Giáo dục tiểu học năm học 2020 - 2021: Điểm nhấn nào từ chương trình phổ thông mới?

Năm học với nhiều thử thách khó khăn

Hôm nay (12/8), Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tổ chức Hội nghị tổng kết năm học 2020-2021 và triển khai nhiệm vụ năm học 2021-2022 đối với giáo dục Tiểu học.

Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, năm học 2020-2021 là năm đặc biệt với ngành Giáo dục nói chung và giáo dục Tiểu học nói riêng, khi lần đầu tiên cả nước thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông mới (CT GDPT 2018) đối với lớp 1.

Năm học diễn ra trong bối cảnh dịch Covid-19 khiến học sinh chỉ có thể trở lại trường học chính thức sau ngày khai giảng 5/9; học sinh lớp 1 không có 2 tuần làm quen nền nếp, môi trường học tập như các năm học trước.

Chương trình phổ thông 2018 được đưa vào giảng dạy ở lớp 1 nhận được sự quan tâm lớn của toàn xã hội (ảnh nguồn internet).

Chương trình phổ thông 2018 được đưa vào giảng dạy ở lớp 1 nhận được sự quan tâm lớn của toàn xã hội (ảnh nguồn internet).

Trước đó, suốt nhiều tháng kể từ học kỳ II năm học 2019-2020, không ít địa phương vì ảnh hưởng của dịch đã phải cho học sinh tạm dừng đến trường, thầy trò từng bước làm quen và chuyển dần sang dạy học trực tuyến.

Tuy vậy, nhưng các địa phương đã tích cực sắp xếp mạng lưới, quy mô trường, lớp một cách phù hợp, để tạo thuận lợi trong học tập và đảm bảo quyền lợi của học sinh. Số lượng lớp học được chú trọng duy trì, mở rộng, đồng thời bổ sung phòng học kiên cố, bán kiên cố, giảm số phòng học tạm, mượn...

Báo cáo nêu rõ: “Hiện nay, toàn quốc có 406.636 giáo viên cấp tiểu học tăng 6.140 so với năm học trước. Tỷ lệ trung bình giáo viên/lớp là 1,41, cơ bản đảm bảo thực hiện dạy học 2 buổi/ngày”.

Trong năm qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã kiểm tra, khảo sát, nắm tình hình thực tế triển khai chương trình ở một số địa phương trong năm học vừa qua, Bộ GD&ĐT nhận thấy các nhà trường đã xây dựng kế hoạch thực hiện chương trình phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Các giáo viên dạy lớp 1 đã bước đầu áp dụng hiệu quả các phương pháp, kỹ thuật dạy học và kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh; giáo viên lớp trên cũng sôi nổi dạy học theo các phương pháp tích cực.

Học sinh lớp 1 tự tin, đọc thông viết thạo lớp 2-5 đáp ứng chuẩn đầu ra

Tổng hợp kết quả đánh giá cuối năm học 2020-2021 của các địa phương cho thấy, tất cả trường tiểu học đã hoàn thành chương trình theo đúng kế hoạch, chất lượng học sinh đáp ứng chuẩn đầu ra theo quy định.

Khi triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018, từ chỉ đạo của Bộ GD&ĐT, các nhà trường đã chú trọng đổi mới công tác quản lý, quản trị trường học theo hướng phát huy tính chủ động, linh hoạt, năng lực tự chủ, sáng tạo của tổ chuyên môn và giáo viên.

Kế hoạch dạy học môn học lớp 1 được xây dựng phù hợp với điều kiện của nhà trường và trình độ học sinh. Sách giáo khoa và các nguồn học liệu, thiết bị dạy học được khai thác, sử dụng hiệu quả, phù hợp thực tiễn.

Quá trình dạy học, đối với một số ngữ liệu chưa phù hợp trong sách giáo khoa, giáo viên thông qua sinh hoạt chuyên môn đã chủ động trao đổi để lựa chọn ngữ liệu tương đương, quen thuộc, gần gũi với đời sống và giảng dạy cho học sinh.

