AI thay đổi toàn diện tư duy quản lý và dạy học
Ngay từ đầu năm học 2025-2026, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hưng Yên đã xác định ứng dụng AI là nhiệm vụ trọng tâm và triển khai kế hoạch tập huấn sâu rộng đến tất cả các cấp học. Các công cụ như ChatGPT, Gemini, Canva, Suno, Copilot... không chỉ giúp giáo viên soạn giáo án, tạo đề thi mà còn trở thành những "trợ lý ảo" trong việc chấm bài, phân tích dữ liệu và cá nhân hóa lộ trình học tập cho từng học sinh.
Không dừng lại ở các lớp tập huấn do Sở tổ chức, nhiều nhà trường còn chủ động mời chuyên gia về đào tạo nội bộ, cho thấy sự quyết tâm cao trong việc làm chủ công nghệ.
Điển hình như tại Trường THCS Thái Phương (xã Tiên La, Hưng Yên), Ban giám hiệu đã tiên phong ứng dụng AI vào nhiều hoạt động quản lý như soạn thảo công văn, báo cáo, xếp thời khóa biểu và hỗ trợ họp trực tuyến. Bà Lê Thị Thúy Hường, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, AI giúp phân tích thu chi, dự báo nhu cầu và tổng hợp số liệu tài chính minh bạch theo các quy định của nhà nước, giúp việc báo cáo, kiểm soát qua Kho bạc Nhà nước thuận lợi, đúng pháp luật.
Trong giảng dạy, các giáo viên của trường cũng tích cực khai thác công nghệ để nâng cao chất lượng bài giảng. Thầy Đặng Văn Phương, một giáo viên của trường, chia sẻ: “Nhờ ứng dụng AI, tôi không chỉ tiết kiệm thời gian tìm tư liệu mà còn có điều kiện đầu tư cho những hoạt động học tập sáng tạo hơn, kết nối sâu hơn với học sinh. Các em cũng chủ động và hứng thú hơn khi được trải nghiệm nhiều hình thức học sinh động, trực quan”.
Tương tự, tại Trường THPT Đức Hợp, hệ thống điểm danh thông minh đã được đưa vào sử dụng nhiều năm nay, giúp công tác quản lý sĩ số trở nên nhanh chóng, chính xác và giảm tải công việc cho giáo viên chủ nhiệm.
Những rào cản cần vượt qua
Dù đạt được những kết quả bước đầu đáng khích lệ, quá trình chuyển đổi số trong giáo dục Hưng Yên vẫn đối mặt với không ít khó khăn.
Theo ông Nguyễn Viết Huy, Phó trưởng phòng Giáo dục phổ thông, Sở GD&ĐT Hưng Yên, thách thức đầu tiên đến từ nhận thức. Vẫn còn một bộ phận cán bộ quản lý chưa thực sự coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, dẫn đến việc triển khai tại cơ sở còn lúng túng.
Thứ hai là vấn đề hạ tầng. Nhiều trường học, đặc biệt ở khu vực nông thôn, vẫn thiếu đường truyền Internet ổn định và các thiết bị dạy học thông minh như bảng tương tác, máy chiếu còn hạn chế.
Thứ ba là rào cản về kinh phí. Ông Huy cho biết, chi phí để mua bản quyền các phần mềm AI là rất lớn, vượt quá khả năng của nhiều cơ sở giáo dục. Hầu hết giáo viên hiện mới chỉ có thể sử dụng các phiên bản miễn phí với tính năng bị giới hạn. Cuối cùng, yếu tố con người cũng là một bài toán.
Bà Lê Thị Thúy Hường (Hiệu trưởng Trường THCS Thái Phương) chỉ ra rằng một số giáo viên lớn tuổi còn tâm lý e ngại công nghệ, trong khi học sinh dù nhạy bén nhưng lại có nguy cơ lạm dụng AI nếu thiếu sự định hướng đúng đắn.
Cần giải pháp đồng bộ và tầm nhìn dài hạn
Trước những thách thức trên, ngành Giáo dục Hưng Yên đã xác định các giải pháp trọng tâm cần triển khai trong thời gian tới.
Trước hết, tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, bồi dưỡng để nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ, giáo viên về vai trò tất yếu của chuyển đổi số. Các lớp tập huấn sẽ được tổ chức thường xuyên hơn với phương châm “cầm tay chỉ việc” để giáo viên thực sự làm chủ công cụ.
Về hạ tầng, ngành giáo dục kiến nghị cần có một lộ trình đầu tư phù hợp, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa, huy động sự hỗ trợ từ doanh nghiệp và phụ huynh học sinh. Các trường cũng được định hướng ưu tiên lựa chọn những phần mềm thiết thực, phục vụ trực tiếp cho chuyên môn thay vì chạy theo phong trào.
Đặc biệt, ông Nguyễn Viết Huy nhấn mạnh giải pháp mang tính chiến lược: “Quan trọng nhất là cần sớm xây dựng Khung năng lực số và Bộ quy tắc đạo đức AI dành cho giáo viên và học sinh. Đây sẽ là căn cứ để thầy cô yên tâm khai thác AI đúng mục đích, đảm bảo an toàn dữ liệu, tránh rủi ro và hạn chế việc học sinh lạm dụng”.
Những bước đi đầu tiên trong việc ứng dụng AI của ngành giáo dục Hưng Yên đã cho thấy một hướng đi đúng đắn, phù hợp với xu thế chung. Với sự quyết tâm và những giải pháp đồng bộ, tin rằng giáo dục Hưng Yên sẽ tiếp tục gặt hái nhiều thành công hơn nữa trên hành trình số hóa, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
