Khuyến cáo được Bộ Y tế đưa ra mới đây, sau khi Tổ chức Y tế Thế giới tuyên bố đợt bùng phát Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda là “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế” do nguy cơ lây lan xuyên biên giới.
Theo Bộ Y tế, người từng đi qua vùng dịch nếu xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau đầu, mệt mỏi, đau cơ, nôn, tiêu chảy hoặc xuất huyết cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất, đồng thời thông báo rõ lịch sử đi lại và tiếp xúc để được hướng dẫn, xử lý kịp thời.
Chủng Ebola mới nguy hiểm vì chưa có vaccine đặc hiệu
WHO cho biết đợt dịch lần này do virus Ebola chủng Bundibugyo gây ra - chủng virus hiếm gặp và đặc biệt nguy hiểm vì hiện chưa có vaccine hoặc thuốc điều trị đặc hiệu được phê duyệt.
Tính đến ngày 16/5, WHO ghi nhận 246 ca nghi nhiễm, 8 ca xác định bằng xét nghiệm và khoảng 80 trường hợp tử vong nghi do Ebola tại tỉnh Ituri của Congo. Dịch đã lan ra ít nhất 3 khu vực gồm Bunia, Rwampara và Mongbwalu. Nhiều bệnh nhân diễn tiến rất nhanh, suy đa cơ quan và tử vong chỉ sau thời gian ngắn khởi phát bệnh.
Đáng lo ngại, WHO nhận định quy mô thực tế của đợt dịch có thể lớn hơn nhiều so với số liệu công bố, do số ca nghi nhiễm tiếp tục tăng nhanh và tỷ lệ dương tính trong các mẫu xét nghiệm ban đầu ở mức cao.
Tại Uganda, đã ghi nhận hai ca mắc Ebola được xác nhận bằng xét nghiệm, trong đó có một ca tử vong tại thủ đô Kampala. Cả hai bệnh nhân đều di chuyển từ Congo sang và không có mối liên hệ dịch tễ trực tiếp với nhau, làm dấy lên lo ngại dịch đã bắt đầu lan rộng qua biên giới.
Ebola lây lan thế nào, nguy hiểm ra sao?
Ebola là bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao, lây qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể, chất thải của người mắc bệnh hoặc người tử vong do Ebola; đồng thời có thể lây qua các đồ vật, bề mặt nhiễm mầm bệnh.
Người mắc Ebola thường khởi phát với các triệu chứng như sốt cao, đau nhức toàn thân, suy nhược, đau đầu, đau họng, nôn ói, tiêu chảy, đau bụng và phát ban. Một số trường hợp có biểu hiện xuất huyết nghiêm trọng. Thời gian ủ bệnh kéo dài từ 2 đến 21 ngày.
WHO khuyến cáo các trường hợp mắc bệnh hoặc người tiếp xúc gần với bệnh nhân Ebola chủng Bundibugyo không được di chuyển quốc tế trong vòng 21 ngày kể từ lần tiếp xúc cuối cùng với nguồn bệnh.
Không hoang mang nhưng tuyệt đối không chủ quan
Trước nguy cơ dịch lan rộng, WHO đề nghị các quốc gia khẩn trương kích hoạt cơ chế ứng phó y tế khẩn cấp, tăng cường giám sát tại cửa khẩu, sân bay và các tuyến giao thông trọng điểm.
Tuy nhiên, cơ quan y tế của Liên Hợp Quốc cũng khuyến nghị các nước không nên đóng cửa biên giới hay hạn chế giao thương vì tâm lý lo sợ. Theo WHO, các biện pháp cực đoan có thể khiến người dân tìm cách di chuyển qua các đường mòn, lối mở tự phát, gây khó khăn cho công tác kiểm soát dịch tễ.
Bộ Y tế của Việt Nam khuyến cáo người dân hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người có biểu hiện nghi nhiễm Ebola, không tiếp xúc với máu, dịch cơ thể hoặc đồ dùng cá nhân của người bệnh; đồng thời chủ động theo dõi sức khỏe nếu từng đi qua vùng dịch.
Đây là đợt bùng phát Ebola thứ 17 tại Congo kể từ khi virus này được phát hiện lần đầu tiên năm 1976. Khác với nhiều đợt dịch trước do chủng Ebola-Zaire gây ra, vốn đã có vaccine phòng ngừa, đợt dịch hiện nay được đánh giá nguy hiểm hơn vì thế giới chưa có biện pháp điều trị đặc hiệu cho chủng Bundibugyo.