Bộ GD&ĐT cũng kịp thời chỉ đạo các nhà xuất bản, tác giả sách giáo khoa thực hiện các giải pháp linh hoạt, đa dạng để hỗ trợ giáo viên khắc phục khó khăn trong quá trình sử dụng.

Theo đó, sách giáo khoa lớp 1 của nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và bộ sách Cánh Diều đã có một số chỉnh sửa, được hiệu đính để chất lượng được tốt hơn.

“Năm học 2020-2021, các cơ sở giáo dục Tiểu học cũng tích cực đổi mới, đa dạng hoá hình thức dạy học như dạy học trực tuyến, dạy học qua truyền hình… nhằm khắc phục tác động của dịch Covid-19 và tạo điều kiện cho học sinh học tập mọi lúc, mọi nơi, hoàn thành chương trình đảm bảo tiến độ, chất lượng” – báo cáo nêu rõ.

Vẫn còn những tồn tại cần khắc phục

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, song Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng nhận thấy, năm học vừa qua cũng ghi nhận một số tồn tại, hạn chế của giáo dục Tiểu học. Trong đó, việc biên soạn sách giáo khoa theo chương trình mới lần đầu tiên được áp dụng nên gặp nhiều khó khăn từ khâu thiết kế đến khâu tổ chức thực hiện.

Chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý còn chưa đồng đều, đặc biệt là ở các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; còn khoảng cách lớn so với các vùng thuận lợi.

Số lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý còn thừa thiếu cục bộ, đặc biệt là chưa đồng bộ về cơ cấu khi triển khai Chương trình phổ thông 2018. Một số địa phương dù đã rất cố gắng nhưng vẫn gặp khó về cơ chế chính sách hoặc điều kiện kinh phí để tuyển dụng, hợp đồng giáo viên; có nơi khó khăn về nguồn tuyển giáo viên.

Cơ sở vật chất tại một số cơ sở giáo dục chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện để thực hiện chương trình và nhu cầu phục vụ học tập khác. Việc quy hoạch mạng lưới trường lớp ở một số nơi còn cơ học ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh.

Số lượng các trường tiểu học thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018 lớn, trải rộng khắp cả nước, có vùng thuận lợi, khó khăn, đặc thù vùng dân tộc… dẫn đến cùng một chủ trương đổi mới nhưng có nơi thực hiện thuận lợi, có nơi lại khó khăn…

Xem thêm

Đi tìm nguyên nhân thiếu sách giáo khoa sau khai giảng

Đi tìm nguyên nhân thiếu sách giáo khoa sau khai giảng

Hơn 3,9 triệu cuốn sách giáo khoa (SGK) được các địa phương báo cáo còn thiếu sau khai giảng đang đặt ra nhiều câu hỏi về cách xác định nhu cầu và trách nhiệm cung ứng. Một nguyên nhân cần được nhìn thẳng là nhiều địa phương công bố miễn phí hoặc cho học sinh mượn sách ngay trong năm học 2026-2027 dù chưa thực hiện đúng trình tự tại khoản 3 Điều 33 Nghị định số 271/2026/NĐ-CP: kế hoạch dự báo nhu cầu phải được phê duyệt trước ngày 30/10 năm trước để làm căn cứ lập dự toán và sách phải nhập kho thư viện chậm nhất ngày 15/6. Khi kế hoạch được đưa ra quá muộn, việc mua sắm, in và giao sách trước khai giảng trở nên bất khả thi; nhà trường, doanh nghiệp phát hành và phụ huynh nhận những tín hiệu không thống nhất, dẫn đến thừa, thiếu cục bộ.

Sau khan hiếm sách giáo khoa, Bộ GD&ĐT tính điều chỉnh theo hướng giảm hàn lâm, tăng thực hành

Sau khan hiếm sách giáo khoa, Bộ GD&ĐT tính điều chỉnh theo hướng giảm hàn lâm, tăng thực hành

(CLO) Chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa sẽ được rà soát, điều chỉnh theo hướng giảm tính hàn lâm, tăng thực hành, trải nghiệm, giáo dục toàn diện và cập nhật những yêu cầu mới. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh năm học 2026-2027 xảy ra tình trạng thiếu sách giáo khoa cục bộ tại nhiều địa phương.

