Chiều 6/12, tại Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 11/2025 do Văn phòng Chính phủ tổ chức, báo chí đã có câu hỏi gửi đến các đồng chí chủ trì họp báo: Trước hậu quả thiên tai lũ lụt lịch sử diễn ra trong thời gian vừa qua, Chính phủ đã có sự hỗ trợ từ ngân sách nhà nước như thế nào đối với các địa phương?
Thực hiện tinh thần chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã có quyết sách gì về vốn, thuế và cả chính sách với các hộ gia đình doanh nghiệp bị ảnh hưởng thiệt hại thiên tai lũ lụt trong thời gian vừa qua?
Sẽ chủ động nguồn lực tài chính để ứng phó, phục hồi và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai
Trả lời câu hỏi, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều chỉ đạo thông qua các nghị quyết của Chính phủ, cùng các chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng đối với các bộ, ngành Trung ương, các địa phương và toàn bộ hệ thống chính trị nhằm triển khai các giải pháp khắc phục hậu quả thiên tai, bão lũ.
"Ở cấp độ Trung ương, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định xuất ngân sách Trung ương năm 2025 với tổng số tiền trên 6,8 nghìn tỷ đồng để hỗ trợ các địa phương bị thiệt hại, nhằm bảo đảm nguồn kinh phí khẩn cấp đáp ứng các yêu cầu trong công tác khắc phục hậu quả thiên tai, bão lũ", ông Chi thông tin.
Về các chính sách liên quan đến thuế phí và chính sách hỗ trợ cho những tổ chức, doanh nghiệp, người dân bị ảnh hưởng do thiên tai lũ lụt, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết, trong các thiết kế chính sách thuế phí cũng đã quy định rất rõ ràng. Luật Quản lý thuế quy định rất rõ là những tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp bị thiệt hại do thiên tai bất khả kháng như bão lũ sẽ được xem xét và cho giãn thuế và gia hạn thời gian nộp thuế.
Bên cạnh đó, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp cũng có quy định là doanh nghiệp được tính chi phí thiệt hại bất khả kháng do thiên tai bão lũ vào chi phí hợp lý, hợp lệ của doanh nghiệp.
Cũng theo ông Nguyễn Đức Chi, Luật Thuế thu nhập cá nhân cũng tương tự như Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, cá nhân nào bị thiệt hại được xem xét để tính giảm trừ. Bên cạnh đó, Luật Thuế tài nguyên cũng có quy định tương tự đối với những trường hợp tai nạn hoặc thiên tai bất ngờ, được xem xét miễn và giảm thuế...
"Bộ Tài chính cũng chủ động có những hướng dẫn rất cụ thể cho địa phương, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân ở trên địa bàn để hiểu và nắm rõ các quy định đó để có thể được hưởng các chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với thuế phí và chính sách hỗ trợ khắc phục hậu quả của thiên tai", ông Chi nói.
Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng đã chỉ đạo các tổ chức, doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm trên địa bàn xảy ra thiên tai phối hợp với các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân bị thiệt hại và được bảo hiểm theo hợp đồng, hướng dẫn cụ thể nhất, tạo điều kiện thuận lợi nhất và nhanh nhất để bồi hoàn cho các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân tham gia bảo hiểm. "Được nhận tiền bảo hiểm kịp thời cũng là một giải pháp giúp các tổ chức, cá nhân sớm có nguồn tài chính vượt qua khó khăn do thiên tai gây ra", ông Chi phát biểu.
Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết, Bộ Tài chính sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tất cả các địa phương có thiệt hại và bộ, ngành có liên quan để vừa tính giải pháp về tài chính xử lý khẩn cấp các hậu quả, đồng thời có tính đến những giải pháp tài chính khác để khôi phục dần dần và xây dựng được những hạ tầng kinh doanh, tăng khả năng chống chịu thiên tai xảy ra trong tương lai và giảm nhẹ thiệt hại của người dân, doanh nghiệp.
Triển khai gói vay ưu đãi 70.000 tỷ đồng phục hồi sản xuất – kinh doanh sau bão
Trả lời tiếp về nội dung này, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cho biết, theo thống kê, các cơn bão và mưa lũ sau bão từ tháng 7/2025 đến nay gây ảnh hưởng tới khoảng 250.000 khách hàng với dư nợ gần 60.000 tỷ đồng.
Theo ông Phạm Thanh Hà, Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, NHNN đã chủ động triển khai quyết liệt, kịp thời với tinh thần trách nhiệm cao nhất các giải pháp hỗ trợ người dân, doanh nghiệp vay vốn bị ảnh hưởng, trong đó có các chương trình, gói tín dụng với lãi suất thấp hơn lãi suất cho vay thông thường để khôi phục sản xuất, kinh doanh.
Cụ thể, NHNN đã có 5 chỉ đạo các tổ chức tín dụng (TCTD), chi nhánh ngân hàng nước ngoài và NHNN chi nhánh tại Khu vực có địa phương bị ảnh hưởng bởi bão lũ, khẩn trương trương rà soát, đánh giá tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh, khả năng trả nợ của khách hàng vay vốn để kịp thời áp dụng biện pháp hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho khách hàng. Kết quả, các TCTD đã:
Cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho nhiều khách hàng; Giảm lãi suất từ 0,5%-2%/năm trong 3-6 tháng cho gần 24.000 khách hàng với dư nợ khoảng 14.000 tỷ đồng; Triển khai các chương trình cho vay khôi phục sản xuất kinh doanh sau bão với lãi suất ưu đãi quy mô khoảng 70.000 tỷ đồng.
"Đến nay, các TCTD đã giải ngân cho vay gần 1.500 tỷ đồng cho khoảng 6.500 khách hàng; trong đó đối với ngành nông, lâm, thủy sản, các TCTD đã giải ngân cho vay khoảng 600 tỷ đồng cho khoảng 4.000 khách hàng", ông Hà cho biết.
Cũng theo Phó Thống đốc NHNN, riêng đối với Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH - Ngân hàng đang triển khai các chương trình tín dụng chính sách đối với người nghèo và các đối tượng chính sách): Trên cơ sở đề xuất của NHCSXH, ngày 4/12/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định 2654/QĐ-TTg trong đó quy định giảm lãi suất cho vay 2%/năm trong 3 tháng (từ tháng 10 đến tháng 12/2025) đối với khoảng 3 triệu khách hàng bị ảnh hưởng do bão, lũ tại 22 tỉnh/thành phố với số tiền lãi hỗ trợ khách hàng dự kiến hơn 1.100 tỷ đồng.
Đối với cơn bão số 13 gây thiệt hại tại 4 địa phương: Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà cho biết, NHCSXH đang khẩn trương hoàn thiện thủ tục để tiếp tục trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định giảm 2%/năm lãi suất cho vay trong 3 tháng (từ tháng 10 đến tháng 12/2025) dự kiến áp dụng với khoảng gần 1 triệu khách hàng bị ảnh hưởng sau bão số 13 tại 4 địa phương trên, với số tiền lãi hỗ trợ khách hàng dự kiến khoảng gần 300 tỷ đồng.
