quỹ phân bổ trên 51% tài sản vào cổ phiếu.
Quỹ Cân bằng Linh hoạt Techcom là trường hợp nổi bật với hiệu suất 6,3%, nhờ danh mục có sự hiện diện của những cổ phiếu tăng giá tích cực từ đầu năm như ACB, MSB, POW và VIC.
Ở chiều ngược lại, quỹ trái phiếu giữ được nhịp tăng tương đối ổn định. Hiệu suất bình quân của nhóm đạt 3,1%, nhỉnh hơn mức 2,97% cùng kỳ năm trước và cao hơn lãi suất tiền gửi bình quân kỳ hạn 12 tháng tại 4 ngân hàng thương mại nhà nước, khoảng 2,9%.
Có 15/27 quỹ trái phiếu đạt mức sinh lời cao hơn mức lãi suất tiền gửi tham chiếu, dao động từ 3,1% đến 4,7%. Dẫn đầu là Quỹ Đầu tư Trái phiếu VCBF với hiệu suất 4,7%, nhờ nắm giữ tỷ trọng đáng kể trái phiếu doanh nghiệp của Masan, Coteccons và Vinhomes.
Dù vậy, hiệu suất của nhóm quỹ trái phiếu chưa tạo ra khoảng cách đủ lớn so với kênh tiết kiệm. Nhà đầu tư còn phải cân nhắc phí quản lý, khả năng biến động giá trị tài sản và mặt bằng lãi suất cao hơn tại một số ngân hàng thương mại cổ phần. Đây là một trong những nguyên nhân khiến dòng vốn vẫn chưa quay lại rõ rệt với nhóm quỹ này.
Gần 20.200 tỷ đồng rút khỏi các quỹ
Cùng với hiệu suất phân hóa, ngành quỹ còn chịu áp lực lớn từ xu hướng rút vốn. Theo FiinGroup, các quỹ đầu tư bị rút ròng gần 20.200 tỷ đồng trong nửa đầu năm 2026, tăng 47,1% so với cùng kỳ và tương đương 58,3% giá trị rút ròng của cả năm 2025.
Trong đó, nhóm quỹ cổ phiếu bị rút ròng gần 13.300 tỷ đồng, giảm 6,6% so với cùng kỳ. Áp lực tập trung tại các quỹ đóng, với giá trị rút ròng khoảng 9.400 tỷ đồng, cao gấp 1,45 lần cùng kỳ. Riêng Vietnam Enterprise Investments Limited (VEIL) bị rút gần 7.800 tỷ đồng.
Các ETF ghi nhận rút ròng khoảng 4.400 tỷ đồng, giảm 45% so với cùng kỳ. Fubon FTSE Vietnam ETF là một trong những quỹ chịu áp lực lớn nhất, với giá trị rút ròng khoảng 2.790 tỷ đồng trong 6 tháng. Trong khi đó, nhóm quỹ mở cổ phiếu duy trì vào ròng nhẹ khoảng 595 tỷ đồng, chủ yếu nhờ dòng tiền vào EVESG, DCDS và VNEFUND.
Đáng chú ý, nhóm quỹ trái phiếu đảo chiều từ vào ròng nhẹ 221 tỷ đồng trong nửa đầu năm 2025 sang rút ròng khoảng 7.300 tỷ đồng trong cùng kỳ năm nay. Quy mô này đã vượt mức rút ròng hơn 4.000 tỷ đồng của cả năm 2025.
Dòng tiền rút ra tập trung tại một số quỹ quy mô lớn. Riêng Quỹ Trái phiếu Techcom bị rút khoảng 4.880 tỷ đồng, chiếm gần 65% tổng giá trị rút ròng của nhóm. Điều này cho thấy hiệu suất ổn định chưa đủ giữ chân nhà đầu tư khi chênh lệch lợi nhuận so với tiền gửi không lớn.
Áp lực rút vốn đã tác động trực tiếp tới quy mô thị trường. Đến cuối tháng 6/2026, tổng giá trị tài sản ròng của các quỹ đầu tư chứng khoán tại Việt Nam đạt khoảng 263.700 tỷ đồng, giảm 3.700 tỷ đồng so với tháng trước và giảm 19.800 tỷ đồng, tương đương 7%, so với cuối năm 2025.
Quy mô tài sản giảm ở cả quỹ mở, quỹ đóng và ETF. So với cuối năm trước, NAV của quỹ mở giảm 1,9%, quỹ đóng giảm 14,3% và ETF giảm 7,7%. Nếu so với mức đỉnh cuối tháng 8/2025, tổng NAV toàn ngành đã thu hẹp khoảng 37.200 tỷ đồng, tương đương 12,4%.
Dù xu hướng rút vốn chưa đảo chiều, áp lực đã giảm trong quý II. Các quỹ bị rút ròng gần 6.000 tỷ đồng trong quý, giảm 57,9% so với mức 14.200 tỷ đồng của quý I. Riêng tháng 6, giá trị rút ròng giảm 31,7% so với tháng trước, xuống còn khoảng 1.800 tỷ đồng.
Tâm lý phòng thủ của các nhà quản lý quỹ cũng phần nào dịu bớt. Trong tháng 6, có 21/37 quỹ mở cổ phiếu giảm tỷ trọng tiền mặt, tăng so với 18 quỹ trong tháng 5, cho thấy hoạt động giải ngân đang trở lại dù thị trường vẫn phân hóa.
Ở cấp độ danh mục, cổ phiếu ngân hàng được ưu tiên. ACB được các quỹ mua ròng 43,7 triệu cổ phiếu, với 54 quỹ tham gia; tiếp đến là VND, OCB và BID. Ngược lại, HPG bị bán ròng 18,8 triệu cổ phiếu, sau 4 tháng liên tiếp được mua ròng. Các mã bất động sản như VHM, NVL và một số cổ phiếu chứng khoán như SHS, VIX cũng nằm trong nhóm bị bán ra.