Hà Nội đưa AI vào lớp 1: Trẻ học gì trước khi biết dùng ChatGPT?

Hà Nội đưa AI vào lớp 1: Trẻ học gì trước khi biết dùng ChatGPT?

(CLO) Từ năm học 2026-2027, học sinh lớp 1 tại Hà Nội sẽ bắt đầu làm quen với trí tuệ nhân tạo (AI), cùng học sinh các cấp từ tiểu học đến THPT. Tuy nhiên, AI không trở thành môn học mới, không có bài kiểm tra riêng và không làm phát sinh chi phí đối với gia đình.

Thiếu sách bài tập, phụ huynh phải photo và nguy cơ bị phạt trăm triệu đồng

Thiếu sách bài tập, phụ huynh phải photo và nguy cơ bị phạt trăm triệu đồng

(CLO) Khai giảng một tuần, con vẫn chưa có sách bài tập. Phụ huynh chạy khắp hiệu sách, có người sang tận địa phương khác tìm mua nhưng bất thành, cuối cùng phải photo cho con học tạm. Nghịch lý là trong lúc sách chưa đến tay học sinh, việc photo cả cuốn lại có thể bị xử phạt vì xâm phạm bản quyền.

Nguyễn Siêu tuổi 35 nhìn từ 'Ý chí và Con đường'

Nguyễn Siêu tuổi 35 nhìn từ 'Ý chí và Con đường'

(CLO) Ra mắt đúng dịp Nguyễn Siêu tròn 35 tuổi, hồi ký Ý chí và Con đường của Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Trọng Vĩnh đưa các thế hệ thầy trò trở lại những ngày đầu gây dựng ngôi trường, từ đó nhìn rõ hơn những giá trị được gìn giữ và tiếp nối qua thời gian. Từ ký ức của người đặt nền móng đến những đổi mới hôm nay, Nguyễn Siêu đang viết tiếp câu chuyện của mình bằng một thế hệ học sinh khác, những cách làm mới và cả trí tuệ nhân tạo.

Siết tuyển sinh liên kết đào tạo nghề, chưa đủ điều kiện không được tuyển

Siết tuyển sinh liên kết đào tạo nghề, chưa đủ điều kiện không được tuyển

(CLO) Thông tư 72/2026/TT-BGDĐT vừa ban hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu cơ sở chủ trì liên kết đào tạo nghề chỉ được tuyển sinh khi đáp ứng đầy đủ điều kiện, đồng thời phải công khai chương trình, học phí và đăng ký thông tin trên hệ thống dữ liệu chuyên ngành trước khi tổ chức đào tạo.

Nghịch lý sau 5 năm thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018?

Nghịch lý sau 5 năm thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018?

(CLO) Sau 5 năm triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018, nhiều giáo viên cho rằng đã đến lúc đánh giá lại những điểm chưa phù hợp, từ cách tổ chức môn học tích hợp, hoạt động trải nghiệm, giáo dục địa phương đến việc lựa chọn tổ hợp ở THPT, thay vì chỉ điều chỉnh sách giáo khoa.

Đãi ngộ mới, kỳ vọng mới với đội ngũ nhà giáo

Đãi ngộ mới, kỳ vọng mới với đội ngũ nhà giáo

(NB&CL) Từ 1/7, lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng. Từ 7/7, phụ cấp ưu đãi nghề của nhà giáo, cán bộ quản lý và nhân sự hỗ trợ giáo dục cũng được điều chỉnh theo từng nhóm đối tượng, trường học và địa bàn. Những thay đổi này được kỳ vọng vừa cải thiện thu nhập, vừa tạo thêm động lực để đội ngũ nhà giáo yên tâm công tác, gắn bó với nghề.

Cỡ chữ bài viết: