Chiều nay, không gian đình Phú Gia trở nên rực rỡ với hàng chục mâm xôi nghệ thuật được bài trí công phu, tạo nên “bữa tiệc sắc màu” từ những hạt nếp bình dị.
Lễ hội là hoạt động truyền thống của làng nghề xôi Phú Thượng - một trong những làng nghề ẩm thực nổi tiếng của Thủ đô, vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2024. Sự kiện không chỉ tôn vinh nghề nấu xôi lâu đời mà còn thể hiện khát vọng về cuộc sống ấm no, sung túc của người dân vùng ven sông Hồng.
Theo tục lệ, trong ngày hội, các gia đình dâng mâm xôi dẻo thơm lên Thành Hoàng làng để tưởng nhớ công đức thần Khai Nguyên, cầu mong một năm mới bình an, thuận lợi. Nghi lễ dâng hương được tổ chức trang trọng, mở đầu cho phần hội sôi nổi phía sau.
Nghề nấu xôi ở Phú Thượng hình thành từ nhu cầu đời sống thường nhật của người Việt và dần trở thành sinh kế chính của nhiều hộ gia đình. Trải qua bao thế hệ, nghề vẫn được gìn giữ với những bí quyết riêng trong khâu chọn nếp, ngâm gạo, đồ xôi và phối trộn nguyên liệu. Nhờ sự tỉ mỉ, công phu, từng mẻ xôi luôn đạt độ dẻo, bóng, hạt nở đều, mang đậm nét tinh tế của ẩm thực Hà Nội.
Ngày nay, bên cạnh các món truyền thống như xôi xéo, xôi đậu xanh, xôi dừa, làng nghề còn sáng tạo nhiều loại xôi mới như xôi ngũ sắc, xôi hạt sen, xôi lá dứa… đáp ứng thị hiếu đa dạng của thực khách. Chính sự linh hoạt trong gìn giữ và phát triển đã giúp thương hiệu xôi Phú Thượng ngày càng lan tỏa.
Điểm nhấn của lễ hội là phần thi nấu xôi giữa các chi hội trong phường. Dù không chế biến trực tiếp tại sân đình, các nghệ nhân đã chuẩn bị từ sáng sớm tại gia đình, mang đến những nong xôi được tạo hình cầu kỳ. Nhiều tác phẩm gây ấn tượng mạnh như hình chim phượng, tranh chân dung Bác Hồ hay phong cảnh làng quê, thể hiện sự khéo léo và óc sáng tạo của người làm nghề.
Có mặt tại sự kiện, anh Nguyễn Phú (Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết, anh rất ấn tượng khi tham dự lễ khai mạc làng xôi Phú Thượng. Tại đây, không gian đình Phú Gia rực rỡ sắc màu với những mâm xôi tạo hình công phu khiến anh thực sự bất ngờ. “Tôi không nghĩ từ hạt nếp quen thuộc lại có thể làm nên những tác phẩm đẹp và tinh xảo đến vậy, nhìn rất mãn nhãn", anh Phú nói.
Theo anh, lễ hội xôi Phú Thượng không chỉ là dịp thưởng thức ẩm thực mà còn giúp người trẻ hiểu thêm về giá trị của làng nghề truyền thống giữa lòng Thủ đô. “Đây là nét văn hóa rất đáng tự hào. Tôi sẽ giới thiệu bạn bè, người thân tới tham quan để cảm nhận không khí đặc biệt này", anh Phú bày tỏ.
Đặc biệt, du khách khi đến lễ hội không chỉ thưởng thức xôi dẻo thơm mà còn được chiêm ngưỡng những mâm xôi tạo hình rực rỡ, tinh xảo. Sự khéo léo của các nghệ nhân khiến nhiều người trầm trồ, thích thú. Vì thế, lễ hội xôi không chỉ là ngày vui của làng nghề mà còn là dịp tôn vinh, quảng bá giá trị văn hóa ẩm thực đặc sắc của Phú Thượng giữa lòng Thủ đô.
Một số hình ảnh tại sự kiện:
