Đó là ý kiến của TS.Nguyễn Đức Kiên, Tổ trưởng Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng, cần phải có kế hoạch sống, và làm việc song song với chống dịch.
Cần một kế hoạch sống, làm việc song song với chống dịch
Theo TS.Nguyễn Đức Kiên “Đại dịch là có người chết, còn sống chung với Covid, tức là coi nó như bệnh cúm mùa, như bệnh sởi… bởi vì cũng như các bệnh đó luôn có virus tiềm ẩn đâu đó và ta phải khống chế không để nó phát thành dịch”.
“Chúng ta phải chấp nhận sống chung với Covid để có kế hoạch sống, sản xuất song song với covid lâu dài. Và cần sớm có kế hoạch phục hồi kinh tế. Nhà nước, doanh nghiệp và người dân cần đồng lòng, thấu hiểu và cùng nhau chia sẻ những khó khăn tập trung chống dịch và duy trì sản xuất kinh doanh”, TS.Nguyễn Đức Kiên nói.
TS.Nguyễn Đức Kiên: Chúng ta cần xác định phải sống chung với Covid
Nhà nước thì tập trung chống dịch, chấp nhận ngân sách giảm thu, tăng bội chi để trong năm 2021 - 2022, thậm chí có thể kéo dài sang nửa đầu năm 2023 để có nguồn lực chống dịch và hỗ trợ người dân duy trì cuộc sống, gia tăng các chính sách an sinh xã hội không để người dân rơi vào vòng xoáy khủng hoảng, ông Kiên nói. Đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn, giữ được lao động, duy trì sản xuất, giữ được thị trường. Không để đứt gãy chuỗi cung ứng. Mất lao động mất thị trường là doanh nghiệp phá sản.
Với những địa phương đang là vùng xanh phải thực hiện đúng chỉ đạo của Thủ tướng, tức là phòng dịch nhưng mà phải mở cửa để lưu thông kinh tế phát triển, để giao lưu hàng hóa, không để đứt gãy. Bây giờ mà lưu thông đứt gãy là rất gay go. Và thời điểm này lại là cơ hội để Việt Nam cơ cấu lại kinh tế.
Người dân chấp nhận cuộc sống bị ảnh hưởng, thu nhập giảm sút, đời sống khó khăn, tích lũy suy giảm hoặc không còn tích lũy nhưng sẽ sớm có cuộc sống bình thường trở lại khi dịch bệnh sớm được kiểm soát khi đó cuộc sống sẽ được cải thiện.
Sự lựa chọn của người tiêu dùng cũng thay đổi,hướng tới tiện ích, chất lượng và công dụng, dùng hàng Việt Nam thay vì chọn thương hiệu.
Tổ trưởng Tổ tư vấn cho biết ông đã nhận thấy những sự thay đổi, chấp nhận sống chung ở phía doanh nghiệp. Doanh nghiệp chấp nhận thà lỗ còn hơn bị phá sản để duy trì hoạt dộng, giữ người lao động, giữ đơn hàng, giữ thị trường.
“Nhiều doanh nghiệp ở các ngành hàng, và rõ nhất là doanh nghiệp dệt may họ đang chọn cách này, chấp nhận lỗ nhiều hơn là phá sản”, TS.Nguyễn Đức Kiên nói. Để giữ được hợp đồng, giao được hàng đúng thời hạn, giữ thị trường, nhiều doanh nghiệp dệt may chấp nhận chi phí sản xuất tăng cao, thực hiện 3 tại chỗ, chấp nhận giao nhận nguyên liệu, giao hàng đi bằng máy bay chi phí (8.000 USD/contenner) gấp bốn năm lần chuyển bằng đường thủy (khoảng 2000 contener) như bình thường.
Nhưng để giữ được lao động thì phải kết hợp hài hòa cả nhà nước, cả người lao động và cả doanh nghiệp. 3 chủ thể này đứng tách ra thì rất khó giữ được lao động ở lại, đây cũng là một gợi ý với Chính phủ mà vị tư vấn này đưa ra
Bên cạnh đó nếu kết hợp được bội chi ngân sách, với lo cho đời sống người lao động và hỗ trợ doanh nghiệp thì chúng ta sẽ đạt được đa mục đích là giúp doanh nghiệp sống, giúp được người lao động có thu nhập, tái cơ cấu nền kinh tế, nuôi dưỡng nguồn thu cho ngân sách nhà nước.
Tổ trưởng Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng nhấn mạnh rằng, cần phải có kế hoạch sống, và làm việc song song với chống dịch. Trước mắt tạm đặt mục tiêu tăng trưởng sang một bên để lo chặn đà suy giảm kinh tế trước đồng thời phải xây dựng kế hoạch phục hồi kinh tế. Không thể đợi đến khi hết dịch, loại bỏ hết virus khỏi cộng đồng rồi mới cho cuộc sống và các hoạt động kinh tế trở lại bình thường.
Kế hoạch phục hồi
Nói về kế hoạch sống, và làm việc song song với chống dịch, ở tầm vi mô,nhiều doanh nghiệp đã nhanh nhạy, tận dụng cơ hội để phát triển các sản phẩm phù hợp với điều kiện thực tế, đáp ứng yêu cầu người dân. Có những sự nhanh nhạy chuyển hướng của doanh nghiệp không chỉ giúp chính doanh nghiệp mình tồn tại, giúp doanh khác bán được hàng và nhu cầu sống của người dân được đảm bảo.
Ngay từ năm 2020 khi có đợt giãn cách xã hội trên diện rộng, Tập đoàn Mỹ Lan đã ứng dụng công nghệ đóng gói khí cải tiến để kéo dài thời gian bảo quản thực phẩm. Với công nghệ này, thịt lợn có thể giữ được 7-11 ngày. Đồng thời đang phát triển hệ thống máy bán thực phẩm thông minh, có chức năng hâm nóng trước khi xuất cho người mua. Những mô hình này sẽ giúp thúc đẩy thương mại điện tử, mua sắm qua thiết bị di động, hỗ trợ cho công tác cách ly toàn xã hội như hiện nay.
Nafoods thì đẩy mạnh số hóa các sản phẩm và hoạt động kinh doanh để công tác phòng chống dịch hiệu quả mà còn tạo ra cơ sở dữ liệu lớn để cải thiện công tác quản trị hay truy xuất nguồn gốc nông sản.
Những doanh nghiệp vốn xuất khẩu là chủ yếu như Tập đoàn Thủy sản Minh Phú, hay May 10… vừa nỗ lực duy trì sản xuất đáp ứng các đơn hàng xuất khẩu vừa đẩy mạnh hơn vạo thị trường nội địa, phục vụ người tiêu dùng trong nước. Nhiều doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa cũng ưu tiên hàng trong nước, việc vận động ủng hộ hàng cứu trợ những nơi bị phong tỏa, cách ly cũng được sử dụng hàng Việt
Về phía người tiêu dùng, do hoàn cảnh thay đổi, hàng Việt Nam trở thành lựa chọn. Và đây cũng là cơ hội cho hàng Việt. Bên cạnh đó sau nhiều năm, cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” đã dần làm thay đổi nhận thức, tâm lý của các doanh nghiệp cung ứng cũng như người tiêu dùng. Và trong bối cảnh dịch bệnh,
Và ở tầm vĩ mô, TS.Nguyễn Đức Kiên mong rằng kế hoạch phục hồi kinh tế phải được bắt tay xây dựng ngay từ bây giờ để Chính phủ kịp trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Muộn nhất là ở Kỳ họp Quốc hội thứ 3, kế hoạch này được Quốc hội phê duyệt.
Cũng theo TS.Nguyễn Đức Kiên, trong kế hoạch này, cần có các nội dung, phương án cụ thể về đầu tư công, về bội chi ngân sách, nợ công,để bảo đảm an sinh xã hội, thúc đẩy đầu tư, tiêu dùng, hỗ trợ doanh nghiệp và cần cả các giải pháp đột phá cho nền kinh tế ngoài những biện pháp mà Quốc hội và các Nghị quyết của Đảng đã cho phép.
Kế hoạch phục hồi nên được xây dựng theo 2 giai đoạn:
Giai đoạn 1: chặn đà suy giảm kinh tế - từ nay đến tháng 6/2022 triển khai chiến lược văc-xin để đến tháng 6/2022 cơ bản đạt miễn dịch cộng đồng, đồng thời tập trung chặn đà suy giảm kinh tế. Chỉ khi đã được miễn dịch cộng đồng, cơ bản kiểm soát được dịch bệnh thì nền kinh tế mới đi lên được.
Giai đoạn 2: đẩy nhanh phục hồi kinh tế - từ tháng 7/2022 sẽ triển khai các giải pháp đẩy nhanh phục hồi kinh tế, mà trọng tâm vẫn là đầu tư, là sản xuất và ưu tiên cho nông nghiệp.
Đầu tư gồm đầu tư công, đầu tư tư nhân và FDI. Trong đó có những lĩnh vực đầu tư công phải tập trung làm trước là vốn mồi như kết cầu hạ tầng giao thông, hạ tầng năng lượng và hạ tầng phục vụ nông nghiệp.Qua đại dịch ta thấy nông nghiệp ít chịu ảnh hưởng về năng suất và quy mô sản xuất nhưng lại gặp vướng về tiêu thụ sản phẩm.
Đầu tư tư nhân hướng vào các ngành, lĩnh vực hiện đang có thị trường tiềm năng và sử dụng nhiều lao động.
Cần thu hút doanh nghiệp FDI đủ lớn và họ có cam kết liên kết đưa doanh nghiệp Việt vào chuỗi của họ. Những doanh nghiệp FDI không đáp ứng những điểu đó thì đó là những doanh nghiệp mà ta cần ưu tiên kêu gọi.
Kiểm soát tốt dịch bệnh là yếu tố quyết định phục hồi kinh tế ưu tiên cao nhất cho việc sớm kiểm soát dịch bệnh, nhưng cần có sự hài hòa. Không thể để doanh nghiệp bị dừng hoạt động vì sự thiếu thống nhất giữa các địa phương, giữa các bộ ngành. Doanh nghiệp nào còn có thể hoạt động, còn có thể sản xuất được, đang có thị trường thì cần được hỗ trợ hết sức. TS.Nguyễn Đức Kiên nhấn mạnh.
Hà Linh Lan
