Ngân hàng đầu tư Goldman Sachs dự báo Mỹ và châu Âu có thể tìm cách thoát phụ thuộc pin xe điện Trung Quốc thông qua hơn 160 tỷ USD chi tiêu vốn mới vào năm 2030.
Pin xe điện là một trong những công nghệ cốt lõi khiến các thủ đô phương Tây lo ngại về sự phụ thuộc vào Trung Quốc. Sau nhiều năm nhận được sự hỗ trợ sâu sắc của nhà nước và mong muốn của Bắc Kinh cắt giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu dầu mỏ, Trung Quốc sản xuất 3/4 lượng pin của thế giới và cũng thống trị sản xuất vật liệu và linh kiện của chúng.
Phương Tây phụ thuộc vào Trung Quốc, nơi cung cấp 3/4 lượng pin xe hơi của thế giới. Ảnh: Oilprice.
Tuy nhiên, theo một báo cáo được Financial Times xem xét, các nhà phân tích của ngân hàng đầu tư Goldman Sachs tin rằng việc chuyển hướng mạnh mẽ sang chủ nghĩa bảo hộ ở Washington và Brussels, kết hợp với việc chi tiêu mạnh tay chưa từng có của các công ty không phải người Trung Quốc, có khả năng giúp phương Tây thoát khỏi sự phụ thuộc vào pin của Trung Quốc trong bảy năm tới.
Để có được chuỗi cung ứng tự cung tự cấp, các quốc gia cạnh tranh với Trung Quốc, ước tính sẽ cần chi 78,2 tỷ USD cho pin, 60,4 tỷ USD cho linh kiện và 13,5 tỷ USD để khai thác lithium, niken và coban, cũng như 12,1 tỷ USD để tinh chế các vật liệu đó.
Các nhà phân tích của ngân hàng tin rằng nhu cầu về pin thành phẩm có thể được đáp ứng mà không cần Trung Quốc trong vòng 3 đến 5 năm tới, phần lớn nhờ vào các khoản đầu tư lớn vào Mỹ của các tập đoàn LG và SK của Hàn Quốc, những tập đoàn đã được thu hút bởi các khoản trợ cấp lớn từ người nộp thuế ở Mỹ.
Hôm 22/11, LG Chem cho rằng họ sẽ đầu tư hơn 3 tỷ USD để xây dựng một nhà máy sản xuất catốt pin ở Tennessee, nhà máy lớn nhất thuộc loại này ở Hoa Kỳ. Goldman dự báo thị phần của các nhà sản xuất pin Hàn Quốc tại Mỹ sẽ tăng lên khoảng 55% trong ba năm, từ mức 11% vào năm 2021.
Việc thông qua Đạo luật giảm lạm phát vào tháng 8 có nghĩa là các khoản lợi ích lớn về thuế và các khoản trợ cấp khác để địa phương hóa chuỗi cung ứng pin và thúc đẩy việc sử dụng xe điện. Goldman hy vọng “xe điện đủ điều kiện trung bình ở Hoa Kỳ” sẽ nhận được hơn 10.000 đô la tiền trợ cấp từ IRA.
Ross Gregory, đối tác của công ty tư vấn xe điện New Electric Partners, cho biết mặc dù IRA đã được thông qua và sự gia tăng đầu tư vào các nhà máy khổng lồ gần đây, nhưng ước tính chi phí của Goldman có vẻ quá thấp, khung thời gian rất lạc quan và kỳ vọng về tác động của việc tái chế pin là rất thấp và phi thực tế.
Hiện chưa có một nguồn đầu tư ngược dòng nào mạnh mẽ hơn các công ty Trung Quốc. Ví dụ, không có một dự án khai thác pin mỏ xanh đáng chú ý nào của Úc được phát triển với bất kỳ khoản đầu tư lớn nước ngoài nào,” ông Ross nói thêm: “Khả năng tăng trưởng của cơ sở hạ tầng xe điện ở Trung Quốc trong giai đoạn đó sẽ lớn đến mức vẫn sẽ vượt xa châu Âu và Mỹ”.
Việc giảm sự thống trị của Trung Quốc đối với vật liệu và linh kiện pin cũng được coi là một thách thức. Thị phần năng lực sản xuất cực dương trên toàn cầu của các tập đoàn Trung Quốc là 87%, tiền chất là 85% và cực âm là 77%.
Các nhà phân tích của Goldman cho rằng sự thống trị có thể bị phá vỡ bởi các chính sách bảo hộ ở châu Âu và Mỹ, cùng với các hóa chất thay thế pin cần ít khoáng chất quan trọng hơn từ Trung Quốc, cũng như sự gia tăng tái chế pin sẽ cắt giảm nhu cầu về lithium và niken.
Goldman Sachs cho biết thêm nhiều công ty bên ngoài Trung Quốc đang phát triển pin natri-ion - một giải pháp thay thế cho pin dựa trên lithium - cũng như LFP, một loại cực âm không sử dụng niken và coban.
Tuy nhiên, nền kinh tế cơ bản của việc sản xuất pin EV ở phương Tây là rào cản trong việc tách khỏi Trung Quốc. “Chúng tôi lưu ý rằng vốn đầu tư trên mỗi đơn vị ngụ ý từ các thông báo gần đây của công ty ở Mỹ cao hơn 78% so với Trung Quốc ... tình trạng thiếu lao động gần đây và lạm phát tiền lương cũng sẽ khiến việc sản xuất pin ở Mỹ trở nên tốn kém hơn,” các nhà phân tích lưu ý.
Rủi ro môi trường cũng là một thách thức chưa được giải quyết đối với chuỗi cung ứng xe điện bên ngoài Trung Quốc. Cho đến nay, thế giới hài lòng khi dựa vào Trung Quốc không chỉ để khai thác khoáng sản mà còn để xử lý vật liệu liên quan đến hóa chất độc hại cao và chất thải của chúng.
Lê Na (Theo FT)
