Hướng đi nói trên được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển trong tổ chức mạng lưới giáo dục theo hướng tinh gọn, hiện đại và hiệu quả trong giai đoạn mới.
Cuộc “đại sắp xếp”, giảm 568 trường học
Tỉnh Gia Lai vừa ban hành phương án sắp xếp hệ thống cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn cùng định hướng bố trí nhân sự sau sắp xếp. Điểm nhấn của phương án là giảm mạnh số lượng trường học thông qua sáp nhập, hướng tới xây dựng bộ máy tinh gọn, nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời vẫn bảo đảm chất lượng giáo dục và quyền lợi của học sinh, giáo viên.
Hiện toàn tỉnh có 1.283 cơ sở giáo dục công lập, gồm 379 trường mầm non, 405 trường tiểu học, 298 trường THCS, 82 trường tiểu học và THCS, 102 trường có cấp học cao nhất là THPT (trong đó có 3 trường THPT chuyên và 7 trường phổ thông dân tộc nội trú THPT), 1 Trường Chuyên biệt Hy vọng Quy Nhơn, 15 Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên và 1 Trung tâm Giáo dục thường xuyên.
Theo phương án được phê duyệt, tỉnh tiếp tục giữ ổn định hệ thống các trung tâm giáo dục thường xuyên. Riêng khối giáo dục mầm non và phổ thông sẽ được tổ chức lại theo hướng sáp nhập, giảm từ 1.267 trường xuống còn 699 trường, tức giảm 568 trường, tương đương 44,83% đầu mối.
Trong đó, tại 61 xã, phường vùng thuận lợi, tỷ lệ giảm đầu mối trường học đạt 51,15%; còn tại 74 xã, phường có điều kiện đặc thù hơn, tỷ lệ giảm là 37,17%, nhằm bảo đảm phù hợp với điều kiện địa lý, dân cư và nhu cầu học tập của từng địa phương.
Xã Cửu An là địa phương giảm nhiều đầu mối nhất khi từ 10 trường còn 3 trường, giảm 7 trường sau sắp xếp. Trong khi đó, xã Ia Khươl chỉ giảm 1 trong tổng số 9 trường.
Không chỉ giảm số lượng trường, Gia Lai còn tiến hành tinh gọn bộ máy quản lý. Tổng số cán bộ quản lý dự kiến giảm từ 2.830 xuống còn 2.083 người, giảm 747 vị trí. Đội ngũ nhân viên cũng giảm từ 3.194 còn 2.938 người, tương ứng giảm 256 người.
Song song với việc sắp xếp trường học, tỉnh sẽ rà soát quy mô lớp học nhằm khai thác hiệu quả cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên. Dự kiến toàn tỉnh giảm 1.293 lớp học, gồm 554 lớp tiểu học, 580 lớp THCS và 159 lớp THPT. Việc điều chỉnh này tương ứng giảm khoảng 2.066 chỉ tiêu biên chế giáo viên theo định mức.
UBND tỉnh Gia Lai khẳng định chủ trương là cơ bản giữ ổn định đội ngũ giáo viên. Giáo viên sẽ được bố trí theo vị trí việc làm và quy mô lớp học. Trường hợp chưa đủ định mức giờ dạy sẽ được phân công giảng dạy tại trường chính hoặc các phân hiệu để bảo đảm đủ số tiết theo quy định.
Việc sắp xếp không chỉ làm thay đổi số lượng trường học mà còn kéo theo việc tổ chức lại bộ máy quản lý theo hướng tinh gọn. Theo phương án của tỉnh Gia Lai, mỗi trường sau sáp nhập sẽ bố trí 1 hiệu trưởng và 1 phó hiệu trưởng tại trường chính.
Đối với các phân hiệu - vốn là những trường độc lập trước đây - sẽ có 1 phó hiệu trưởng trực tiếp phụ trách, nhằm bảo đảm công tác quản lý, điều hành và tổ chức dạy học diễn ra liên tục, không ảnh hưởng đến hoạt động của nhà trường.
Gia Lai tăng tốc sắp xếp trường học, hoàn thành trước ngày 30/8
Theo ông Lâm Hải Giang - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, việc lựa chọn hiệu trưởng sau sắp xếp phải bảo đảm các tiêu chí về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực quản trị, uy tín và tinh thần trách nhiệm. Người được bổ nhiệm phải đạt chuẩn trình độ chuyên môn, được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong ba năm liên tiếp gần nhất và còn ít nhất 36 tháng công tác tính từ tháng 8/2026.
Nguồn nhân sự sẽ ưu tiên lựa chọn từ các hiệu trưởng đương nhiệm. Trường hợp không đáp ứng điều kiện hoặc có nguyện vọng thôi giữ chức vụ, địa phương sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét điều động, bổ nhiệm hoặc bố trí công tác phù hợp. Những cán bộ được bố trí vào chức danh có phụ cấp thấp hơn vẫn được bảo lưu chế độ theo quy định hiện hành.
Lãnh đạo UBND tỉnh yêu cầu việc sắp xếp nhân sự phải được thực hiện khách quan, công khai, minh bạch, bám sát chỉ đạo của Chính phủ và hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời phù hợp với quy mô trường lớp, số lượng học sinh và điều kiện thực tế của từng địa phương.
Song song với việc kiện toàn bộ máy, Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ phối hợp với UBND các xã, phường rà soát, điều chỉnh quy mô lớp học phù hợp với điều kiện thực tế. Trước mắt, tỉnh ưu tiên triển khai tại những địa bàn thuận lợi và các trường bảo đảm đầy đủ cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, phòng học và trang thiết bị.
Theo lộ trình, trước ngày 10/8, các xã, phường phải hoàn thành đề án sắp xếp các cơ sở giáo dục thuộc phạm vi quản lý. Trước ngày 20/8, tỉnh sẽ hoàn tất việc thành lập, tổ chức lại, sáp nhập hoặc giải thể các cơ sở giáo dục, đồng thời phê duyệt phương án về nhân sự, tài chính và tài sản.
Đến trước ngày 30/8, toàn bộ tổ chức bộ máy, việc bàn giao tài chính, tài sản, hồ sơ và các điều kiện hoạt động sẽ được hoàn tất để các trường vận hành ổn định, sẵn sàng bước vào năm học 2026-2027. Trước ngày 1/9, Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ tham mưu UBND tỉnh báo cáo kết quả thực hiện với Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Việc giảm gần một nửa số trường công lập được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển mạnh trong tổ chức mạng lưới giáo dục của Gia Lai theo hướng tinh gọn, hiện đại và hiệu quả. Không chỉ giảm đầu mối quản lý, phương án này còn hướng tới sử dụng hợp lý đội ngũ cán bộ, giáo viên, khai thác hiệu quả cơ sở vật chất hiện có, nâng cao chất lượng quản trị nhà trường và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn mới.
